Choynowski Rościsław

Choynowski Rościsław (1905-1996). Kapitan żeglugi wielkiej, uczestnik inwazji w Normandii. Po wybuchu wojny popłynął Wilnem do Bergen, stamtąd do Szkocji. Do maja 1940 r. pływał na Wilnie w brytyjskich konwojach do Francji i Afryki, po czym objął dowództwo na Krakowie, dokonując na nim słynnej ucieczki z Benisaftu w Afryce, gdzie statek był aresztowany przez władze francuskie. Pływał jako kapitan na ponad 40 statkach. Odznaczony czterokrotnie Medalem Morskim, brytyjskim Atlantic Star i War Medal.

• 
  Rościsław Choynowski.
• 
  Rościsław Choynowski na pokładzie statku.

1905-1937

Urodził się 14.11.1905 r. w Carskim Siole, jego ojciec Stefan był farmaceutą. W 1907 r. rodzice przeprowadzili się do Sewastopola. Po ukończeniu szkoły zaliczył kurs motorzystów i otrzymał pracę na otwartej łodzi motorowej.

W 1921 r., gdy w Sewastopolu na krótko władzę przejęli Francuzi i działał polski konsulat, całej rodzinie udało się wyjechać do Polski.

W Warszawie jego ojciec podjął pracę w Kasie Chorych, a on kontynuował naukę i po maturze zdał egzaminy do Szkoły Morskiej w Tczewie. W 1929 r. ukończył Wydział Nawigacyjny Szkoły Morskiej, pływał jako marynarz na statku Premier należącym do Przedsiębiorstwa Żeglugowego Polbryt, potem na Łodzi.

W 1930 r. zdał praktyczny egzamin i otrzymał najniższy dyplom oficerski, a po odbyciu obowiązkowego przeszkolenia wojskowego w podchorążówce Marynarki Wojennej w Toruniu został skierowany do Flotylli Pińskiej.

W 1932 r. przeniesiony do rezerwy jako podporucznik marynarki, wrócił do floty handlowej, pływał na Tczewie, Pucku, Helu i m/s Piłsudski.

W 1937 r. otrzymał dyplom kapitana żeglugi wielkiej. Pod koniec 1936 r. podjął pracę w Żegludze Polskiej, był także biegłym Sądu Okręgowego w Gdyni ds. ładunków okrętowych i przeładunku oraz ekspertem Izby Przemysłowo-Handlowej.

1939-1945

28.08.1939 r. jako I oficer wypłynął na Wilnie do Göteborga. Po wybuchu wojny, w towarzystwie 4 statków, popłynął do Bergen, stamtąd do Szkocji. Do maja 1940 r. pływał na Wilnie w brytyjskich konwojach do Francji i Afryki, po czym objął dowództwo na Krakowie, dokonując na nim słynnej ucieczki z Benisaftu w Afryce – gdzie statek był aresztowany przez władze francuskie. W 1940 r. razem z kpt. Edwardem Gubałą uruchomił warsztaty remontowe Baltic Coasting.

Od lutego 1941 r. do maja 1942 r. na polecenie Ministerstwa Żeglugi był kierownikiem rezerwy PMH [Polska Marynarka Handlowa] i domów marynarza w Liverpoolu, potem w Rugby. Następnie dowodził statkami Poznań, Katowice, Hel, Puck, Chorzów, Wisła, a w czasie inwazji na Normandię – Wilnem.

1945-1996

W lutym 1946 r. wrócił do Polski na Wilnie, dowodził kilkoma statkami PMH. Od marca był przedstawicielem Związku Zawodowego Transportowców RP ds. organizacyjnych oficerów i marynarzy na terenie Wielkiej Brytanii oraz inspektorem Gdynia–Ameryka Linie Żeglugowe S.A. przejmującym od Anglików m.in. Kościuszkę.

W 1951 r. pozbawiony prawa pływania i przymusowo przeniesiony do Stoczni Gdańskiej na kapitana bazy zdawczo-odbiorczej.

W 1956 r. wrócił do pracy w Gdyni i Polskich Liniach Oceanicznych, pływał jako kapitan na ponad 40 statkach. Odznaczony czterokrotnie Medalem Morskim, brytyjskim Atlantic Star i War Medal.

Na emeryturę przeszedł w 1974 r. Był członkiem Stowarzyszenia Absolwentów Szkół Morskich Koło Tczewiaków, Stowarzyszenia Kapitanów Żeglugi Wielkiej i Koła Starych Gdynian. Swoje wspomnienia opisał w książce Ku chwale bandery.

Zmarł 10.04.1996 r., pochowany na cmentarzu Witomińskim.

autorzy: Małgorzata Sokołowska, Daniel Duda (2006 r.)