Dalmor

Z Gdynia w sieci

Przedsiębiorstwo Połowów Dalekomorskich Dalmor w Gdyni powstało w styczniu 1946 r. Prezesem został Zygmunt Beczkowicz. Spółka miała siedzibę przy ul. Derdowskiego 2, a później przy ul. Rybackiej w porcie. W ramach przydziału z UNRRA [United Nations Relief and Rehabilitation Administration – Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy i Odbudowy] otrzymała 3 kutry pełnomorskie i 3 trawlery, a w 1948 r. kolejnych 19 trawlerów. W 1949 r. stała się przedsiębiorstwem państwowym. W styczniu 1965 r. z połączenia Arki i Dalmoru powstało Przedsiębiorstwo Połowów Dalekomorskich i Usług Rybackich Dalmor, które przejęło 52 kutry, administrację Portu Rybackiego, Chłodnię Rybną, Wytwórnię Mączki Rybnej i bazę opakowań drewnianych. W 1992 r. zostało przekształcone w jednoosobową spółkę skarbu państwa.

Kurczenie się kwot połowowych oraz ograniczenia w dostępie do akwenów zarezerwowanych dla flot „narodowych” spowodowało znaczne zmniejszenie tonażu łowczego i zmianę profilu spółki.

  • Port rybacki w Gdyni, nabrzeże Angielskie - statek rybacki firmy Dalmor - Saturnia.
    Port rybacki w Gdyni, nabrzeże Angielskie - statek rybacki firmy Dalmor - Saturnia.
  • Pokład statku rybackiego firmy Dalmor.
    Pokład statku rybackiego firmy Dalmor.
  • Port rybacki w Gdyni – Dalmor.
    Port rybacki w Gdyni – Dalmor.
  • Wizyta Eugeniusza Kwiatkowskiego w Dalmorze.
    Wizyta Eugeniusza Kwiatkowskiego w Dalmorze.

1946-1952

Inicjatywa założenia przedsiębiorstwa połowów dalekomorskich wyszła od Związku Gospodarczego Spółdzielni RP [Rzeczpospolitej Polskiej] Społem w Warszawie. 26.01.1946 r. w obecności przedstawicieli udziałowców: Morskiego Instytutu Rybackiego, Centrali Obrotu Przetwórstwa Rybnego w Warszawie, Głównego Zarządu Związku Gospodarczego Spółdzielni RP Społem w Warszawie i Państwowego Przemysłu Konserwowego w Warszawie, zawiązano spółkę Przedsiębiorstwo Połowów Dalekomorskich Dalmor w Gdyni. Pomysłodawca, Zygmunt Beczkowicz, został prezesem, dyrektorem handlowym – Jerzy Kukucz, dyrektorem techniczno-nawigacyjnym Zbigniew Żebrowski, prezesem rady nadzorczej – wiceminister żeglugi i handlu zagranicznego Kazimierz Petrusewicz. Biuro mieściło się przy ul. Derdowskiego 2, następnie w porcie przy ul. Rybackiej, na terenie przedwojennego przedsiębiorstwa połowów dalekomorskich Mewa.

W połowie 1946 r. Dalmor przejął w dzierżawę od Generalnego Inspektora Rybołówstwa 3 kutry pełnomorskie (Marta, Elżbieta, Izabela). W listopadzie 1946 r. dostał magazyny Morskich Zakładów Rybnych z Halą Rybną. W ramach przydziału z UNRRA [United Nations Relief and Rehabilitation Administration – Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy i Odbudowy] w 1946 r. otrzymał 3 kutry pełnomorskie i 3 trawlery (Kastor, Wega, Saturnia). Sprawy związane z przejmowaniem statków z dostaw UNRRA załatwiał w Wielkiej Brytanii kpt. ż.w. Edward Gubała, współdziałający z agentem generalnym Dalmoru, P. Stockhamerem (przed 1939 r. głównym udziałowcem przedsiębiorstwa połowów dalekomorskich Pomorze). W tym samym roku firma rozpoczęła eksport i import ryb.

We wrześniu 1947 r. powstała delegatura Dalmoru w Szczecinie (przejęta przez Gryf w listopadzie 1953 r.), niedługo potem w Świnoujściu (w 1954 r. przejęta przez Odrę). W lutym 1948 r. rozpoczęto produkcję beczek, w maju uruchomiono tartak, w końcu 1948 r. firma otrzymała 19 trawlerów z UNRRA.

1.10.1948 r. Ministerstwo Przemysłu i Handlu pozbawiło Dalmor uprawnień w zakresie eksportu i importu. W połowie 1949 r. został zlikwidowany jako spółka i stał się Państwowym Przedsiębiorstwem Wyodrębnionym Dalmor. Wyrzucono z pracy Z. Beczkowicza i J. Kukucza, dyrektorem został Z. Żebrowski. W 1950 r., zarządzeniem ministra żeglugi, Dalmor przejął ekspozyturę w Szczecinie Morskich Zakładów Rybnych wraz ze wszystkimi obiektami, w 1951 r. – świnoujskie PPD [Przedsiębiorstwo Połowów Dalekomorskich] Delfin. W 1952 r. oddał to wszystko Przedsiębiorstwu Połowów i Usług Rybackich Odra. W czerwcu 1952 r. adaptowano statek handlowy Morska Wola na pierwszy statek-bazę.

