Tomaszewski Wacław

Z Gdynia w sieci

Tomaszewski Wacław Kazimierz (1984-1969). Zrealizował w Gdyni jako projektant, współprojektant oraz kierownik budowy kilkanaście obiektów architektonicznych o różnorodnej funkcji. Najważniejsze obiekty: budynek Bergenske, Dom Bawełny, Zespół Szkół Grabowo, gmach Szkoły Morskiej, Dworzec Kolejowy Gdynia Główna. Skala jego dorobku architektonicznego do dzisiaj wpływa na obraz przestrzenny miasta i jest jej wizytówką.

Życiorys

Urodził się 28.03.1884 r. w Odessie. Pochodził z rodziny ziemiańskiej. Był synem Aleksandra Tomaszewskiego i Gabrieli z d. Roszkowskiej. Dwór rodzinny znajdował się w Bobrze Wielkiej, dziś województwo podlaskie, dawniej Grodzieńszczyzna. Jego rodzina od pokoleń kultywowała tradycyjne wartości, a sam majątek był miejscem spotkań ludzi polityki, kultury i kościoła katolickiego.

W. Tomaszewski zdał maturę w Szkole Realnej w Kijowie. Również w Kijowie rozpoczął wyższą edukację – 3 lata na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Kijowskiej. Następnie ukończył 5-letnie studia na kierunku Architektury Politechniki w Karlsruhe. Dyplom złożył w 1910 r. u profesora Józefa Durma, znanego pedagoga, naukowca, projektanta i urzędnika w dziedzinie architektury. Promotor znacząco wpłynął na jego warsztat architektoniczny i rozumienie roli profesji architekta. Architektura monumentalna, klasycyzująca z elementami dekoracyjnymi, były jego formą architektonicznej wypowiedzi w całym zawodowym życiu.

Praca W. Tomaszewskiego charakteryzowała się również dalekim pragmatyzmem, skutecznością i umiejętnością współpracy z inwestorami. W tym również kontekście należy rozumieć niezwykle dużą ilość prestiżowych realizacji obiektów w mieście Gdynia okresu międzywojennego.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. W. Tomaszewski był aktywny jako architekt w Warszawie. W 1919 r. został posłem pierwszego, konstytucyjnego Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (z ramienia Zjednoczenia mieszczańskiego, powiat Sokólski).

W 1928 r. przybył do Gdyni i prowadził szereg prac jako architekt. Był w tym czasie już doświadczonym i ukształtowanym zawodowo człowiekiem.

W Gdyni był czynny zawodowo do wybuchu II Wojny Światowej. W 1939 r. musiał Gdynie opuścić. Okupację spędził w Wilnie, Kownie i Warszawie.

Na Wybrzeże powrócił już w 1945 r. i podejmował się prac dla Biura Odbudowy Portów w Gdańsku. W tym samym roku rozpoczął również pracę dydaktyczną jako profesor nadzwyczajny na Politechnice Gdańskiej.

Do końca życia pozostał aktywny jako projektant związany z Uczelnią PG.

Zmarł 5.06.1969 r. w Gdańsku. Pochowany został na Cmentarzu w Gdańsku Oliwie.

Projekty i realizacje Wacława Tomaszewskiego w Gdyni

Okres międzywojenny:

Zespól Szkol na Grabowie – 1930 r.

Gmach Szkoły Handlu Morskiego i Techniki Portowej

Gmach Szkoły Morskiej

Instytut Meteorologiczny – 1930 r.

Przystań YKP – 1930 r.

Urząd Rybacki – 1930 r.

Dom Marynarza – 1932 r.

Villa Astrea, Dom Rummla - 1933 r.

Budynek Dworca Morskiego – 1933 r.

Magazyn Aukcji Owocowych - 1933 r.

Bergtrans – budynek – 1936 r.

Budynek biurowo mieszkaniowy firmy Gdynika – 1937 r.

Dom Bawełny, inaczej Izba Arbitrażowa Bawełny 1938 r.

Kamienica Rummla 1933 r.

Kamienica Stefana Załęskiego na ulicy Mściwoja 3 – 1936 r.

Okres powojenny:

Izba Przemysłowo-Handlowa

Dworzec kolejowy Gdynia Główna Osobowa – 1955 r.

autorka: Ewa Maria Wolańska (2024 r.)