Cetkowski Henryk

Cetkowski Henryk (1883-1955). Lekarz, ordynator oddziału ortopedycznego Szpitala Miejskiego w Gdyni. Po wojnie był pierwszym kierownikiem zreorganizowanego Pogotowia Ratunkowego.

1883-1913

Urodził się 7.11.1883 r. w Dusznikach Poznańskich, ojciec był administratorem majątku ziemskiego. Zdał maturę w Gimnazjum Humanistycznym w Poznaniu, studiował medycynę na uniwersytecie we Wrocławiu, potem w Królewcu i Monachium, gdzie w 1910 r. zdał egzamin państwowy. Po rocznej, obowiązkowej służbie wojskowej w monachijskim pułku grenadierów i po praktyce w Offenbach, w 1913 r. zdał egzamin doktorski na uniwersytecie w Gissen. W tym samym roku wrócił do Poznania i podjął pracę lekarza w Zakładzie Gąsiorowskich.

1914-1939

Po wybuchu I wojny światowej dostał wezwanie do pruskiego wojska. Służył jako lekarz pułkowy na froncie francusko-niemieckim, a po interwencji szefa kliniki, w której pracował, dalszą służbę odbył w poznańskim szpitalu wojskowym. W czasie powstania wielkopolskiego był komendantem szpitala polowego w stopniu majora. W 1922 r. podjął samodzielną pracę na stanowisku kierownika oddziału ortopedycznego w Lecznicy Związkowej w Poznaniu; należał do grona założycieli Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego (1928 r.).

W lipcu 1936 r. wygrał ogłoszony przez Komisariat Rządu konkurs na stanowisko ordynatora nowo utworzonego samodzielnego oddziału ortopedycznego w Szpitalu Sióstr Miłosierdzia w Gdyni i tu pracował do wybuchu wojny.

II wojna światowa

Zmobilizowany (w stopniu majora) pod koniec sierpnia 1939 r. i przydzielony do Szpitala Marynarki Wojennej na Oksywiu. Dnia 1.09.1939 r. otrzymał rozkaz natychmiastowego udania się do Szpitala Sióstr Miłosierdzia z zadaniem ewakuowania chorych cywilnych i utworzenia filii szpitala oksywskiego, której został komendantem. Jego żona Elżbieta jako ochotniczka opiekowała się rannymi podczas walk na Oksywiu i Helu, a po aresztowaniu była więźniarką obozów koncentracyjnych Stutthof i Ravensbrück.

Na początku okupacji dr Henryk Cetkowski pozostał w Gdyni. Był prezesem założonego przez siebie i przyjaciół Komitetu Obywatelskiego – jedynej polskiej organizacji działającej legalnie za zgodą władz niemieckich (komendanta Schutzpolizei płk. Heinza Grieba – kolegi z czasów monachijskich studiów H. Cetkowskiego). Członkowie KO pomagali miejscowej ludności, rodzinom wysiedlonym, jeńcom wojennym itp.

W 1940 r. został aresztowany wraz z żoną, a po 4 miesiącach zwolniony z nakazem natychmiastowego opuszczenia III Rzeszy. Wyjechał do Warszawy, gdzie był lekarzem rejonowym, a później kierownikiem oddziału ortopedycznego szpitala PCK przy ul. Smolnej. Należał też do sekcji sanitarnej Polskiej Marynarki Wojennej w Konspiracji, działającej pod kryptonimem Alfa. Podczas powstania warszawskiego został – już po raz trzeci – komendantem szpitala. Po upadku powstania ewakuował rannych pacjentów na Wolę.

Lata powojenne

W 1945 r. wrócił do Gdyni i do „swojego” szpitala, którego został dyrektorem. Szybko jednak zrezygnował z tej funkcji, obejmując ponownie przedwojenne stanowisko ordynatora oddziału ortopedycznego i pozostał na nim do przejścia na emeryturę w sierpniu 1954 r. Równocześnie – od 1951 r. – był pierwszym kierownikiem zreorganizowanego i przeniesionego do lokalu przy skwerze Kościuszki Pogotowia Ratunkowego. Był członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Ortopedyczno-Traumatologicznego.

Zmarł 27.06.1955 r., spoczywa na cmentarzu Witomińskim.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)