1965-1992

1.01.1965 r. z połączenia Arki i Dalmoru powstało PPDiUR [Przedsiębiorstwo Połowów Dalekomorskich i Usług Rybackich] Dalmor, które przejęło 52 kutry, administrację Portu Rybackiego, Chłodnię Rybną, Wytwórnię Mączki Rybnej oraz bazę opakowań drewnianych. W 1970 r. firma dysponowała 26 trawlerami-przetwórniami i 28 trawlerami burtowymi. W 1972 r. decyzją ministerstwa wprowadzono nowe ceny zbytu ryb i przetworów poniżej kosztów własnych oraz dotacje przedmiotowe. Wprowadzane przez różne państwa ograniczenia dotyczące łowisk – spowodowane ustanowieniem przez państwa nabrzeżne 200-milowych stref ekonomicznych wyłącznego rybołówstwa, zmuszały Dalmor do poszukiwania nowych, coraz bardziej odległych łowisk, stacjonowania statków na łowiskach przez kilka lat i wymiany załóg drogą lotniczą.


W 1978 r. Dalmor otrzymał Order Sztandaru Pracy II Klasy w uznaniu szczególnych zasług w rozwoju rybołówstwa. W 1979 r. pod banderę peruwiańską przekazano 8 trawlerów (porozumienie z firmą Bahia), zainicjowano połowy na wodach płd.-wsch. Australii. Po wprowadzeniu przez gen. Jaruzelskiego stanu wojennego, rząd USA zamknął w swojej strefie ekonomicznej akwen dla polskich statków. W 1983 r. Dalmor przystąpił do spółki Baltona.

1.01.1992 r. firma została przekształcona w jednoosobową spółkę skarbu państwa - Przedsiębiorstwo Połowów, Przetwórstwa i Handlu Dalmor SA. Od 1993 r. prowadzi działalność kooperacyjną w Nowej Zelandii.

Struktura organizacyjna typu holdingowego przedstawia się następująco: Dalmor SA, WTC Gdynia, Dalmor-Fishing Ltd, Dalfish Ltd.

Lata współczesne

Kurczenie się kwot połowowych oraz ograniczenia w dostępie do akwenów zarezerwowanych dla flot „narodowych” spowodowało konieczność znacznego zmniejszenia posiadanego tonażu łowczego i generalnej zmiany profilu spółki. Dalmor posiada już tylko 3 trawlery: 2 zatrudnione w połowach na wodach Nowej Zelandii (w dzierżawie do spółki Dalfish Ltd), 1 trawler na wodach Afryki Zachodniej. Firma świadczy usługi chłodnicze w 2 chłodniach składowych o łącznej pojemności do 12 tys. t. usytuowanych wzdłuż nabrzeża Angielskiego, przystosowanych do przyjmowania i składowania wszelkich towarów mrożonych występujących w obrocie towarowym morskim i lądowym. Dalmor wyspecjalizował się w obsłudze ładunków tranzytowych przywożonych drogą morską. Głównymi towarami składowanymi w chłodniach są: drób, podroby, mięso, ryby, lody spożywcze, masło, frytki, warzywa i inne towary mrożone.

Na terenie Dalmoru został uruchomiony Ośrodek Inspekcyjny Granicznego Punktu Kontroli Weterynaryjnej warunkujący możliwość przyjmowania na terenie Portu Rybackiego wszelkich towarów pochodzenia zwierzęcego – zgodnie z wymogami Unii Europejskiej. Ważnym elementem funkcjonowania spółki jest działalność na rynku nieruchomości. Firma posiada 214 tys.132 m2 gruntów, z czego ok. 186 tys. m2 zlokalizowanych w bardzo atrakcyjnym centrum Gdyni. Spółka dysponuje powierzchnią biurową, magazynową i składowo-produkcyjną. Przy ul. Waszyngtona 34/36 Dalmor posiada budynek biurowy o powierzchni 4 tys. 731,9 m2. Na terenie Portu Rybackiego znajdują się magazyny, biura i chłodnie, w dzielnicy Gdynia-Obłuże na działkach o powierzchni 26 tys. 197 m2 – nieruchomości do celów magazynowo-produkcyjnych.

Dyrektorzy

Zygmunt Beczkowicz (1946-1949), Zbigniew Żebrowski (1949-1950), Jerzy Filarski (1950-1951), Jan Sołtan (1952-1953), Zdzisław Muszyński (1954-1956), Zbigniew Żebrowski (1957-1958), Zdzisław Muszyński (1959-1961), Lech Stefański (1961-1964), Franciszek Matyja (1965-1971), Lech Stefański (1971-1979), Edward Budziński (1979-1987), Jerzy Latanowicz (1987-1990), Włodzimierz Kłosiński (1990-2003), Krzysztof Rychlicki (od 2003 r.).


autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)

Źródło: „https://www.gdyniawsieci.pl/w/index.php?title=Dalmor&oldid=15915”