Związek Armatorów Polskich

Organizacja pracodawców, reprezentująca interesy krajowych przedsiębiorców branży żeglugowej. Powstała 25.05.1929 r. w Gdyni. Inicjatorem i pierwszym prezesem zarządu był Julian Rummel, dyrektor Żeglugi Polskiej.

Początki działalności, członkowie i władze

Związek Armatorów Polskich [ZAP] powstał w 1929 r. z inicjatywy szefa Żeglugi Polskiej Juliana Rummla. Do ZAP należały: Żegluga Polska SA, Polskarob – Polsko-Skandynawskie Towarzystwo Transportowe SA, Polsko-Brytyjskie Towarzystwo Okrętowe SA, Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe SA (dawniej Polskie Transatlantyckie Towarzystwo Okrętowe).

Celem związku, który od początku skupiał wszystkich najważniejszych polskich przewoźników morskich, była ochrona interesów członków przed nieuczciwą konkurencją, prowadzenie wspólnej polityki frachtowej, taryfowej, ubezpieczeniowej itp. ZAP reprezentował również polskich armatorów wobec pracobiorców, administracji morskiej, Rady Interesantów Portu Gdyńskiego, innych organizacji zawodowych, takich jak np. Polski Związek Maklerów Okrętowych, oraz międzynarodowych organizacji żeglugowych.

W 1934 r. ZAP porozumiał się z Towarzystwem Budowy Osiedli, które dzięki pożyczce postawiło na Witominie 20 domków mieszkalnych, 3-pokojowych z kuchniami i ogrodem. Mieszkania sprzedawano marynarzom na 18-letnie spłaty (miesięcznie ok. 80 zł).

Prezesem zarządu był Feliks Kollat, wiceprezesem Aleksander Leszczyński, a członkami zarządu: Karol Czajewski, dr Stanisław Darski, Konstanty Jacynicz, Napoleon Korzon. Syndykiem był dr Tadeusz Bierowski, potem kpt. ż.w. Stefan Gorazdowski. Biuro mieściło się w gmachu Żeglugi Polskiej przy ul. Waszyngtona 15.

II wojna światowa – działalność z Londynu

ZAP nie przerwał działalności podczas II wojny światowej. Jego siedzibę przeniesiono tymczasowo do Londynu. Zajmował się wówczas oceną sytuacji polskiej floty handlowej i Marynarki Wojennej, sporządzaniem raportów o podróży poszczególnych statków, ubezpieczeniem społecznym, kursami dla byłych uczniów Państwowej Szkoły Morskiej, organizacją pomocy marynarzom polskim w Nowym Jorku, organizacją duszpasterstwa itp.

Gdy Związek Zawodowy Transportowców [ZZT] uznał 1.02.1945 r. tzw. rząd lubelski, ZAP tego samego dnia oświadczył, że stosunki między ZAP a związkami pracowniczymi winny być utrzymywane wyłącznie na płaszczyźnie zawodowo-gospodarczej. Ponieważ uchwała przyjęta przez ZZT miała charakter wyłącznie polityczny, w związku z tym ZAP jednogłośnie postanowił „zerwać natychmiast wszelkie stosunki z zarządem ZZT nieuznającym Rządu Polskiego przebywającego chwilowo w Londynie, polecić kapitanom statków poinformowanie oficerów i załogi statków o powyższej uchwale, wstrzymać udzielenie zezwoleń wstępu na statki członkom ZZT”.

Reaktywacja

Dopiero 17.02.1983 r. dyrektorzy naczelni 3 największych polskich armatorów: Polskich Linii Oceanicznych, Polskiej Żeglugi Morskiej i Polskiej Żeglugi Bałtyckiej powołali Związek Armatorów Polskiej Marynarki Handlowej (ZAPMH). Cele były podobne do zadań ZAP. W 1992 r. zrodził się pomysł, by przekształcić instytucję w związek pracodawców nawiązujący bezpośrednio do założeń i tradycji tego przedwojennego. Formalnie nastąpiło to 3.09.1993 r. – decyzję podjęło 13 przedstawicieli polskich przedsiębiorstw armatorskich.

W programie określono kierunki działania: aktywne uczestnictwo w kreowaniu polityki morskiej państwa, dążenie do stworzenia polskiej flocie transportowej warunków konkurencyjności na międzynarodowych rynkach przewozów morskich, stworzenie racjonalnego systemu finansowania inwestycji tonażowych armatorów polskich, ochrona krajowego rynku pracy załóg pływających, uczestnictwo w procesach legislacyjnych dotyczących administracji morskiej, przepisów celnych i podatkowych oraz przepisów finansowych dotyczących polskiego transportu morskiego.

ZAP liczy 16 członków: Euroafrica Linie Żeglugowe Sp. z o.o., Polska Żegluga Bałtycka SA, Dalmor SA, Petrobaltic SA, Przedsiębiorstwo Robót Czerpalnych i Podwodnych, Polskie Linie Oceaniczne SA, Pol-Levant Linie Żeglugowe Sp. z o.o., Ship-Service SA, Akademia Morska w Gdyni, Chipolbrok SA, Akademia Morska w Szczecinie, Baltic Container Lines Co. Ltd., Pol-Euro Linie Żeglugowe Sp. z o.o., Project Żegluga Sp. z o.o., Unibaltic Sp. z o. o., Stena Line Polska Sp. z o.o.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)