Słowikowska Natalia

Słowikowska Natalia (1876-1948). Założycielka Lecznicy Nadmorskiej – pierwszego prywatnego szpitala w Gdyni, zdolna przedsiębiorczyni. Podczas II wojny światowej współpracowała z Armią Krajową i udzielała pomocy ludności żydowskiej.

1876-1924

Urodziła się w 1876 r. w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą (ojciec był węgierskim oficerem, rodzina prowadziła restaurację i pensjonat). Wyszła za mąż za oficera armii carskiej. W 1911 r. owdowiała i zmuszona była sama zająć się interesami. Żartowano o niej w rodzinie, że można by ją zamknąć i pozbawić środków do życia, by znaleźć w niedługim czasie siedzącą na kupce złota. Pierwszą udaną inwestycją była restauracja dworcowa w Koluszkach, następnie fabryka nici w Warszawie, lecznica lekarska przy ul. Chmielnej w Warszawie.

1924-1938 – Lecznica Nadmorska

W 1924 r. przyjechała do Gdyni i od Pierwszego Polskiego Towarzystwa Kąpieli Morskich zakupiła parcelę przy ul. Biskupa Bandurskiego (obecnie ul. Partyzantów). Planując lecznicę, postanowiła wybudować dom, który byłby repliką jej domu rodzinnego z Kazimierza Dolnego, a jednocześnie spełniał funkcję szpitala. Stąd jego niecodzienna architektura nieprzypominająca zamkniętego zakładu leczniczego.

Lecznicę Nadmorską otwarto w listopadzie 1930 r.

Była osobą bardzo muzykalną i lubiła otaczać się ludźmi o podobnych zainteresowaniach. Dowcipkowano, że do pracy w lecznicy przyjmowała wyłącznie lekarzy muzykujących. Faktem jest, że wszyscy współpracujący lekarze grali na instrumentach, a niektórzy, jak dr Miron Mikiciński i dr Tadeusz Gerwel, koncertowali w Gdyńskiej Orkiestrze Symfonicznej.

W październiku 1932 r. wygasł kontrakt Lecznicy Nadmorskiej z Ubezpieczalnią Społeczną. Jeszcze przez jakiś czas przyjmowani byli pacjenci prywatni, w tym także pacjentki ze Szwecji.

1938-1945 – willa Słowicza

W 1938 r. budynek przysposobiono na dom rodzinny, nadając mu nazwę willa Słowicza. We wrześniu 1939 r. niemieckie władze okupacyjne nakazały N. Słowikowskiej opuścić Gdynię w ciągu 30 minut. Okupację przeżyła w Warszawie, zajmując się wraz z dr Piotrem Wieliczańskim prowadzeniem przychodni zdrowia oraz nadal funkcjonującą fabryką nici. Wraz z synami pracowała w konspiracji Armii Krajowej, a gdy fabryka znalazła się w obrębie getta, zatrudniała w niej Żydów i organizowała im ucieczki.

Po zakończeniu działań wojennych w kwietniu 1945 r. wróciła do Gdyni. 28.11.1945 r. Sąd Grodzki w Gdyni przywrócił jej prawo własności zrujnowanego domu. Za kredyt z Banku Krajowego przywróciła willi stan używalności, a 2 lata później własność tę jej odebrano i zamieniono w hotel robotniczy. Przeniosła się do syna do Lęborka, gdzie wkrótce zmarła.

Spadkobierca Jacek Słowikowski (wnuk) powiadomiony został w 1978 r., że willa jest zrujnowana i będzie ukarany za zaniedbania. J. Słowikowski na własny koszt wyprowadził lokatorów, willę Słowiczą odnowił i urządził w niej muzeum rodzinne.

autor: Andrzej Kolejewski (2006 r.)