Marynarka Wojenna

Granica morska Polski wynosi 524 km (14,8% całości granic państwa), polska wyłączna strefa ekonomiczna na Bałtyku ma obszar 32,8 tys. km² (10,4% powierzchni kraju). Marynarka Wojenna jest związkiem operacyjnym przeznaczonym do egzekwowania polskiej jurysdykcji na wodach wewnętrznych, terytorialnych i w strefie ekonomicznej, przygotowania odpowiednich sił i tworzenia dogodnych warunków do przechodzenia ze stanu pokojowego na wojenny, obrony polskich obszarów morskich i terytorium kraju od strony morza.

W skład Marynarki Wojennej wchodzą: okręty bojowe i pomocnicze jednostki pływające o różnym przeznaczeniu, jednostki nadbrzeżne do zabezpieczenia działań jednostek pływających i zadań wykonywanych przez jednostki Marynarki Wojennej w strefie brzegowej, lotnictwo do wykonywania zadań rozpoznawczych, osłony jednostek pływających, zwalczania okrętów podwodnych i ratownictwa morskiego.

Zasadnicze elementy struktury organizacyjnej Marynarki Wojennej: trzy flotylle, brygada lotnictwa, siły i środki zabezpieczenia operacyjnego i logistycznego oraz ośrodki szkolenia. Siły Marynarki Wojennej zorganizowane są w cztery związki taktyczne: 3. Flotylla Okrętów im. kmdr Bolesława Romanowskiego w Gdyni, 8. Flotylla Obrony Wybrzeża im. wiceadm. Kazimierza Porębskiego w Świnoujściu, 9. Flotylla Obrony Wybrzeża im. kadm. Włodzimierza Steyera w Helu, Gdyńska Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej im. kmdr por. pil. Karola Trzasko-Durskiego w Gdyni. Szkoleniem personelu zajmują się: Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte (wcześniej również Szkoła Chorążych Marynarki Wojennej) w Gdyni, Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej im. wiceadm. Józefa Unruga i Podoficerska Szkoła Zawodowa Marynarki Wojennej w Ustce, Ośrodek Szkolenia Nurków i Płetwonurków Wojska Polskiego im. kmdr Stanisława Mielczarka w Gdyni. Siedziba Dowództwa Marynarki Wojennej znajduje się w Gdyni.

• 
  I Rocznica Wyzwolenia Gdyni – defilada
• 
  Obchody I Rocznicy Wyzwolenia Gdyni w dniach 6-7.04.1946 r.
• 
  Koszary Marynarki Wojennej
• 
  Koszary Marynarki Wojennej i port wojenny w budowie
• 
  Budowa koszar Marynarki Wojennej na Oksywiu, grupa robotników
• 
  Marynarze na pokładzie okrętu ORP Ślązak

Od X w. do 1918 r.

Powstałe w X w. państwo polskie wiązało swe istnienie z morzem. Dostęp do Bałtyku, jego rola i miejsce w życiu narodu i państwa stały się treścią polskiej myśli politycznej i gospodarczej. Występowały różne tendencje dotyczące możliwości wykorzystania morza w rozwoju państwa. Podstawowym warunkiem realizacji określonej polityki morskiej było posiadanie dostępu do morza i potencjału morskiego.

Flota wojenna zorganizowana na zasadach kaperskich pojawiła się w Polsce w czasie wojny trzynastoletniej. Flota ta w 1463 r. na Zalewie Wiślanym pokonała flotę krzyżacką. Dalszy rozwój floty kaperskiej nastąpił w XVI w. w czasie wojen o Inflanty z Rosją, Danią i Szwecją.

Zygmunt August w 1568 r. w celu kierowania całokształtem spraw morskich powołał Komisję Morską. Był to pierwszy w dziejach państwa organ władzy na morzu, spełniający również rolę admiralicji.

Za panowania Stefana Batorego (1576-1586) Polska kontrolowała brzegi Bałtyku długości ok. 1,5 tys. km, a zorganizowana na początku XVII w. królewska flota wojenna odniosła zwycięstwo 28.11.1627 r. nad flotą szwedzką w bitwie pod Oliwą. Jednak po najeździe Szwedów na Polskę (1655-1660) nastąpił upadek floty polskiej.

