Garnuszewski Antoni

Garnuszewski Antoni (1886-1964). Inżynier budowy okrętów, twórca szkolnictwa morskiego w Polsce. Był pierwszym dyrektorem Państwowej Szkoły Morskiej w Tczewie i przez 2 lata po jej przeniesieniu do Gdyni.

Wykładowcy Szkoły Morskiej w Tczewie, Antoni Garnuszewski stoi trzeci od lewej strony.

1886-1919

Urodził się 27.03.1886 r. w Warszawie, syn Antoniego i Walerii. Ukończył gimnazjum w Warszawie (1903 r.), a następnie, ze złotym medalem, Wydział Na­wigacyjny Szkoły Morskiej w Odessie. Po uzy­skaniu w rosyjskiej marynarce handlowej stopnia porucznika żeglugi wielkiej studiował na wydziale budowy okrętów politechniki w Petersburgu, który ukoń­czył w 1912 r. Odbył zasadniczą służbę wojskową w marynarce wojennej, a po uzyska­niu w 1913 r. stopnia podporucznika został wyznaczony do służby w porcie wojennym w Helsinkach. Pełnił funkcje: nadzorcy budowy statków wojennych, kierownika biura konstrukcyjnego i kierownika doków wojennych.

W czerwcu 1918 r. wrócił do kraju. Został dyrektorem Wydziału Ruchu Polskiej Żeglugi na Wiśle i uruchomił tabor pływający pozostawiony przez Niemców. Umożliwiło to sprowadzenie żywności idącej do Polski drogą morską przez Gdańsk. Był jednym z założycieli Stowarzyszenia Pracowników na polu Rozwoju Żeglugi Bandera Polska (Liga Morska).

1920-1945

W marcu 1920 r. przeszedł do służby w Marynarce Wojennej z poleceniem od wiceadm. Kazimierza Porębskiego zorganizowania w Tczewie pierwszej w Polsce szkoły morskiej. W październiku 1920 r. PSM [Państwowa Szkoła Morska] rozpoczęła działalność, a on został jej dyrektorem; prowadził także wykłady z zakresu budowy i teorii okrętu.

W sierpniu 1929 r. został na własną prośbę przeniesiony do Urzędu Morskiego w Gdyni na stanowisko zastępcy dyrektora i naczelnika wydziału administracji morskiej i marynarki handlowej.

W czasie okupacji wysiedlony z Gdyni; zamieszkał z rodziną w Warszawie. Po upadku powstania warszawskiego przesiedlony do województwa kieleckiego. 5.04.1945 r. przybył wraz z grupą operacyjną do Gdańska w celu zorganizowania gospodarki morskiej.

Lata powojenne

Wkrótce został mianowany naczelnikiem Wydziału Żeglugi Głównego Urzędu Morskiego w Gdańsku. Na stanowisku pozostał do 1.08.1947 r. Zajmował się m.in. odbiorem statków przyznanych Polsce w ramach odszkodowań wojennych. Brał aktywny udział w zorganizowaniu Polskiego Rejestru Statków. Od 1947 r. do 1949 r. był dyrektorem PSM w Gdyni (na jego miejsce dyrektorem mianowano szefa spółdzielni kominiarskiej). Następnie wrócił do pracy w Urzędzie Morskim jako starszy inspektor w wydziale żeglugi. W 1958 r. przeszedł na emeryturę.

Opublikował wiele artykułów w miesięcznikach „Budownictwo Okrętowe” i „Technika i  Gospodarka Morska”. Wielokrotnie odznaczony, w tym Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Oficerskim i Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Zmarł 17.08.1964 r., jest pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Dziesięć lat później jego imię otrzymał statek szkolno-towarowy.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)