Związek Oficerów Rezerwy RP
Związek był zrzeszeniem kombatantów, miał siedzibę w Warszawie, dzielił się na 10 okręgów. Zebranie założycielskie koła gdyńskiego (28 członków) odbyło się 30.10.1928 r. Pierwszym prezesem był dyrektor Banku Gospodarstwa Krajowego – Maksymilian Berger. Związek organizował towarzyskie imprezy integracyjne (m.in. doroczne bale ZOR [Związek Oficerów Rezerwy]), zawody strzeleckie dla Kół ZOR Wybrzeża i Okręgu ZOR, uroczyście obchodzono rocznice ważnych wydarzeń w historii Polski. W 1929 r. Koło ZOR ufundowało sztandar Związkowi Inwalidów Wojennych, patronowało Związkowi Podoficerów Rezerwy, powołało w 1929 r. przy ZOR Biuro Pomocy byłym Wojskowym.
Koło ZOR organizowało spotkania i szkolenia służące poznawaniu różnych zagadnień wojskowych i innych – np. relacje z rejsów Daru Pomorza. W marcu 1937 r. przystąpiło do Obozu Zjednoczenia Narodowego.
Historia i działalność
Zgodnie ze statutem, zatwierdzonym 28.09.1928 r., celem Związku Oficerów Rezerwy było: „zespolenie ideowe oficerów rezerwy na gruncie przynależności do Państwa Polskiego, popieranie spójni między ogółem społeczeństwa a jego siłą zbrojną oraz popieranie działalności społecznej, stojącej na gruncie państwowości polskiej”. Związek miał siedzibę w Warszawie, dzielił się na 10 okręgów (odpowiadających obszarom okręgów korpusów).
Pierwsze Koło ZOR [Związek Oficerów Rezerwy] na Pomorzu powstało w Grudziądzu w 1922 r. W grudniu 1922 r. powstał Związek Pomorski Kół Oficerów Rezerwy w Toruniu. Zebranie założycielskie koła gdyńskiego (28 członków) odbyło się 30.10.1928 r. Inicjatorem i pierwszym prezesem był dyrektor Banku Gospodarstwa Krajowego – Maksymilian Berger, wiceprezesem – Józef Jęczkowiak (kpt. rez. Żeglugi Wielkiej.
Organizowano towarzyskie imprezy integracyjne (m.in. doroczne bale ZOR), uroczyście obchodzono rocznice ważnych wydarzeń w historii Polski (głównie militarnych – bitwy, powstania narodowe), zawody strzeleckie dla Kół ZOR Wybrzeża i Okręgu ZOR (od 1936 r. – ogólnopolskie).
ZOR był członkiem Związku Towarzystw w Gdyni (prezes M. Berger był jednocześnie jego prezesem). W związku z powstaniem w 1928 r. stowarzyszenia FPZOO [Federacja Polskich Związków Obrońców Ojczyzny] w marcu 1929 r. z udziałem ZOR odbyła się konferencja wszystkich pięciu gdyńskich organizacji kombatanckich w celu omówienia współpracy i koordynacji działań.
Powstało gdyńskie Koło FPZOO, w którym Koło ZOR pełniło rolę wiodącą. W 1929 r. Koło ZOR ufundowało sztandar Związkowi Inwalidów Wojennych (wręczony podczas uroczystości 10. rocznicy odzyskania dostępu do morza), patronowało Związkowi Podoficerów Rezerwy, powołało w 1929 r. przy ZOR Biuro Pomocy byłym Wojskowym. W 1930 r. Koło ZOR liczyło 100 członków (większe były tylko koła w Toruniu i Bydgoszczy).
Ważnym wydarzeniem w życiu ZOR był ogólnopolski zjazd 12.07.1931 r., połączony z festynem, występami artystycznymi, obradami władz ZOR RP. W listopadzie przy ZOR powstało autonomiczne koło – Legia Podchorążych Rezerwy. Zgodnie z regulaminem Koła Legii jego prezesa wyznaczał ZOR.
Wybrano zarząd: wiceprezes – inż. arch. Józef Langiewicz, sekretarz – Mieczysław Kazimierowicz, skarbnik – Tadeusz Ostapowicz.
W 1932 r. obchodzono uroczyście w Morskim Oku rocznicę powstania Koła, które w tym czasie liczyło już 170 członków.
Na początku 1933 r. ZOR włączył się w kampanię protestów przeciwko „niepoczytalnym wystąpieniom Hitlera w sprawie Pomorza”. W maju 1935 r. odbyło się uroczyste pożegnanie prezesa (przez 8 kadencji) M. Bergera skierowanego do pracy w centrali Banku Gospodarstwa Krajowego. Na nadzwyczajnym walnym zebraniu Koła (tradycyjnie przewodniczącym zebrania był Stanisław Łęgowski, gościem honorowym – komisarz rządu Franciszek Sokół) wybrano na prezesa J. Jęczkowiaka.
Koło ZOR organizowało spotkania i szkolenia służące poznawaniu różnych zagadnień wojskowych (np. w zakresie broni bakteriologicznej, walk leśnych, osobowości żołnierzy różnych armii) i innych – np. relacje z rejsów Daru Pomorza. W marcu 1937 r. przystąpiło do Obozu Zjednoczenia Narodowego.
W styczniu 1938 r. wybrano na 12 (ostatnią) kadencję zarząd w składzie: J. Jęczkowiak – prezes, Czesław Nowacki, Walery Nagler, Grzybowicz – wiceprezesi. Członkowie zarządu: kpt. ż. w. Tadeusz Ziółkowski, Kazimierz Wdzięczkowski, Henryk Chudziński, Zygmunt Bereźnicki, Jurkiewicz, Wojciech Pietruszka, Stanisław Jagodziński, Tolimir Legocki, Zygfryd Powałowski, Anatol Kniaziew, Meszyński (Edmund Messyński?), W. Roszkowski, Konowski, Tadeusz de Manstein-Hemer.
autor: Ryszard Toczek (2006 r.)