W wyniku drugiego rozbioru Polska w 1793 r. straciła Gdańsk i dostęp do morza na rzecz Prus, który odzyskała po konferencji wersalskiej w 1919 r., na odcinku 72 km, dopiero 10.02.1920 r.

W okresie powstań narodowych w latach 1831 i 1863 starano się drogą morską przerzucić powstańcom broń i amunicję oraz wysadzić desant na Żmudzi.

1918-1939

Jeszcze przed powrotem Polski nad Bałtyk dekretem naczelnika państwa Józefa Piłsudskiego nr 155 z 28.11.1918 r. przystąpiono do tworzenia od podstaw Marynarki Wojennej. W początkowym okresie do marynarki zgłaszali się marynarze byłych flot państw zaborczych. W latach 1918-1921 ponad 260 oficerów tych flot przybyło do Polski i podjęło organizowanie sił morskich. Z tego 72% stopnie oficerskie uzyskało w marynarce rosyjskiej, 22% w austro-węgierskiej i ok. 6% w niemieckiej. Oficerowie ci organizowali marynarkę i kierowali nią do 1939 r. oraz we Francji i Wielkiej Brytanii aż do 1947 r.

Marynarka Wojenna przejęła wiele wzorów z flot państw zachodnich, przede wszystkim Francji i Wielkiej Brytanii. Istotną rolę w ich przekazywaniu odegrała Brytyjska Misja Morska działająca w Polsce w latach 1919-1921 i Francuska Misja Morska działająca w latach 1923-1932.

Pierwszy etap organizacji Marynarki Wojennej obejmował okres od 28.11.1918 r. do 1.05.1922. W tym czasie działalnością sił morskich kierowała Sekcja Marynarki Ministerstwa Spraw Wojskowych. Szefem jej był kmdr Bogumił Nowotny, następnie kpt. mar. Stefan Frankowski. Jej kompetencje przejął Departament dla Spraw Morskich Ministerstwa Spraw Wojskowych utworzony 2.05.1919 r., kierowany do 1.05.1922 r. przez kadm. Kazimierza Porębskiego.

W pierwszym etapie zorganizowano już 29.11.1918 r. Oddział Zapasowy Marynarzy, Komendę Portu Wojennego i 23 grudnia Flotyllę Wiślaną w Modlinie, które stały się pierwszą bazą Marynarki Wojennej. 9.03.1919 r. powstała Szkoła Specjalistów Morskich w Kazuniu, a 1.04.1919 r. – Batalion Morski w Modlinie, oraz 19.04.1919 r. Flotylla Pińska.

W zmaganiach o kształt terytorialny państwa też brali udział marynarze.

Po wycofaniu się niemieckich oddziałów z Pomorza 10.02.1920 r. w Pucku odbyły się symboliczne zaślubiny z morzem. Zaślubin dokonał gen. broni Józef Haller, dowódca Frontu Pomorskiego, w skład którego wchodził Batalion Morski. Odtąd Puck stał się bazą floty wojennej z powstałymi tam Komendą Portu Wojennego i Dowództwem Wybrzeża Morskiego.

W tym okresie utworzono w Toruniu Komendę Portu Wojennego i Kadrę Marynarki Wojennej. W lipcu 1920 r. powstał pułk morski, który skierowano na front wojny polsko-rosyjskiej. W wojnie od kwietnia 1920 r. uczestniczyła też Flotylla Pińska. Istotny wkład w przebieg Bitwy Warszawskiej wniosła Flotylla Wiślana.

Po zakończeniu działań wojennych Departament dla Spraw Morskich dokonał zmian w strukturze jednostek Marynarki Wojennej oraz przystąpił do organizacji floty morskiej, którą zapoczątkowały kanonierki nabyte w 1920 r. w Finlandii.

Pierwszym polskim okrętem, na którym 1.05.1920 r. w Gdańsku podniesiono banderę wojenną, był okręt hydrograficzny Pomorzanin. Kolejnymi były 4 trałowce zakupione w 1921 r. w Danii. Z tych jednostek utworzono pierwszy zespół taktyczny dywizjon ćwiczebny. Jesienią 1921 r. flota powiększyła się o 6 torpedowców z podziału byłej niemieckiej floty cesarskiej, tworząc z nich Dywizjon torpedowców. Obok wymienionych okrętów zakupiono w latach 1924-1925 dwa transportowce, które spełniały także rolę okrętów szkolnych, a w 1927 r. rozpoczął rejsy żaglowy okręt szkolny Iskra. Dowództwo sił morskich, budując zaczątki floty morskiej, dostrzegało też potrzebę posiadania lotnictwa morskiego. W lipcu 1920 r. przystąpiono w Pucku do organizacji Bazy Lotnictwa Morskiego, którą w 1923 r. przemianowano na Morski Dywizjon Lotniczy.

