Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe

Polsko-duńska spółka powołana 29.03.1930 r. jako Polskie Transatlantyckie Towarzystwo Okrętowe Linia Gdynia-Ameryka SA do „przewożenia pasażerów, emigrantów, imigrantów i wszelkich ładunków drogą morską”. W sierpniu 1939 r. firma dysponowała 8 statkami (m.in. Kościuszko, Pułaski, Piłsudski, Batory, Chrobry, Sobieski). W czasie II wojny światowej działała w Wielkiej Brytanii, powiększając flotę do 24 statków w 1945 r. Po wojnie spółka Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe [GAL] przejęła również statki przedsiębiorstwa Polbryt. W grudniu 1950 r. firmę GAL zlikwidowano i utworzono Polskie Linie Oceaniczne.

• 
  Julian Rummel – dyrektor GAL.
• 
  Reklama usług GAL.
• 
  Statek pasażerski GAL (Polonia lub Kościuszko), nabrzeże Szwedzkie w Gdyni.

Siedziba firmy, filie

Siedzibą był od 1933 r. Dworzec Morski. 27 tys. udziałów miała strona polska, 9 tys. – duńska. Dyrektorem zarządzającym został Julian Rummel, członkami dyrekcji: Kazimerz Rothert – działający w imieniu i zastępstwie Żeglugi Polskiej, Christian Frederic – dyrektor administracyjny The East Asiatic Company Ltd. w Kopenhadze, Joachim Schmegelow i Robert Christiansen – zarządzający tejże kompani.

Strona duńska aportem wniosła statki: Polonia, Estonia, Lituania, a także oddziały i agentury linii bałtycko-amerykańskiej, kontrakty tej linii, umowy najmu przystani i lokali biurowych.

Siedzibą firmy był początkowo gmach Żeglugi Polskiej przy ul. Waszyngtona. Biura w Polsce: Kraków, Lwów i Rzeszów, w USA: Nowy Jork, Boston, Chicago, Pittsburgh, San Francisco, Seattle, w Kanadzie: Montreal, Halifax, Toronto, Winnipeg.

W 1935 r. firma została przemianowana na GAL [Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe], dyrektorem naczelnym został Aleksander Leszczyński, zastępcą – Marius Plinius, członkiem zarządu – Roman Kutyłowski.

Działalność i zasoby

W sierpniu 1939 r. firma dysponowała 8 statkami (m.in. Kościuszko, Pułaski, Piłsudski, Batory, Chrobry, Sobieski).

W czasie II wojny światowej działała w Wielkiej Brytanii, powiększając flotę do 24 statków w 1945 r. W Londynie uruchomiono w 1939 r. biuro GAL, którym kierował Marius Plinius. Przedsiębiorstwo dysponowało 6 dużymi statkami pasażerskimi. Restytuowano też i inne przedsiębiorstwa żeglugowe, każde z nich miało własne biuro, oprócz Polskarobu, którego statkami zajmowała się angielska firma William Cory.

Jesienią 1946 r. biura centrali GAL wróciły z Londynu do Gdyni, po wznowieniu działalności GAL przejął również statki przedsiębiorstwa Polbryt, które przed 1939 r. wraz z United Baltic Corporation obsługiwało połączenia z Wielką Brytanią. 22.01.1946 r. ustanowiony został przymusowy zarząd państwowy, zarządcą został M. Plinius, dyrektorem finansowym – Tadeusz Teper, dyrektorem działu frachtowego i eksploatacyjnego – Tadeusz Cieślak.

Ponieważ przedwojenną siedzibę zajęła Ludowa Marynarka Wojenna, firma ulokowała się w budynku Polskiej Agencji Morskiej przy ul. Świętojańskiej 10, następnie w budynku firmy Bergtrans przy ul. Portowej 15. W 1948 r. zarządcami państwowymi byli Hilary Sarnecki i Ludwik Zerling, a od 1950 r. – H. Sarnecki, Stanisław Darski (odwołany we wrześniu) i Stanisław Sierpiński. Firma miała oddziały w Warszawie, Gdańsku, Szczecinie i Gliwicach, Londynie (dyrektorem Czesław Antkowiak), Nowym Jorku (dyrektorem Roman Kutyłowski), Pradze (Jan Otrębski).

W grudniu 1950 r. GAL, Żegluga Polska i Polbryt zostały zlikwidowane, w ich miejsce utworzono PLO [Polskie Linie Oceaniczne]. 14.08.1953 r. uchwałą walnego zgromadzenia akcjonariuszy GAL statki Bałtyk, Białystok, Bytom, Narwik, Batory, Stalowa Wola, Generał Walter, Kiliński, Czech, Hel, Prezydent Gottwald, Lewant, Lechistan, Marchlewski, Mickiewicz, Mazury, Mikołaj Rej, Puck, Śląsk, Sołdek, Turnia, Warmia, Wisła, Tytan, Żubr zostały przekazane na rzecz PLO. Statki – Brygada Makowskiego, Dunajec, Jedność Robotnicza, Kraków, Oksywie, Poznań, Pstrowski, San, Toruń, Wieluń, Bug – przekazano na rzecz Polskiej Żeglugi Morskiej. Formalnie GAL został postawiony w stan likwidacji 1.07.1962 r.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)