Towarzystwo Przemysłowców
Powstało w grudniu 1927 r. jako Towarzystwo Przemysłowców i Samodzielnych Rzemieślników w Gdyni. Jego zadaniami były: pośredniczenie przy udzielaniu pożyczek rzemieślnikom, wnoszenie petycji i interwencji do władz. W 1932 r. z udziałem Towarzystwa powstała Rada Gospodarcza organizacji gospodarczych, która wystosowała szereg pytań do władz miasta dotyczących ustroju miasta, gospodarki finansowej, funkcjonowania przedsiębiorstw komunalnych, organizowano odczyty i spotkania dyskusyjne dotyczące łagodzenia skutków kryzysu gospodarczego. W czerwcu 1934 r. zorganizowano I Wystawę Rzemieślniczą w Gdyni. Towarzystwo istniało do wybuchu II wojny światowej.
Historia i działalność
Pierwszy zarząd tworzyli: Edward Kubale (właściciel firmy Zakład Blacharski i Instalacyjny założonej w 1900 r.) – prezes, Wacław Ostojski – wiceprezes, J. Piecowski – sekretarz, Marian Gierszal – skarbnik, Bernard Badziąg – ławnik. Do Towarzystwa przystąpiło 114 członków. Zebrania odbywały się co miesiąc (przeważnie w hotelu Adama Słupskiego).
W 1929 r. Towarzystwo przystąpiło do Ligi Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej, w październiku zmieniono nazwę na Towarzystwo Przemysłowców w Gdyni.
W 1931 r. delegowano przedstawicieli do Pomorskiej Izby Rzemieślniczej (Franciszek George i Jaszewicz) i do Rady Zrzeszeń Gospodarczych (W. Ostojski i B. Badziąg), przystąpiono też do Związku Obrony Kresów Zachodnich w Gdyni i zorganizowano konferencję „Żale i potrzeby rzemiosła w obecnej dobie” z udziałem przedstawicieli Komisariatu Rządu.
W marcu 1932 r. walne zebranie wybrało nowy zarząd: E. Kubale – prezes, W. Ostojski – I wiceprezes, Franciszek Józefowicz – II wiceprezes, Jan Kminkowski – sekretarz, Zieliński – z-ca sekretarza, Marian Gierszal – skarbnik, B. Badziąg i S. Szary – ławnicy. Komisja rewizyjna: Jan Radtke, J. Bytomski, Wiktor Wojewski.
W maju z udziałem Towarzystwa powstała Rada Gospodarcza organizacji gospodarczych, która wystosowała szereg pytań do władz miasta dotyczących ustroju miasta, gospodarki finansowej, funkcjonowania przedsiębiorstw komunalnych, organizowano odczyty i spotkania dyskusyjne dotyczące łagodzenia skutków kryzysu gospodarczego.
W czerwcu 1934 r. zorganizowano I Wystawę Rzemieślniczą w Gdyni, która odbyła się pod protektoratem Franciszka Sokoła z udziałem 58 wystawców w branżach: odzieżowej, budowlanej, spożywczej, meblarskiej, ślusarsko-galanteryjnej, ślusarsko-mechanicznej, zduńskiej, malarskiej, rękodzieła artystycznego. Złoty medal otrzymali Józef Karwacki, W. Ostojski i B. Badziąg. Na wystawę Towarzystwo Przemysłowców wydało Jednodniówkę poświęconą sprawom zawodowym rzemieślników polskich z okazji Wystawy Rzemieślniczej w Gdyni od 24.06 do 8.07.1934.
W 1935 r. prezesem został Piotr Trześniak (właściciel Fabryki Wyrobów Bursztynowych), wiceprezesem – W. Pietruszka, sekretarzem – Z. Grabowski, z-cą sekretarza – W. Szemiot, skarbnikiem – B. Orłowski, gospodarzem – J. Czajka.
W 1936 r., wobec coraz silniejszej konkurencji zakładów rzemieślniczych należących do Żydów i nasilających się akcji bojkotowania Żydów, zmieniono nazwę na Towarzystwo Chrześcijańskich Rzemieślników i Przemysłowców w Gdyni. Istniało do wojny.
autor: Ryszard Toczek (2006 r.)