Od 1.05.1922 r. weszła w życie pokojowa organizacja Marynarki Wojennej, która rozpoczęła drugi etap rozwoju, trwający do końca sierpnia 1939 r. Zasadniczą zmianą było utworzenie w miejsce Departamentu dla Spraw Morskich – KMW [Kierownictwo Marynarki Wojennej], kierowanego najpierw przez wiceadm. K. Porębskiego (do 19.05.1925 r.) i później przez kmdr Jerzego Świrskiego, oraz Dowództwa Floty w Pucku, przeniesionego 8.08.1924 r. do Gdyni.

Rozwój Marynarki Wojennej był uzależniony od uwarunkowań wewnętrznych oraz przebiegu realizacji ustaleń zawartych w sojuszu polsko-francuskim z 1921 r. W 1925 r. zlikwidowano Flotyllę Wiślaną i komendy portów wojennych w Toruniu i Modlinie.

W latach 1926-1938 zakupiono we Francji 3 podwodne stawiacze min i 2 kontrtorpedowce oraz stawiacz min, w Wielkiej Brytanii 2 kontrtorpedowce, a w Holandii 2 okręty podwodne. Ponadto Warsztaty Portowe Marynarki Wojennej zbudowały w tym czasie 6 trałowców.

W powstałej w 1922 r. Oficerskiej Szkole Marynarki Wojennej, którą w 1928 r. przemianowano na Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej, do wybuchu wojny wyszkolono 259 oficerów. Jednocześnie w zagranicznych akademiach i ośrodkach szkolenia przeszkolono prawie 150 oficerów. W 1939 r. Marynarka Wojenna posiadała: 4 kontrtorpedowce, stawiacz min, 5 okrętów podwodnych, 6 trałowców i 2 kanonierki, a podległa jej Flotylla Rzeczna: 6 monitorów, 3 kanonierki i 10 kutrów uzbrojonych. Łączna wyporność floty wynosiła 18,5 tys. t. Personel Marynarki Wojennej przed mobilizacją liczył 5,1 tys. osób, w tym 450 oficerów.

1939-1947

W lipcu 1939 r. utworzono Morską Obronę Wybrzeża (kmdr S. Frankowski) i Lądową Obronę Wybrzeża (płk Stanisław Dąbek). Bezpośrednio przed wybuchem II wojny 30.07.1939 r. odpłynął do Wielkiej Brytanii zespół 3 niszczycieli (Błyskawica, Burza i Grom), który miał osłaniać konwoje morskie z zapatrzeniem dla Polski. Pozostałe okręty walczyły z przeważającymi siłami floty niemieckiej (2 pancerniki szkolne, 3 krążowniki, 10 niszczycieli i kilkadziesiąt mniejszych okrętów). Stoczyły pojedynek artyleryjski z okrętami przeciwnika, wspierały działania obrony lądowej na Oksywiu, stawiały zagrody minowe.

Obroną polskiego wybrzeża, które 2.09.1939 r. zostało izolowane i operacyjnie odcięte od reszty kraju, kierował dowódca floty kadm. Józef Unrug. Mimo szczupłych sił, przewagi nieprzyjaciela, utraty 14 września bazy w Gdyni i nawodnych okrętów broniono się do 2.10.1939 r. wykorzystując Półwysep Helski. W warunkach braku pomocy ze strony aliantów, niemieckiej przewagi na morzu i panowania w powietrzu polskie okręty nie były w stanie zadać agresorowi liczących się strat. Ale Kriegsmarine nie udało się zniszczyć żadnego okrętu podwodnego. Dwa, mimo blokady Cieśnin Duńskich, przedarły się do Wielkiej Brytanii, a trzy, po wyczerpaniu możliwości walki, internowano w Szwecji.

