Mewa. Towarzystwo Okrętowe Połowów Dalekomorskich S.A. w Gdyni

• 
  Pochód pracowników i kursantów Towarzystwa Okrętów Dalekomorskich i Połowów Mewa S.A.
• 
  Pochód pracowników i kursantów Towarzystwa Okrętów Dalekomorskich i Połowów Mewa S.A.

Towarzystwo powstało 5.04.1933 r. jako polsko-holenderska spółka. Siedziba: molo Rybackie. Przedmiot działalności: „prowadzenie przedsiębiorstwa okrętowego dla dokonywania dalekomorskich połowów ryb a także handel rybny w najszerszym tego słowa znaczeniu”. Adres: Port Rybacki, gmach własny.

Inicjatorem i jednym z udziałowców był warszawski przemysłowiec Mikołaj Niemcow. Kapitał polski reprezentowali także: Marian Niemczewski – dyrektor Związku Przemysłowców Polskich, Jan Rogowicz – senator, Jan Fajans – przemysłowiec. Strona holenderska to: Johannes van der Toorn i Arie van der Torn oraz W.C.D. Hoogendijk.

Firma eksploatowała 15 lugrów, wszystkie nosiły nazwę Mewa i kolejne cyfry. Statki zawijały do Gdyni po zakończeniu każdego sezonu połowowego i zimowały, w czasie połowów bazą wyładunkową był port holenderski Scheveningen. Od końca 1939 r. statki miały na stałe bazować w Gdyni. Początkowo pływało na lugrach po 12 Holendrów i 2 Polaków, w 1938 r. – po 6 Holendrów i 8 Polaków.

Przedsiębiorstwo pobudowało w porcie rybackim duży gmach na biura, magazyny i solarnię, miało też własną sieciarnię i fabrykę beczek śledziowych, a także Dom Gospodarczy dla robotników na przerwy obiadowe. Gdyński personel biurowy i administracyjny składał się z obywateli polskich, oddział w Holandii zajmował się ekwipowaniem statków, angażowaniem kapitanów i marynarzy holenderskich, szkoleniem polskich marynarzy itp.

Po wojnie wniosek o zrekonstruowanie rejestru handlowego wpłynął do sądu 12.12.1948 r., kilka miesięcy wcześniej wróciły 2 statki z holenderskiej firmy Toorna Gdy 8 i Gdy 51. Sąd wpisał firmę do rejestru 27.01.1949 r., członkami zarządu zostali J. van der Toorn w Hadze i M. Niemcow, w kwietniu 1949 r.  w ich miejsce weszli Henryk Tetzlaff i Paweł Stockhammer. W 1950 r. spółka została zlikwidowana – jak prawie wszystkie prywatne firmy.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)