Ledóchowski Antoni

Ledóchowski Antoni (1895-1972). Współtwórca polskiego szkolnictwa morskiego, wykładowca Szkoły Morskiej w Tczewie i Szkole Oficerskiej Marynarki Wojennej w Toruniu, kierownik Wydziału Nawigacyjnego Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni.

• 
  Antoni Ledóchowski.
• 
  Wykładowcy Szkoły Morskiej w Tczewie, Antoni Ledóchowski stoi drugi od lewej.

1895-1939

Urodził się 9.06.1895 r. w  Drahotuše na Morawach, ojciec Mieczysław był oficerem w armii austro-węgierskiej. Ukończył gimnazjum jezuitów w Chyrowie, w 1913 r. uzyskał świadectwo dojrzałości i wstąpił do Szkoły Kadetów Marynarki Wojennej w porcie Pula nad Adriatykiem, którą skończył w 1916 r. Do końca I wojny światowej był oficerem na austriackich okrętach wojennych.

W 1918 r. wrócił do Polski i podjął pracę w Sekcji Marynarki Wojennej w Ministerstwie Spraw Wojskowych. 17.06.1920 r. otrzymał nominację na wykładowcę Szkoły Morskiej w Tczewie i razem z Antonim Garnuszewskim i Mamertem Stankiewiczem dokonywał pierwszego naboru uczniów.

Wykładał astronawigację i nawigację, tłumacząc podręczniki z angielskiego i niemieckiego, tworząc polskie fachowe słownictwo morskie, za własne pieniądze kupując sekstanty, przyrządy kreślarskie, mapy morskie itp. Od 1921 r. wykładał także w Szkole Oficerskiej Marynarki Wojennej w Toruniu.

W 1922 r., gdy Szkoła Morska przestała podlegać Ministerstwu Spraw Wojskowych, przeszedł do rezerwy, a w 1929/1930 przeniósł się ze Szkołą Morską do Gdyni. W latach 1929-1933 brał udział w tworzeniu założeń unikalnych Polskich Tablic Nawigacyjnych.

1939-1945

W pierwszych dniach okupacji niemieckiej został aresztowany i osadzony w Stutthofie, skąd po kilku tygodniach wydobyła go rodzina. Pojechał do Lipnicy Murowanej, gdzie działał w tajnej Komisji Oświaty i Kultury razem z Szymonem Kędryną i Kazimierzem Majdańskim, a potem do Bochni i Krakowa, gdzie pracował jako urzędnik poczty i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Po 1945

Po wojnie, 11.94.1945 r. przyjechał do Bydgoszczy, w której powołany przez KRN [Krajowa Rada Narodowa] Rząd Tymczasowy RP organizował ekipę morską do przejęcia Wybrzeża. Z Konstantym Maciejewiczem odtwarzał w Gdyni Państwową Szkołę Morską i został kierownikiem wydziału nawigacyjnego.

W kwietniu 1946 r. został przeniesiony razem z wydziałem do Szczecina. W 1953 r. usunięto go z Państwowej Szkoły Morskiej za postawienie oceny niedostatecznej „filarowi aktywu partyjnego” (jak napisał we wspomnieniach kpt. Batko). Pozbawiony środków do życia, nie mógł początkowo znaleźć pracy. Wreszcie pozwolono mu „dowodzić” motorówką hydrograficzną w porcie szczecińskim i pracował tak 2 lata.

W 1957 r. został przyjęty do Polskiej Żeglugi Morskiej w Szczecinie, najpierw jako II oficer na s/s Toruń, potem jako kapitan na s/s Opole, następnie dowodził bazą rybacką Jastarnia. W 1962 r. wrócił do pracy w szczecińskiej Państwowej Szkole Morskiej; w 1968 r. przeszedł na emeryturę.

Dorobek naukowy

Autor podręczników: Nawigacja, Kosmografia (Tczew 1922 r.), Sekstans (Toruń 1922 r.), Astronomia Żeglarska (Tczew 1928 r., toż. 1951 r.,1953 r., 1966 r., 1972 r.), Dewiacja Kompasu (Londyn 1944 r., toż. Warszawa 1952 r.).

Zmarł 22.08.1972 r. w Szczecinie, pochowany na Cmentarzu Centralnym w Alei Zasłużonych.

28.02.1975 r. zbudowany przez stocznię szczecińską statek szkolny otrzymał imię Kapitan Ledóchowski; w 1980 r. na wniosek gdyńskiej Państwowej Szkoły Morskiej Rada Miasta Gdyni nadała jednej z ulic na Obłużu imię kpt. Ledóchowskiego, a Poczta Polska wydała serię znaczków poświęconą twórcom polskiego szkolnictwa morskiego: Tadeuszowi Ziółkowskiemu, Antoniemu Garnuszewskiemu, Antoniemu Ledóchowskiemu, Kazimierzowi Porębskiemu, Gustawowi Kańskiemu i Konstantemu Maciejewiczowi.

autor: Daniel Duda (2006 r.)