Marynarze bronili się nie tylko na Wybrzeżu. W obronie mostów i przepraw na dolnej Wiśle uczestniczył Oddział Wydzielony Wisła Flotylli Rzecznej. Flotylla Rzeczna 17.09.1939 r., po napaści Związku Radzieckiego, wycofała się na południowy zachód, zatapiając swoje jednostki. Następnie w składzie Samodzielnej Grupy Operacyjnej Polesie walczyła w bitwie pod Kockiem.

Po przegranej wojnie i utracie na rzecz Niemiec i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich całego terytorium władze Polski przeniosły się do Francji, a po jej klęsce – do Wielkiej Brytanii, gdzie odtworzono Wojsko Polskie i Polską Marynarkę Wojenną, która w latach wojny posiadała 47 okrętów, w tym: 2 krążowniki, 10 niszczycieli, 5 okrętów podwodnych oraz 30 ścigaczy i kutrów patrolowych. W Wielkiej Brytanii odtworzono też polskie wojskowe szkolnictwo morskie.

W latach 1939-1946 wyszkolono 203 oficerów oraz ok. 2 tys. marynarzy i podoficerów, a ponadto przeszkolono na różnych kursach ok. 100 oficerów oraz 1 tys. marynarzy i podoficerów.

Z dziejami Marynarki Wojennej w latach wojny związane są dramatyczne losy jej personelu na Wschodzie, gdzie w obozach Kozielska i Starobielska znalazło się ponad 50 oficerów i podchorążych; większość z nich została rozstrzelana w Katyniu i Charkowie. Z rąk dywersantów wspierających działania Armii Czerwonej w Mokranach zginęło 14 oficerów i podoficerów.

Okręty polskie, korzystające z baz brytyjskich i podlegające operacyjnie dowództwu sił morskich Wielkiej Brytanii, przebyły w latach wojny 1,213 mln Mm. Uczestniczyły we wszystkich ważniejszych operacjach morskich państw sprzymierzonych, w eskortowaniu 787 konwojów, przeprowadziły 116 patroli i operacji bojowych. Zatopiły 7 okrętów nawodnych, 2 okręty podwodne i 40 transportowców.

W latach wojny, oprócz marynarzy walczących z Kriegsmarine u boku Royal Navy, walczyli również oficerowie i marynarze, którzy pozostali w kraju. Od jesieni 1941 r. w ramach Związku Walki Zbrojnej (następnie Armii Krajowej) działała konspiracyjna organizacja Marynarki Wojennej Alfa.

Po wojnie nadal, do 31.03.1947 r., funkcjonowała Polska Marynarka Wojenna w Wielkiej Brytanii. Po zakończeniu działań wojennych, przewidując jej likwidację, w sierpniu i październiku 1945 r. powstało stowarzyszenie społeczno-koleżeńskie Samopomoc Marynarki Wojennej, którego głównym celem była współpraca z odpowiednimi władzami w zakresie rozmieszczenia i przeszkolenia zawodowego, a po zakończeniu demobilizacji – koleżeńska samopomoc. Organizacja w 1962 r. przyjęła nazwę Stowarzyszenia Marynarki Wojennej, a w 1992 r. została przekształcona w Fundusz Społeczny Stowarzyszenia Marynarki Wojennej. Od 1945 r. stowarzyszenie wydawało własne czasopismo, najpierw „Komunikaty” (1945-1948), następnie „Komunikaty Informacyjne” (1948-1949) i od 1949 r. „Nasze Sygnały”, których wydawanie w 1992 r. przejął Fundusz Społeczny Stowarzyszenia Marynarki Wojennej.

1945-1989

W powstałych w 1945 r. w Polsce nowych warunkach granicznych, politycznych, wojskowych i gospodarczych 7.07.1945 r. rozkazem naczelnego dowódcy ludowego Wojska Polskiego marsz. Michała Roli-Żymierskiego utworzono Marynarkę Wojenną, sztab ulokowano w zajętym na ten cel budynku Żeglugi Polskiej przy ul. Waszyngtona.

Wykorzystano ocalałe z wojny okręty – 2 niszczyciele, 3 okręty podwodne, 4 trałowce i szkolny żaglowiec Iskra, oraz przyznane Polsce w ramach reparacji wojennych 23 okręty, przekazane przez Związek Radziecki w 1946 r. Ponadto zakupiono z demobilu 3 amerykańskie trałowce, 14 barek desantowych i 20 kutrów desantowych.

