Dom Bawełny

Autor projektu: Wacław Tomaszewski

Data budowy: 1938 r.

Lokalizacja: Gdynia – Śródmieście, ul. Derdowskiego 7

• 
  Dom Bawełny – zdjęcie archiwalne.
• 
  Dom Bawełny – zdjęcie współczesne.
• 
  Dom Bawełny – fragment elewacji.

Architektura i historia

Gdyński Dom Bawełny zaprojektowany przez architekta Wacława Tomaszewskiego jest jednym z modernistycznych budynków użyteczności publicznej nadających niepowtarzalny wyraz miastu. Przed wojną mieściła się tam Izba Bawełny.

Znajdujący się przy ulicy Derdowskiego 7 gmach zainaugurował swoją działalność w 1938 r. W czasie wojny w budynku znajdował się szpital. Po zniszczeniach wojennych, które objęły jego substancję aż w 75 %, został ponownie otwarty 6.06.1946 r. Dzięki mieszczącej się w nim Izbie Bawełny znowu zaczęto go kojarzyć z firmami handlowymi i produkcyjnymi polskiego przemysłu włókienniczego.

Budynek charakteryzuje wolny plan i szkieletowa konstrukcja. Pomimo monumentalnego charakteru, dzięki prostocie i przestrzennemu zdefiniowaniu form, odzwierciedla harmonijne i funkcjonalne podejście do projektowania. Dynamizacja formy została zrealizowana dzięki rozczłonkowaniu brył.

Dom Bawełny jest 6-kondygnacyjny, przykryty płaskim dachem. Okna budynku od strony frontowej są rozmieszczone regularnie – pomiędzy nimi znajdują się wystające nieco przed lico elewacji lizeny. Sekwencja jest rytmiczna, a rozdzielający detal architektoniczny nadaje jej wertykalny charakter.

Budynek posiada jasne wykończenie o gładkim tynku. Lico tynku jest podzielone poziomymi i pionowymi żłobieniami, które mają za zadanie imitować okładzinę z kamienia. Ograniczenie dekoracyjności elewacji pozwoliło na wyeksponowanie szklanych elementów. Na poziomie czwartej kondygnacji znajduje się  ozdobny napis DOM BAWEŁNY.

Ważną kwestią w odbiorze pełni światło, którego wewnątrz jest bardzo dużo dzięki zastosowaniu wielu szklanych elementów.

W 2020 roku Izba Bawełny w Gdyni obchodziła jubileusz 85-lecia swojej działalności.

autorka: Emilia Chabros (2020 r.)