Wojcieszek Marian

Wojcieszek Marian Bolesław  (1901–1974) – komandor. W latach 1949-1951 – szef Sztabu Głównego Marynarki Wojennej. Podczas II wojny światowej trafił do niemieckiej niewoli, w której przebywał do 1945 r. Po wojnie pełnił wysokie funkcje w Marynarce Wojennej, aż do aresztowania w 1951 r. w ramach represji wobec tzw. grupy 7 komandorów. Początkowo skazano go na śmierć, ostatecznie karę zamieniono na dożywocie. W 1956 r. został całkowicie zrehabilitowany. Autor publikacji naukowych i wspomnień wojskowych. Odznaczony m.in. Orderem Virtuti Militari i Srebrnym Krzyżem Zasługi.

Dzieciństwo i edukacja

Urodził się 1.09.1901 r. w Przytocznie, był synem Jana i Zofii z Naszarkowskich.

W 1924 r. ukończył Wydział Mechaniczny Szkoły Morskiej w Tczewie i w latach 1924-1925 pływał na statkach duńskich. Od sierpnia 1925 r. był podchorążym Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej w Toruniu, a 15.08.1928 r. promowany został do stopnia ppor. mar.

Służba w Marynarce Wojennej (1928–1939)

Od 16.08.1928 r. do lutego 1929 r. służył w Kadrze Marynarki Wojennej [MW] w Świeciu jako dowódca plutonu, od lutego 1929 r. do stycznia 1930 r. – we Flotylli Pińskiej jako dowódca monitora Warszawa.

Od stycznia 1930 r. do maja 1931 r. służył we Flocie jako zastępca dowódcy ORP Krakowiak, następnie jako oficer flagowy dywizjonu minowców.

1.01.1931 r. awansował na por. mar. Skończył kurs artylerii przeciwlotniczej w warszawskim I pułku artylerii przeciwlotniczej i od sierpnia 1931 r. do marca 1932 r. służył w I Dywizjonie Artylerii Przeciwlotniczej jako dowódca 2. baterii i adiutant dowódcy dywizjonu.

W 1932 r. był słuchaczem I Kursu Oficerskiego Artylerii Morskiej w Gdyni, Warszawie i Tulonie, potem (3.10.1932 r. – styczeń 1933 r.) i oficerem wachtowym na ORP Wilia, od stycznia do lipca 1933 r. w Szkole Specjalistów Morskich kierownikiem kursu artylerzystów i instruktorem na ORP Mazur.

Następnie zajmował stanowisko kierownika Referatu Broni w Szefostwie Artylerii i Służby Uzbrojenia Kierownictwa Marynarki Wojennej, od czerwca 1934 r. do 15.03.1936 r. był I oficerem artylerii na ORP Burza, awansowany na kpt. mar.

Do 15.07.1936 r. pełnił służbę w Dowództwie Floty na stanowisku kierownika Sekcji Wyszkolenia, a do maja 1937 r. był szefem Służby Uzbrojenia w Komendzie Portu Wojennego Gdynia.

Do 2.05.1938 r. był dowódcą ORP Mazur i kierownikiem wyszkolenia artyleryjskiego w Centrum Wyszkolenia Specjalistów Floty.

Od 3.05.1938 r. do 2.06.1938 r. odbył staż w I Pułku Artylerii Przeciwlotniczej w Warszawie i od 13.06.1938 r. dowodził 2. Morskim Dywizjonem Artylerii Przeciwlotniczej na Helu.

II wojna światowa i niewola (1939–1945)

Po kapitulacji, od 2.10.1939 r. do 30.01.1945 r. przebywał w niewoli niemieckiej w oflagach: Nienburg, Spittal i Woldenberg.

Służba powojenna i kariera wojskowa (1945–1951)

Po powrocie do kraju 19.07.1945 r. został powołany do służby w MW i zweryfikowany jako kmdr ppor. Do 1.01.1946 r. był dowódcą 3. batalionu w Szkolnym Pułku MW, następnie do 20.06.1946 r. zastępcą ds. zaopatrzenia dowódcy Głównego Portu MW.

22.07.1946 r. otrzymał awans na kmdr por., i został oficerem artylerii w Sztabie Głównym MW. Przez rok od 20.02.1947 r. był dowódcą Szczecińskiego Obszaru Nadmorskiego w Świnoujściu, 12.07.1947 r. awansował na kmdr.

Od 13.03.1949 r. do 12.12.1951 r. zajmował stanowisko szefa Sztabu Głównego MW – do dnia, gdy został aresztowany we własnym gabinecie jako ostatni z tzw. grupy 7 komandorów (Robert Kasperski, Kazimierz Kraszewski, Stanisław Mieszkowski, Zbigniew Przybyszewski, Adam Rychel i Jerzy Staniewicz).

Aresztowanie, proces (1951–1956)

W trakcie rozprawy, która trwała od 15.07. do 19.07.1952 r., odwołał swe zeznania wymuszone w śledztwie. 21.07.1952 r. został skazany na karę śmierci i do grudnia 1952 r. przebywał w celi śmierci w więzieniu mokotowskim.

19.11.1952 r. prezydent RP (Bolesław Bierut) zastosował wobec niego prawo łaski, zmieniając karę śmierci na dożywotnie więzienie. Do listopada 1955 r. przebywał najpierw we Wronkach, następnie w więzieniu w Barczewie. 24.06.1956 r. został całkowicie zrehabilitowany i zwolniony.

Życie po rehabilitacji (1956–1974)

Od września 1956 r. pracował w Polskim Rejestrze Statków w Gdańsku. W 1966 r. przeszedł na emeryturę, lecz pracował nadal w wymiarze pół etatu. Zmarł w klinice Akademii Medycznej w Gdańsku, został pochowany na cmentarzu Witomińskim.

Dorobek naukowy i odznaczenia

Jest autorem relacji Wojenna organizacja 2. Morskiego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej, napisanej w 1947 r. dla Wydziału Historycznego MW, 2 skryptów dla słuchaczy Kursu Oficerów Artylerii Morskiej oraz publikacji nt. środków ratunkowych takich, jak Stateczność i pływalność łodzi ratunkowych („Budownictwo Okrętowe”, 1962 nr 5).

Był odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy, srebrnym Krzyżem Zasługi i innymi odznaczeniami.

autor: Walter Pater (2006 r.)