Organizowanie sił morskich podjęto w kwietniu 1945 r. Marynarka Wojenna rodziła się w powiązaniu z siłami morskimi Związku Radzieckiego, opierając się na pomocy sprzętowej i kadrowej. Spowodowało to przyjęcie radzieckiej strategii wojny morskiej, która do połowy lat 50. zakładała, że flota na morzach zamkniętych będzie spełniać funkcje pomocnicze w stosunku do wojsk lądowych. Przystępując do budowy sił morskich, Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego przyjęło wzory radzieckie dostosowane do warunków polskich. Ich adaptacją zajmowała się przybyła do Polski w 1945 r. Radziecka Morska Misja Wojskowa. Członkowie misji wraz z oficerami Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego opracowali dokumenty potrzebne do powołania 7.07.1945 r. Dowództwa Marynarki Wojennej i rozpoczęcia formowania podległych mu jednostek. Dowodzenie Marynarką Wojenną powierzono oficerom radzieckim.

Podjęte wtedy decyzje personalne zostały krytycznie przyjęte przez przedwojennych oficerów. Ich postawa sprawiła, że w grudniu 1945 r. zwolniono oficerów radzieckich z zajmowanych stanowisk, a na ich miejsce wyznaczono oficerów polskich. Obowiązki dowódcy powierzono kadm. Adamowi Mohuczemu, przy Dowództwie Marynarki Wojennej pozostała do 1949 r. grupa radzieckich doradców wojskowych.

Do 1950 r. Marynarką Wojenną dowodzili i wywierali decydujący wpływ na jej rozwój oficerowie polscy wyszkoleni w latach 1921-1939. W latach 1946-1949 w Dowództwie Marynarki Wojennej i Sztabie Generalnym Wojska Polskiego zostały opracowane zadania i kierunki rozwoju oraz programy budowy floty. W 1948 r. opracowano 20-letni perspektywiczny plan rozwoju, który zakładał pomoc ZSRR w zakresie wyposażenia Marynarki Wojennej w okręty, sprzęt i uzbrojenie. Przewodnia idea planu opierała się na współpracy z Flotą Bałtycką ZSRR. Szczególną uwagę przywiązywano do rozwoju lotnictwa morskiego, floty okrętów podwodnych oraz jednostek nawodnych o wyporności do 1,2-1,5 tys. t, a także artylerii nadbrzeżnej. Zasadniczym rejonem ulokowania floty miała być Baza Główna w Gdyni. Ustalono, że zadania obronne i zaczepne we własnej strefie operacyjnej Marynarka Wojenna będzie wykonywała samodzielnie, poza strefą – we współdziałaniu z Flotą Bałtycką. Udział Marynarki Wojennej w koalicyjnych operacjach na większą skalę uzależniano od liczby i jakości okrętów, samolotów i uzbrojenia jednostek nadbrzeżnych wchodzących w jej skład. Te zasady obowiązywały do 1989 r.

W 1949 r. Marynarka Wojenna posiadała flotę, w skład której wchodziły: 33 okręty bojowe i 50 jednostek pomocniczych, 32 samoloty, 3 baterie artylerii nadbrzeżnej 130 mm, 14 stałych punktów obserwacji i łączności oraz batalion łączności. W drugiej połowie 1949 r. i pierwszej połowie 1950 r. w Wojsku Polskim i Marynarce Wojennej doszło do gruntownych zmian personalnych. W lipcu 1950 r. admirałowie radzieccy przejęli ponownie dowodzenie Marynarką Wojenną, w latach 1951-1955 wszystkie ważniejsze stanowiska zostały obsadzone przez oficerów radzieckich. Od 1945 r. do grudnia 1955 r. na stanowiskach dowódczych służyło 97 oficerów radzieckich. Miało to istotny wpływ na przyjęcie planów operacyjnych i zadań dostosowanych do radzieckiej doktryny wojennej. W latach 1945-1955 różnym formom stalinowskich represji zostało poddanych ok. 400 żołnierzy zawodowych oraz ok. 250 marynarzy i podoficerów służby zasadniczej. Z tej liczby 5 oficerów rozstrzelano, a wielu skazano na długoletnie więzienie.

