Polbryt

Polbryt –  Polsko-Brytyjskie Towarzystwo Okrętowe S.A. w Gdyni – utrzymywał stałą, pasażersko-towarową komunikację między Gdynią i portami angielskimi oraz francuskimi. Towarzystwo należało do Związek Armatorów Polskich w Gdyni, Polskiego Związku Maklerów Okrętowych, The Baltic & International Maritime Conference w Kopenhadze, Izby Handlowej Polsko-Brytyjskiej, Izby Handlowej Polsko-Węgierskiej, Polsko-Czeskiego Porozumienia. Firma została zgłoszona do rejestru 21.12.1928 r, a formalnie wyrejestrowana 1.07.1962 r.

• 
  Zawiązanie spółki Polsko-Brytyjskie Towarzystwo Okrętowe w salonce na dworcu w Gdyni.
• 
  Port w Gdyni, nabrzeże Polskie, statek Polbrytu s.s.  Lublin.
• 
  Port w Gdyni, nabrzeże Polskie, statek handlowy firmy Pobryt – Lech.

Historia

Siedziba: budynek Żeglugi Polskiej. Przedmiot działalności: „przewożenie pasażerów i wszelkich ładunków droga morską, wykonywanie wszelkich, łączących się z tym celem czynności handlowych i finansowych oraz prowadzenie przedsiębiorstw przemysłowych”.

Założycielami spółki byli: inż. Teodozy Nosowicz – dyrektor Departamentu Morskiego Ministerstwa Przemysłu i Handlu, dr Leon Barański – dyrektor Departamentu Obrotu Pieniężnego Ministerstwa Skarbu, Ives Lancelot Manby Metcalfe – dyrektor Towarzystwa Okrętowego z Londynu Ellerman’s Wilson Line Ltd, Peter Henry Hoblyn – naczelny buchalter, Julian Rummel – dyrektor Żeglugi Polskiej, kmdr Hugon Pistel – naczelnik Wydziału Żeglugi Ministerstwa Przemysłu i Handlu, kmdr Stanisław Witkowski, dr Bolesław Bator – zastępca dyrektora Żeglugi Polskiej.

Żegluga Polska miała 10 tys. 114 akcji, Ellerman’s – 3 tys. 371 i tyleż głosów. Firma została na 5 lat zwolniona z państwowego podatku przemysłowego – zarządzeniem prezydenta RP o popieraniu rozbudowy i rozwoju gospodarczego Gdyni. Dyrektorem zarządzającym został kmdr S. Witkowski – naczelnik Urzędu Marynarki Handlowej w Gdańsku,  Jeffrey Cecil Harold – dyrektor handlowy. W pierwszej radzie nadzorczej byli m.in. Michał Benisławski, H. Pistel, I.L.M. Metcalfe i P.H. Hoblyn.

W 1930 r., wobec rezygnacji S. Witkowskiego, J. Rummel został upoważniony do wykonywania czynności wchodzących w zakres działania dyrektora zarządzającego oraz przeprowadzania specjalnych zarządzeń mających na celu sanację i skonsolidowanie Towarzystwa. Kierownikiem księgowości został Jerzy Fink-Finowicki, członkiem zarządu – Feliks Kollat. Otwarto odział w Warszawie, agentury w Gdańsku, Londynie i Kingston upon Hull.

Polbryt utrzymywał stałą, pasażersko-towarową komunikację między Gdynią i portami angielskimi oraz francuskimi. Towarzystwo należało do Związku Armatorów Polskich w Gdyni, Polskiego Związku Maklerów Okrętowych, The Baltic & International Maritime Conference w Kopenhadze, Izby Handlowej Polsko-Brytyjskiej, Izby Handlowej Polsko-Węgierskiej, Polsko-Czeskiego Porozumienia.

W celu podjęcia wśród marynarzy akcji budowlano-mieszkaniowej Polbryt zawarł umowę z Towarzystwem Budowy Osiedli, które udzieliło 18-letniej bezprocentowej pożyczki.

W czerwcu 1945 r. tymczasowym zarządcą GAL [Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe] i Polbrytu został Tadeusz Teper z Sopotu, majątek przeszedł pod zarząd Centralnego Zarządu Przedsiębiorstw Portowych we Wrzeszczu przy ul. Ferberweg 18.

Przymusowy zarząd państwowy ustanowiony został 27.09.1945 r., zarządcą został Tadeusz Cieślak, pełnomocnikiem – adwokat E. Szabłowski. Ponownie do rejestru spółka została wpisana decyzją sądu okręgowego 27.02.1947 r., przywrócony został formalnie dawny zarząd: J.C. Harold i F. Kollat, udzielono prokury J. Finkowi-Finowickiemu.

W grudniu 1950 r. GAL, Żegluga Polska i Polbryt zostały zlikwidowane, w ich miejsce utworzono Polskie Linie Oceaniczne. Statki Lech i Gliwice przekazano do Polskiej Żeglugi Morskiej. Formalnie spółka została wyrejestrowana 1.07.1962 r.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)