Hurko Bronisław

Hurko Bronisław (1897-1952) – kapitan żeglugi wielkiej, uczestnik bitwy o Atlantyk i konwojów do Murmańska.

Życiorys

Urodził się 20.04.1897 r. w Mikulinie. Ukończył Szkołę Morską w Chersoniu. Od 1913 r. pływał na statkach floty rosyjskiej. Od 1919 r. służył we francuskich, a potem brytyjskich towarzystwach armatorskich jako III i II oficer. W 1929 r. wrócił na stałe do kraju i podjął pracę w Polsko-Brytyjskim Towarzystwie Okrętowym. Od 1931 r. pracował w Polskim Transatlantyckim Towarzystwie Okrętowym, przekształconym w Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe (GAL).

W 1935 r. otrzymał dyplom kapitana żeglugi wielkiej. W sierpniu 1939 r. został kapitanem Pułaskiego – statku właściwie już wycofanego ze służby. Zgodnie z rozkazem ewakuacyjnym dla statków Polskiej Marynarki Handlowej opuścił Gdynię i udał się do Anglii. W październiku 1939 r. poprowadził Pułaskiego na Morze Śródziemne, gdzie przewiózł 2 transporty polskich żołnierzy oraz innych uchodźców z Pireusu do Marsylii. We francuskim porcie dokonano gruntownego remontu poszycia kadłuba i ten wysłużony transatlantyk został wydzierżawiony marsylskiemu towarzystwu armatorskiemu Cyprien Fabre i rozpoczął rejsy do francuskich portów Afryki Zachodniej. W jednym z nich – Konakri – znalazł się tuż po kapitulacji Francji. W nocy z 8 na 9 lipca 1940 r. wyprowadził z portu statek, któremu groziło nieuchronne internowanie, i doprowadził go do Freetown. Otrzymał za ten czyn Krzyż Zasługi z Mieczami oraz Order of the British Empire IV klasy.

Jako wybitny kapitan został dowódcą nowiutkiego parowego drobnicowca Tobruk i pływał nim w konwojach. W marcu 1942 r. wyszedł – w składzie konwoju PQ 13 – w dziewiczy rejs do Murmańska. Załoga zestrzeliła 2 z 3 atakujących statek bombowców niemieckich, a drugą uszkodziła. Jednak 2 bomby trafiły w pokład – z trudem udało się doprowadzić Tobruk do Polarnoje i osadzić na płyciźnie. Podczas wyładunku czołgów, samolotów, amunicji i materiałów pędnych statek trafiły kolejne 2 bomby i położyły go na burcie. Dalszym rozładunkiem zajęli się nurkowie.

Rosjanie nie bardzo kwapili się z naprawą, brytyjscy alianci dziwili się, że kapitan nie chce porzucić statku i wraz z załogą wrócić do Anglii którymś z konwojów. Bronisław Hurko postanowił jednak, że bez statku się nie ruszy. I dopiął swego – po kilku miesiącach zabiegów oraz próśb Tobruk został podniesiony, wyremontowany i doprowadzony do Anglii. Kapitan i 11 członków jego załogi zostali za to odznaczeni Krzyżami Walecznych.

Pod koniec wojny dowodził frachtowcem Białystok, a potem znów był na Tobruku. W 1946 r. powrócił na nim do Gdyni. Jeszcze przez kilka lat pływał jako kapitan drobnicowca.

Zmarł 12.09.1952 r., jest pochowany na cmentarzu Witomińskim. Żona Stefania (1905-1992) była odznaczona Krzyżem Armii Krajowej, 3-krotnie Medalem Wojska Polskiego oraz Odznaką Korpusu Jodła.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)