Miejska Biblioteka Publiczna

Miejska Biblioteka Publiczna (MBP) w Gdyni została utworzona w 1935 r., a jej zalążkiem była biblioteka urzędnicza z 1928 r. Po II wojnie światowej rozpoczęła szybki rozwój, stając się jedną z pierwszych odbudowanych instytucji kultury na Wybrzeżu. W kolejnych dekadach rozbudowywano sieć filii, zbiory oraz działalność naukową i edukacyjną, w tym czytelnie, wypożyczalnie i ośrodki informacyjne. Biblioteka pełniła także funkcje wojewódzkie, prowadziła działalność szkoleniową dla bibliotekarzy i rozwijała zaplecze naukowe oraz kulturalne miasta. Od lat 90. XX w. przechodzi modernizację, obejmującą komputeryzację i rozwój usług cyfrowych, a w 2005 r. posiadała rozbudowaną sieć 23 placówek i bogaty księgozbiór.

Powstanie i początki działalności

Miejska Biblioteka Publiczna utworzona została decyzją komisarza rządu Franciszka Sokoła w kwietniu 1935 r.. Zalążkiem zbiorów była tzw. biblioteka urzędnicza przy Magistracie założona w 1928 r. przez Franciszka Kitłowskiego, której zbiory liczyły ok. 2 tys. woluminów. Od 1932 r. zbiory biblioteki przeniesiono do wilii Tusia przy ul. Waszyngtona, gdzie zostały przygotowane do udostępniania publicznego najpierw przez Mieczysława Pilla, a po jego śmierci przez Witolda Pusłowskiego, który był pierwszym kierownikiem MBP.

Rozwój przed II wojną światową

Od 1937 r. do 1972 r. kierował Biblioteką dr Kazimierz Tymecki. Rosnące potrzeby czytelnicze spowodowały rozwój biblioteki, która kolejno mieściła się w lokalach przy ul. Zygmunta Augusta 9 i ul. Starowiejskiej 7.

W 1939 r. posiadała ok. 20 tys. książek i obsługiwała 2 tys. czytelników. W czasie okupacji księgozbiór i urządzenia biblioteczne uległy zniszczeniu.

Odbudowa i rozwój po 1945 r.

Jako pierwsza na Wybrzeżu, w sierpniu 1945 r. przy Skwerze Kościuszki 15, uruchomiona została MBP z 3 tys. księgozbiorem, który w 1955 r. liczył już 100 tys. tomów, z których korzystało 20 tys. czytelników.

W 1945 r. powstała Filia nr 1 na Obłużu, kolejne przy ul. Starowiejskiej, na Grabówku, w Orłowie i Witominie.

W latach 50. XX w. uruchomiono filie w dzielnicach: Cisowa, Działki Leśne, Demptowo, Wzgórze Nowotki (obecnie Wzgórze Św. Maksymiliana), Mały Kack, Chylonia, Oksywie i Wielki Kack.

Od 1948 r. do 1951 r. MBP pełniła funkcję Biblioteki Wojewódzkiej.

Rozwój działalności naukowej i sieci placówek

W 1950 r. utworzono Czytelnię Naukową MBP ze zbiorami książkowymi oraz czasopismami, w 1954 r. powstał Ośrodek Informacyjno-Bibliograficzny, którego zadaniem jest m.in. opracowanie Bibliografii Gdyni.

W 1960 r. przy Czytelni założono Wypożyczalnię Naukową. W 1961 r. otworzono Bibliotekę Młodzieżową przy Skwerze Kościuszki dla czytelników w wieku od 16 do 25 lat, przekształconą w 1972 r. w Czytelnię Młodzieżową, która organizowała prelekcje, spotkania i wystawy. Obie czytelnie naukowe prowadziły zajęcia z przysposobienia czytelniczego dla młodych czytelników, tzw. lekcje biblioteczne. Czytelnia Młodzieżowa, po podpisaniu umowy w 2001 r. przez MBP o współpracy z Wyższą Szkołą Stosunków Gospodarczych i Politycznych, została przemianowana na Gdyńską Bibliotekę Akademicką i specjalizuje się w gromadzeniu i udostępnianiu zbiorów i informacji o tematyce ekonomicznej i biznesowej.

Najstarsza placówka MBP, Wypożyczalnia Centralna, gromadziła literaturę piękną i popularnonaukową dla czytelników dorosłych w języku polskim. W latach 70. XX w, wobec zapotrzebowania na literaturę obcojęzyczną zaczęła gromadzić i udostępniać książki w językach: angielskim, niemieckim, francuskim i rosyjskim, od 1996 r. udostępnia również „książki mówione” dla niewidomych. W latach 60. i 70. XX w. powstały kolejne filie przy ul. 22 Lipca, Warszawskiej i w Chyloni, w latach 90. XX w. – na Płycie Redłowskiej, Chwarznie i Dąbrowie.

Działalność instytucjonalna i edukacyjna

Od 1953-1974 przy MBP pod kierownictwem K. Tymeckiego działał Wojewódzki Punkt Konsultacyjny Państwowego Ośrodka Kształcenia Korespondencyjnego Bibliotekarzy w Warszawie, przygotowując do pracy w bibliotekach pomorskich ponad 900 bibliotekarzy.

Od 1968 r. do 1982 r. w skład Biblioteki wchodził Dział Historii Miasta Gdyni, na bazie którego powstało Muzeum Miasta Gdyni.

Od początku MBP prowadzi działalność oświatową, oprócz lekcji bibliotecznych i spotkań z pisarzami, odbywają się imprezy czytelnicze w ramach m.in. Dziecięcego Klubu Filmowego Semaforek (1976-1982) , Dekady Pisarzy Wybrzeża, filii Uniwersytetu Trzeciego Wieku (1992-1999), Gdyńskich Biesiad Literackich od 2000 r.

Modernizacja i nowe inicjatywy

Od 1997 r. rozpoczęto komputeryzację MBP, od 1999 r. tworzona jest baza danych o zbiorach, stanowiska komputerowe dla czytelników udostępniane są w 7 placówkach.

Od 2003 r. przy filii nr 15 działa Ośrodek Kultury Kaszubsko-Pomorskiej , który powstał z inicjatywy Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego.

Stan i struktura (2005)

W 2005 r. sieć biblioteczna MBP to 23 placówki, w tym Czytelnia Naukowa i Ośrodek Informacyjno-Bibliograficzny, Wypożyczalnia Naukowa, Gdyńska Biblioteka Akademicka, Wypożyczalnia Centralna oraz 19 filii bibliotecznych. W skład Biblioteki wchodzą: Dział Instrukcyjno-Metodyczny oraz Dział Gromadzenia i Opracowania. MBP posiada prawie 630 tys. woluminów, z których korzysta 53 tys. czytelników. Rocznie wypożycza lub udostępnia na miejscu ponad 1 mln 720 tys. woluminów. Zatrudnia 104 bibliotekarzy.

Dyrektorzy

Po przejściu na emeryturę K. Tymeckiego, dyrektorami MBP kolejno byli: Maria Sieradzan (1972-1981), Maria Bartel (1981-1996), Tomasz Bedyński (1997-2000), Elżbieta Gwiazdowska (2000-2008), Violetta Trela od 2008 r.

autorka: Teresa Arendt (2006 r.)