Gorządek Wiktor

Gorządek Wiktor (1908–1988) – pionier polskiego rybołówstwa morskiego, pierwszy kapitan żeglugi wielkiej w tej branży. Podczas II wojny światowej dowodził polskimi trawlerami działającymi z Wielkiej Brytanii. Po wojnie pracował w Dalmorze, a następnie przez ponad 20 lat był kapitanem szkolnego trawlera Jan Turlejski, wychowując pokolenia marynarzy.

Pokład statku Jan Turlejski, kpt. Wiktor Gorządek – pierwszy z lewej.

Dzieciństwo i młodość

Urodził się 1.12.1908 r. w Taszkiencie (dziadek, powstaniec styczniowy, zesłany został na Kamczatkę do kopalni srebra, gdzie pracował z rękami przymocowanymi na stałe do taczki). Do Polski przyjechał w 1920 r. i zamieszkał w Krakowie.

Służba wojskowa i początki kariery morskiej

W 1929 r. powołany został do służby wojskowej i skierowany do Marynarki Wojennej. Przeszkolenie przechodził w Świeciu, a resztę służby we Flotylli Pińskiej.

Po wyjściu z wojska zamieszkał w Gdyni i w 1931 r. rozpoczął pracę jako rybak na jednym z lugrów polsko-holenderskiej  firmy Mopol. Podpatrując Holendrów (bo swoją wiedzę ukrywali) uczył się łowić. Po likwidacji Mopolu podjął pracę w Towarzystwie Okrętowym Połowów Dalekomorskich Mewa.

Ukończył kurs motorzystów dla rybaków w Państwowej Szkole Morskiej, a także sterniczo-nawigacyjny i starszy nawigacyjny, a niedługo potem przeniósł się do Towarzystwa Dalekomorskich Połowów Pomorze, pierwszego polskiego przedsiębiorstwa eksploatującego tylko trawlery.

II wojna światowa

Wybuch wojny zastał go na jednym z trawlerów, kiedy wracał z połowów na Morzu Północnym. Statek skierowany został najpierw do Holandii, a później do Wielkiej Brytanii. 4 trawlery, które przedostały się do Anglii, zarekwirowała Admiralicja Brytyjska. Odkupił je od Pawła Stockhamera-Rosenfelda Wincenty Bartosiak.

Zwolnione po roku i rozbrojone – W. Bartosiak skierował je do połowu ryb na wody Islandii. Pływały pod polską banderą i nazywały się Podlasie, Polesie, Pokucie i Podole, dowodzili nimi W. Gorządek i Paweł Gic. Kierownikiem firmy Bartosiak Trawler Ltd. był Jerzy Krajewski, a baza znajdowała się w Fleetwood.

W 1940 r. otrzymał Gorządek dyplom szypra II klasy, a 5 lat później I klasy.

Powrót do kraju i praca w powojennym rybołówstwie

W 1946 r. wrócił do kraju, objął stanowisko szypra na trawlerze Ławica, a w maju 1949 r. rozpoczął pracę w Dalmorze.

W 1952 r. otrzymał dyplom kapitana żeglugi małej, a w 1954 r. powierzono mu stanowisko kapitana super trawlera Jan Turlejski.

Działalność szkoleniowa i późniejsze lata

Z tym szkolnym statkiem Szkoły Rybołówstwa Morskiego w Gdyni związał się na 23 lata, odbywając na nim 170 rejsów. Był pierwszym szyprem w historii polskiego rybołówstwa morskiego i od 1959 r. pierwszym kapitanem żeglugi wielkiej rybołówstwa morskiego.

„Nic, co dotyczyło połowów dalekomorskich nie było mu obce, i to zarówno w zakresie ciężkiej fizycznej pracy, jak i kierowania rybackim statkiem. Potrafił też szerokim gestem czerpać radości życia w czasie postojów jego statku w portach. Głośne były jego wypady taksówką z Gdyni do Zakopanego, gdzie przez pewien czas miał bliską mu niewiastę. Był mile rubaszny, nie dbał specjalnie o swój wygląd zewnętrzny, a wszystko to razem wzięte, nie wyłączając jego różnych przygód, jakie przeżywał pod różnymi szerokościami geograficznymi, czyniło zeń postać pełną życia, jedną z najbardziej barwnych i znanych w całej naszej dalekomorskiej flocie rybackiej” — napisał o kapitanie W. Gorządku Andrzej Ropelewski

Zmarł 11.07.1988 r., pochowany został w nowej Alei Zasłużonych na cmentarzu Witomińskim.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)