Pawilon Yacht Klub Polski w Gdyni
Autor projektu: arch. Wacław Tomaszewski
Data powstania: 1930 r.
Lokalizacja: Śródmieście, Nabrzeże Wilsonowskie
Obiekt nieistniejący
Architektura i historia budynku
Założony w Warszawie w 1924 r. Yacht Klub Polski [YKP], stowarzyszenie mające na celu budowę od podstaw i rozwój amatorskiego sportu żeglarskiego w odrodzonej Polsce, otworzył w 1930 r. swój oddział w Gdyni.
Na komandora Oddziału YKP w Gdyni powołano Józefa Unruga, będącego w tym czasie komandorem Marynarki Wojennej i dowódcą Floty. Wicekomandorem został Julian Rummel, jeden z członków założycieli YKP w Warszawie. Wacław Tomaszewski został Członkiem Zarządu nowo zainicjowanego stowarzyszenia.
W tym samym 1930 r. W. Tomaszewski na przydzielonej części Nabrzeża Wilsonowskiego zaprojektował i nadzorował budowę pawilonu na potrzeby YKP. Stworzył projekt obiektu funkcjonalnego, o lekkiej konstrukcji, składającego się z sali na potrzeby spotkań członków stowarzyszenia, pomieszczenia sanitarnego, garderoby oraz mieszkania dla bosmana. Teren wokół pawilonu został ogrodzony ażurowym płotem.
W miarę rozbudowy portu w Gdyni i zwiększania się populacji mieszkańców miasta, rosło zainteresowanie sportami wodnymi. YKP chciał stworzyć warunki pozwalające na rozwijanie się kultury sportowej, wspierając tym samym budowę tożsamości miasta nad Morzem Bałtyckim i wykorzystując jego możliwości.
W pierwszym roku działalności Oddział Morski posiadał 11 jachtów i liczył 33 członków. Tym samym Pawilon stał się miejscem spotkań dla uprawiających elitarny w tamtym czasie sport i promował jego rozwój.
Oddział Morski po wybuchu II wojny światowej został zagarnięty wraz z ocalałymi jachtami przez niemieckiego okupanta. Obiekt przetrwał wojnę, jednak nie zachował się do dnia dzisiejszego.
W. Tomaszewski w okresie międzywojennym zaprojektował również Pawilon Przystani Żeglugi Polskiej w Jastarni. Był to również nowoczesny i funkcjonalny obiekt o podobnej konstrukcji do zrealizowanego Pawilonu YKP w Gdyni. Pawilon Przystani w Jastarni nie obsługiwał nie tylko żeglarzy i sportowców, ale przede wszystkim turystów przybyłych jednostkami z Gdyni, spędzających czas wolny na Półwyspie Helskim. Pawilon w Jastarni poza pomieszczeniami gospodarczymi Żeglugi Polskiej, posiadał przede wszystkim pomieszczenia użyteczności publicznej -restaurację i obszerną kawiarnię z salą taneczną.
Oba pawilony autorstwa W. Tomaszewskiego są przykładem konceptu sportowo-kulturalnego dla miasta Gdyni i regionu.
autorka: Ewa Maria Wolańska (2024 r.)
