Kraszewski Kazimierz
Kraszewski Kazimierz (1910–1990) – oficer Marynarki Wojennej RP, uczestnik kampanii wrześniowej i więzień niemieckich oflagów. Po wojnie kontynuował służbę w Marynarce Wojennej, pełniąc funkcje sztabowe i dowódcze. W 1951 r. został bezpodstawnie aresztowany w ramach tzw. „procesu 7 komandorów”, podczas którego po brutalnym śledztwie skazano go na dożywotnie więzienie. Po odwilży 1956 r. został zwolniony i zrehabilitowany. Pracował następnie w cywilnych przedsiębiorstwach, m.in. w Totalizatorze Sportowym i CHZ Centromor. Zmarł w Warszawie w 1990 r. Odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.
Wczesne lata i edukacja
Urodził się 21.01.1910 r. w Łomży, ojciec był naczelnikiem urzędu pocztowo-telegraficznego. W 1932 r. ukończył Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej w Toruniu.
Początki służby wojskowej
Jesienią 1933 r. otrzymał przydział na ORP Żbik na stanowisko oficera wachtowego. Po roku skierowano go do Kadry Flotylli Rzecznej w Pińsku.
Specjalizował się w lotnictwie morskim: od 1.02.1935 r. był słuchaczem kursu oficerów obserwatorów lotnictwa morskiego, pełnił służbę jako obserwator, a następnie pilot w 2. eskadrze liniowej Morskiego Dywizjonu Lotniczego (MDLot.) w Pucku, po czym ponownie w dywizjonie okrętów podwodnych na oficera wachtowego i broni podwodnej ORP Ryś.
Okres przedwojenny i kampania wrześniowa
W kwietniu 1939 r. skierowany do Dowództwa Floty, wyznaczony został na szefa Sekcji Ogólnej Wydziału Organizacyjnego i oficera flagowego dowódcy Floty. W sierpniu 1939 r. powrócił do MDLot. – w kampanii wrześniowej uczestniczył w walkach jako zastępca dowódcy odcinka przeciwdesantowego Jastarnia – Jurata, obsadzonego przez część personelu MDLot.
Niewola niemiecka
Po kapitulacji Helu 2 października został wzięty do niewoli. Przebył ją w oficerskich obozach jenieckich: Nienburg nad Wezerą, Spittal nad Drawą i Woldenberg (Dobiegniewo). Uwolniony 13.01.1945 r. wrócił w marcu do kraju i zamieszkał w Bydgoszczy.
Powojenny powrót do służby
Podjął pracę w zlokalizowanym tam czasowo Instytucie Bałtyckim. Zmobilizowany 7 maja przez Rejonową Komendę Uzupełnień w Bydgoszczy do służby w Marynarce Wojennej [MW], pełnił ją początkowo w 1. Samodzielnym Morskim Batalionie Zapasowym jako dowódca plutonu oficerskiego.
We wrześniu 1945 r. został pomocnikiem szefa Oddziału Organizacyjno-Mobilizacyjnego Sztabu Głównego MW, w końcu października – dowódcą Rysia, a później komendantem bazy.
Służba w strukturach dowódczych Marynarki Wojennej
Od kwietnia 1946 r. pełnił służbę w dowództwie Szczecińskiego Obszaru Nadmorskiego jako szef Wydziału Organizacyjno-Mobilizacyjnego, a od lipca – szef sztabu, awansowany do stopnia kmdr. ppor.
Od sierpnia 1947 r. do lipca 1949 r., awansowany w 1947 r. do stopnia kmdr. por., był szefem Oddziału Operacyjnego w Sztabie Głównym MW, a od lipca 1949 r. do grudnia 1951 r. pełnił służbę w Wydziale MW w Sztabie Generalnym WP w Warszawie jako kierownik Sekcji Organizacyjnej i Planowania.
Aresztowanie i proces 7 komandorów
7 wyższym oficerom, aresztowanym od jesieni 1950 r. do grudnia 1951 r., nazwanym później grupą „7 komandorów”, przypisano działalność dywersyjno-szpiegowską (Marynarka Wojenna – stalinowskie represje).
Aresztowany został 11.12.1951 r. jako szósty z grupy (przed nim ten los spotkał: kmdr. por. Zbigniewa Przybyszewskiego, kmdr. Stanisława Mieszkowskiego, kmdr. por. Roberta Kasperskiego, kmdr. ppor. Wacława Krzywca i kmdr. Jerzego Staniewicza, ostatnim był kmdr Marian Wojcieszek).
Przewieziony do Głównego Zarządu Informacji, osadzony został w piwnicznej celi i poddany śledztwu przy zastosowaniu brutalnych metod. W toku przesłuchań prowadzących do wyczerpania psychicznego i fizycznego „przyznawał się” do niepopełnionych czynów. Tym sposobem udało się wypełnić zaplanowany scenariusz „spisku” w MW.
Skazany został na karę dożywotniego więzienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na 5 lat, a także przepadek mienia. Złożył odwołanie do Zgromadzenia Sędziów Najwyższego Sądu Wojskowego, które wniosek oddaliło.
Więzienie i rehabilitacja
Skazany na dożywocie karę odsiadywał we Wronkach. Zwolniony 27.04.1956 r., został całkowicie zrehabilitowany.
Życie zawodowe po zwolnieniu
W 1958 r. podjął pracę w P.P. Totalizator Sportowy na stanowisku kierownika działu. Od marca 1961 r. był zatrudniony w CHZ Centromor, od października 1966 r. w Cekopie. W latach 1973-1976 przebywał w Hiszpanii, po czym przeszedł na emeryturę.
Ostatnie lata życia i odznaczenia
Mieszkał w Warszawie, gdzie zmarł 18 marca 1990 r. Był odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Srebrnym Krzyżem Zasługi i innymi odznaczeniami.
autor: Walter Pater (2006 r.)
