Filar Karol
Filar Karol (1898-1975). Budowniczy, wicedyrektor Towarzystwa Budowy Osiedli. Za zasługi dla budownictwa został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
1898-1920
Urodził się 8.10.1898 r. w Tarnowie, ojciec był maszynistą kolejowym. W 1916 r. ukończył gimnazjum w Tarnowie (należał tam do organizacji niepodległościowych Strzelec i Sokół). Zaraz po maturze został powołany do armii austriackiej i skierowany do szkoły oficerów piechoty w Opawie, w październiku 1917 r. wysłany na front włoski. W czerwcu 1918 r. został ranny i blisko rok był leczony w wiedeńskim szpitalu. W 1919 r. wrócił do Tarnowa i 13 lipca wstąpił do Wojska Polskiego. W lipcu 1920 r. otrzymał nominację na stopień porucznika i objął dowództwo 11. kompani 49. Pułku Strzelców Kresowych; 21 sierpnia został ciężko ranny w potyczce z bolszewikami pod Mławą. Pod koniec 1920 r. odszedł do rezerwy jako inwalida wojenny.
1920-1945
W latach 1920-1922 studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, ale przerwał naukę i zapisał się na kurs komisarzy Straży Celnej, po skończeniu którego rozpoczął służbę w Straży Granicznej w Kościerzynie, a następnie w Czersku. W lutym 1925 r. przeniósł się do Gdyni i został dowódcą Stacji Emigracyjnej, mieszczącej się wówczas w baraku przy drewnianym Porcie Tymczasowym. W 1928 r. przeszedł do cywila i w styczniu 1929 r. otrzymał posadę referenta w Biurze Komitetu Rozbudowy Miasta, po kilku miesiącach awansował na kierownika.
W 1933 r. został członkiem zarządu Towarzystwa Budowy Osiedli [TBO], zwolniony w 1934 r. wraz z resztą zarządu – Henrykiem Jeziorowskim i Włodzimierzem Prochaską – w związku z aferą gospodarczą. W lutym 1935 r. objął stanowisko dyrektora w firmie budowlanej Felzytyn i Trocal w Gdyni, przy ul. Świętojańskiej 71. Firma ta była m.in. wykonawcą fasad Domu Bawełny, willi konsula Giaconniego, gmachu Komisariatu Rządu i bloków mieszkalnych ZUS [Zakład Ubezpieczeń Społecznych].
Po wybuchu II wojny światowej został kierownikiem działu organizacyjnego Straży Obywatelskiej. Udało mu się uniknąć represji wobec członków tej straży, gdyż – w porę ostrzeżony – opuścił Gdynię i okupację spędził z rodziną w Krakowie. Do Gdyni wrócił w maju 1945 r.
Lata powojenne
W czerwcu 1945 r. został dyrektorem TBO przy Zarządzie Miejskim w Gdyni. W tym czasie założył Przedsiębiorstwo Budowy Filar (przy ul. Jana z Kolna), a w 1946 r. – Dom Handlowo-Przemysłowy Handustria. W 1948 r. firmy zostały zlikwidowane.
W latach 1948-1952 pracował jako kierownik odcinka w Gdańskim Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłowego. We wrześniu 1952 r. związał się z zakładem budownictwa przemysłowego przy Politechnice Gdańskiej i zapisał na studia wyższe. Po otrzymaniu dyplomu w 1954 r. (miał 56 lat) zajmował się pracą naukową, głównie prefabrykacją elementów wielkopłytowych z gotową wyprawą lica, a wynikiem tej pracy była pierwsza w Polsce elewacja prefabrykowana na budynku biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego.
W połowie 1960 r. został likwidatorem TBO. W 1966 r. za zasługi dla budownictwa został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Zmarł 13.10.1975 r., jest pochowany na cmentarzu witomińskim.
autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)