Odejście w 1956 r. oficerów radzieckich i przejęcie dowodzenia przez oficerów polskich spowodowało zmiany w organizacji, zasadach szkolenia oraz zadaniach. Zasadniczym celem przeprowadzonej zmiany struktury było zwiększenie stanu załóg okrętowych i specjalistów w jednostkach liniowych, przy zmniejszeniu stanu jednostek szkolnych, zaopatrzenia oraz obsługi. Po zrealizowaniu tych zamierzeń, głównie w 1957 r., Marynarka Wojenna stała się bardziej sprawnym związkiem operacyjnym, zdolnym do wykonania samodzielnie na morzu stawianych jej zadań w zakresie obrony Wybrzeża. W połowie 1956 r. dysponowała: Brygadą Okrętów Podwodnych, dywizjonem niszczycieli, dywizjonem ścigaczy i dozorowców, dywizjonem trałowców, dywizjonem kutrów trałowych i flotyllą barek desantowych oraz 11 bateriami artylerii nadbrzeżnej. Posiadała mieszaną dywizję lotniczą. Szkolenie oficerów prowadziła WSMW [Wyższa Szkoła Marynarki Wojennej], od 1987 r. AMW [Akademia Marynarki Wojennej]. W latach 1957-1989 rozwój Marynarki Wojennej odbywał się bez doradców radzieckich, ale pod wpływem decyzji podejmowanych w ramach Układu Warszawskiego. W tym czasie nastąpiło pogłębienie współpracy i współdziałania na Bałtyku flot Polski, Związku Radzieckiego i Niemieckiej Republiki Demokratycznej.

Po 1989

Od 1989 r. Marynarka Wojenna znajdowała się w stadium przemian związanych z politycznymi i militarnymi przewartościowaniami. Jej potencjał został radykalnie zredukowany. Wycofano wiele okrętów różnych klas, zwłaszcza niszczyciel rakietowy, okręty podwodne, okręty i kutry desantowe, trałowce, duże ścigacze okrętów podwodnych i kutry rakietowe oraz różne pomocnicze jednostki pływające. Zreorganizowano Dowództwo Marynarki Wojennej i podlegające mu siły. Niektóre jednostki zostały rozwiązane. Jednocześnie wcielane były nowe jednostki pływające: okręty transportowo-minowe, kutry transportowe, trałowce i małe okręty rakietowe oraz otrzymane w darze amerykańskie fregaty i norweskie okręty podwodne. Określono kształt, rolę i miejsce Marynarki Wojennej w nowych warunkach militarno-politycznych. Doskonalono jej strukturę, rozwijano prace naukowo-badawcze i wypracowano metodologię tworzenia budżetu Marynarki Wojennej. Ważnymi problemami były: odpowiednie przygotowanie kadry zawodowej, modernizacja niektórych jednostek pływających, a zwłaszcza zagadnienia interoperacyjności i kompatybilności sił Marynarki Wojennej z siłami morskimi NATO [North Atlantic Treaty Organization]. Jednocześnie rozwijano współpracę z marynarkami wojennymi państw nadbałtyckich i od 1996 r. Marynarka Wojenna uczestniczyła w programie Partnerstwo dla Pokoju, co pozwoliło na dostosowanie jej sił w dużym stopniu do standardów obowiązujących w NATO. Umożliwiło to przyjęcie Polski do NATO w 1999 r.

Szefowie i dowódcy Marynarki Wojennej

1918-1947: szef Sekcji Marynarki Ministerstwa Spraw Wojskowych – płk mar. Bogumił Nowotny (1918-1919), szef Departamentu dla Spraw Morskich i szef KMW – wiceadm. K. Porębski (1919-1925), szef KMW – kmdr (kadm., wiceadm.) Jerzy Świrski.

Dowódcy:

1945-1989: – kadm. Iwan Abramow (1945), kadm. Adam Mohuczy (1945-1947), kadm. Włodzimierz Steyer (1948-1950), wiceadm. Wiktor Czerokow (1950-1953), kadm. Aleksandr Winogradow (1953-1955), wiceadm. Zdzisław Studziński (1955-1969), adm. Ludwik Janczyszyn (1969-1986) i wiceadm. Piotr Kołodziejczyk (1986-1989).

Po 1989 r.: adm. Romuald Waga (1989-1996), adm. floty Ryszard Łukasik (1996-2003), adm. floty Roman Krzyżelewski (od 2003).

autor: Walter Pater (2006 r.)