Gerwel Tadeusz

Gerwel Tadeusz (1904-1986) – lekarz, założyciel i długoletni ordynator oddziału laryngologicznego Szpitala Sióstr Miłosierdzia, muzyk i meloman, kapitan żeglugi wielkiej jachtowej, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Tadeusz Gerwel.

1904-1938

Urodził się 22.12.1904 r. w Pińsku, ojciec był technikiem na kolei. Po zdaniu matury w gimnazjum w Brześciu nad Bugiem rozpoczął w 1923 r. studia medyczne w Poznaniu. W grudniu 1929 r. otrzymał dyplom doktora wszech nauk lekarskich. Po ukończeniu specjalizacji z laryngologii przeniósł się w 1930 r. do Gdyni i objął stanowisko ordynatora Oddziału Otolaryngologicznego w Szpitalu Sióstr Miłosierdzia, który – jako jedyny otolaryngolog w całym regionie nadmorskim – sam organizował (i kierował nim do wybuchu II wojny światowej).

W 1934 był jednym z inicjatorów powstania Gdyńskiego Towarzystwa Lekarskiego. W latach 1937-1938 praktykował w klinikach w Nowym Jorku, Sztokholmie i Paryżu. Był lekarzem Ubezpieczalni Społecznej, współpracował z Lecznicą Nadmorską. W 1938 r. ukończył w Paryżu kurs bronchoesofagoskopii, 2 razy odbył staż u prof. Miodońskiego w Krakowie, specjalizując się w mikrochirurgii ucha i chirurgicznym leczeniu krtani. Współpracował z Oddziałem Przeciwgruźliczym Szpitala Epidemicznego i Chorób Tropikalnych w Babich Dołach – zajmując się chorymi z gruźlicą krtani.

1939-1945

Po ogłoszeniu mobilizacji zaciągnął się do Marynarki Wojennej. Wraz z dr. Henrykiem Cetkowskim został przydzielony do Szpitala Morskiego na Oksywiu. 1.09.1939 r., po przeprowadzeniu pierwszych operacji, obaj lekarze otrzymali rozkaz natychmiastowego udania się do Szpitala Sióstr Miłosierdzia, ewakuowania z jego nowego pawilonu chorych cywilnych i zorganizowanie tam filii szpitala oksywskiego. H. Cetkowski (major rezerwy) został komendantem filii, a Tadeusz Gerwel – jego zastępcą.

Po kapitulacji miasta krótko przebywał w niewoli. Po zwolnieniu wrócił do Gdyni, ale został z niej wysiedlony do Generalnej Guberni. Okupację przeżył w Warszawie, pracując na oddziale otolaryngologicznym Szpitala św. Ducha oraz wykładając na kursach Tajnego Uniwersytetu Warszawskiego. Jako porucznik Marynarki Wojennej włączył się w działalność organizacji AK [Armia Krajowej] Alfa − pełnił w niej funkcję szefa sanitarnego Polskiej Marynarki Wojennej w Konspiracji. Podczas powstania warszawskiego pracował w szpitalu przy ul. Wspólnej 27. Ciężko ranny został przewieziony po upadku powstania do obozu jeńców wojennych AK w Zeithein.

Lata powojenne

W listopadzie 1945 r. był już w Gdyni, na „swoim” Oddziale Otolaryngologii Szpitala Miejskiego [nowa nazwa Szpitala Sióstr Miłosierdzia], którego ordynatorem był do 1974 r. (choć próbowano wysłać go na emeryturę już w 1969 r.). W lutym 1963 r. został specjalistą II stopnia z otolaryngologii, w 1964 r. habilitował się na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Poznaniu, w 1965 r. otrzymał tytuł naukowy docenta.

Zainteresowania i pasje

Był nie tylko doskonałym lekarzem, ale i humanistą, człowiekiem o wielkiej kulturze i szerokich zainteresowaniach. Uczestniczył w organizowaniu żeglarstwa morskiego, przez wiele lat był komandorem Yacht Klubu Polski: w latach 1948-1950 i po wznowieniu działalności YKP w latach 1956-1969. Za „morskie zasługi” został Honorowym Wicekomandorem Yacht Klubu Polski. W 1981 r. sejmik Polskiego Związku Żeglarskiego przyznał mu godność Członka Honorowego PZŻ.

Od 1930 r. był wraz z Teofilem Bohińskim właścicielem dużego regatowego jachtu Kneź: długość 14,6 m i 80 m kw. żagli. Przewodniczył Kołu Przyjaciół Harcerstwa w Gdyni (celem była „moralna i materialna opieka nad drużynami harcerskimi w Gdyni oraz jednanie opinii dla ruchu harcerskiego”). Należał do Polskiego Związku Zachodniego. Jego pasją było muzykowanie – w Gdyńskiej Orkiestrze Symfonicznej (powstałej w 1931 r.) grał jako koncertmistrz drugie skrzypce.

Publikacje

Opublikował wiele prac naukowych, był członkiem komitetu redakcyjnego „Otolaryngologii Polskiej” i współautorem 4-tomowego podręcznika „Ostre choroby zakaźne” pod redakcją prof. Stanisława Wszelakiego.

Odznaczenia

Za pracę w konspiracji i udział w powstaniu warszawskim został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami i 2-krotnie Krzyżem Walecznych, a także Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Partyzanckim i Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari.

Zmarł 16.11.1986 r., jest pochowany na cmentarzu Witomińskim.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)