Grzegowski Franciszek

Grzegowski Franciszek (1886-1969) – kupiec, restaurator, społecznik, komendant ochotniczej straży pożarnej. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi (1930 r.)

• 
  Franciszek Grzegowski.

Życiorys

Urodził się 23.07.1886 r. w Kosakowie, najstarszy z jedenaściorga rodzeństwa, ojciec był rzemieślnikiem i rolnikiem. Ukończył szkołę kupiecką, ożenił się w 1911 r., za otrzymane od ojca pieniądze kupił karczmę we wsi Gdynia.

W momencie wybuchu I wojny światowej został powołany do pruskiego wojska i wysłany na front zachodni. Po powrocie w 1918 r. odkupił od miejscowego Niemca gospodarstwo po obu stronach obecnej ul. Starowiejskiej wraz z zabudowaniami i w 1928 r. otworzył hotel Starogdyński, restaurację i sklep kolonialny, zorganizował też małą fabryczkę sztucznego lodu w blokach, który dostarczał do Szpitala Sióstr Miłosierdzia, na statki oraz do Gdańska. Początkowo w budynku był na parterze sklep, a na piętrze pokoje gościnne. W 1934 r. restauracja przekształcona została, przy pomocy prof. Wacława Szczeblewskiego i jego uczniów, w pięknie udekorowany  Dwór Kaszubski. Po drugiej stronie budynku była hurtownia owoców południowych, prowadzona w porozumieniu z holenderską firmą Brandship.

Prowadził także skład hurtowy soli i stację benzynową. Od początku swego gospodarowania w Gdyni znajdował czas na służenie Gdyni-wsi i Gdyni-miastu. Brał udział w przygotowaniach do wyjazdu Antoniego Abrahama i Tomasza Rogali do Wersalu na konferencję pokojową, wiosną 1920 r. został członkiem Komitetu Budowy Katolickiej Kaplicy, był darczyńcą jednego z 3 kościelnych dzwonów nazwanego Franciszkiem i członkiem Rady Parafialnej.

Zasiadał w pierwszej polskiej gdyńskiej Radzie Gminnej, a potem był członkiem Rady Miejskiej. W 1927 r. został członkiem komisji rewizyjnej Towarzystwa Kupców Samodzielnych.

W tym  samym roku, w 15-tysięcznej już Gdyni, założył Ochotniczą Straż Pożarną i był jej długoletnim komendantem. W 1933 r. wszedł w skład Rady Szkolnej chylońskiej szkoły podstawowej. Przez kilka lat przewodził gdyńskiemu Bractwu Kurkowemu, w 1938 r. został Królem Kurkowym.

W 1930 r. otrzymał srebrny Krzyż Zasługi, w 1932 r. srebrny Medal Zasługi. W 1937 r. został członkiem Kaszubskiego Komitetu Budowy Koszar w Gdyni.

We wrześniu 1939 r., po kapitulacji, został zatrzymany przez Niemców, następnie zwolniony z rozkazem opuszczenia Gdyni. Udał się do swego gospodarstwa w Chwaszczynie, ale i stamtąd wysiedlony, znalazł się w obozie w Potulicach. Rodzinie udało się go wydostać w 1943 r., był wówczas już bardzo schorowany.

Po zakończeniu wojny wrócił z synami do Gdyni z zamiarem odbudowania zburzonego Dworu Kaszubskiego. Plac był już jednak zajęty przez nową władzę i przyznany spółdzielni. Próbował walczyć o ziemię i odwoływał się do sądów, ale został oskarżony o „spekulowanie gruntami i kapitalistyczne nastroje”. Sprawę przegrał, otrzymując za ziemię jedną setną jej wartości. Na miejscu Dworu Kaszubskiego postawiono kamienicę.

Zmarł 26.12.1969 r., pochowany jest w rodzinnym grobie na cmentarzu Witomińskim.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)