Titz-Kosko Jadwiga

Titz-Kosko Jadwiga (1902-1989) – lekarka, pionierka polskiego lecznictwa reumatologicznego, organizatorka kompleksowego systemu opieki zdrowotnej nad osobami chorymi na reumatyzm, współtwórczyni Domu Za Falochronem w Gdyni, w którym opiekę znalazło wiele osób ze schorzeniami reumatologicznymi.

• 
  Jadwiga Titz-Kosko, portret z lat 20. XX w.
• 
  Dr. Jadwiga Titz-Kosko z mężem Stanisławem Kosko, pokład statku s/s Kościuszko.
• 
  Dr Jadwiga Titz-Kosko z psem.
• 
  Dr Jadwiga Titz-Kosko osłuchuje pacjenta - Wojewódzka Poradnia Reumatologiczna w Sopocie.

Dzieciństwo i lata nauki

Urodziła się 1.01.1902 r. na stacji Mandżuria, ojciec był naczelnikiem Kolei Wschodniochińskiej. W latach 1909-1913 mieszkała z rodzicami we Władywostoku (z roczną przerwą na naukę języków w szwajcarskiej szkole), potem w Kijowie, gdzie chodziła  do gimnazjum. Maturę zdała w wieku 16 lat.

W Kijowie przeżyła rewolucję, do Warszawy przyjechała za wojskiem Piłsudskiego i podjęła studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. Po otrzymaniu dyplomu w 1926 r. rozpoczęła pracę w Klinice Chorób Wewnętrznych u profesora Ostałowskiego oraz w poradni reumatologicznej tej samej kliniki. W latach 1927-1928 studiowała dodatkowo w Szkole Nauk Politycznych.

1935-1945

Z Gdynią związała się 15.10.1935 r., wychodząc za mąż za kpt. ż. w. Stanisława Kosko – jedyną miłość swego życia (poznali się jeszcze w Kijowie). Do wojny prowadziła 2 domy, pracując 3 dni w Warszawie, gdzie miała praktykę lekarską i 4 dni w Gdyni, gdzie z jej inicjatywy przeprowadzono profilaktyczne przebadanie wszystkich rybaków i ich rodzin mieszkających na polskim wybrzeżu.

Tuż przed wybuchem wojny na wyraźne życzenie męża, już zmobilizowanego oficera Marynarki Wojennej, wyjechała do Warszawy. Pracowała w Szpitalu Dzieciątka Jezus jako wicedyrektorka, także w czasie Powstania Warszawskiego (odznaczona po latach Warszawskim Krzyżem Powstańczym). Po upadku powstania w listopadzie 1944 r. dotarła do Czarnego Dunajca, w styczniu 1945 r. wkroczyła tam armia radziecka.

Działalność zawodowa w Trójmieście

Wróciła na Wybrzeże, dostała skierowanie do przychodni zdrowia przy ul. Jaśkowa Dolina we Wrzeszczu i stanęła do walki w tyfusem oraz czerwonką. W 1947 r. zorganizowała poradnie reumatologiczne w Gdyni i Sopocie, a krótko potem także Wojewódzką Przychodnię Reumatologiczną i 20-łóżkowy Oddział Reumatologiczne przy II Klinice Chorób Wewnętrznych Akademii Medycznej.

W 1956 r. doprowadziła do zorganizowania samodzielnego Szpitala Reumatologicznego w Sopocie i była jego dyrektorem do 1973 r. Dzięki jej staraniom powstało sanatorium reumatologiczne w Gdyni Orłowie, sanatorium rehabilitacyjne dla dzieci w Sopocie.

W 1968 r. zarejestrowała Spółdzielnię Inwalidów Bałtyk i doprowadziła do zbudowania unikatowego w Polsce i Europie obiektu nazwanego Dom Za Falochronem. Zamieszkało w nim na prawach spółdzielczych (w oddzielnych mieszkankach) 250 chorych, którzy z powodu chorób reumatycznych stali się inwalidami. W Domu oddanym do użytku w 1973 r., była stołówka, całodobowa opieka lekarska i pielęgniarska, fizykoterapia, biblioteka i basen kąpielowy. Dziś dom ten nosi imię swojej twórczyni.

Doktor Jadwiga Titz-Kosko była autorką pierwszego w Polsce (1955 r.) skryptu reumatologicznego dla studentów, honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego, założycielką Polskiego Towarzystwa Rehabilitacyjnego, aktywną członkinią Towarzystwa Balneologicznego, Walki z Kalectwem.

Życie prywatne

Jej sopockie mieszkanie było domem otwartym, w którym przyjmowała przyjaciół i ludzi ze świata kultury, organizowała wieczory przepojone urokiem gospodyni, zyskanie jej przyjaźni odbierane było jako znaczące wyróżnienie.  Zmarła 9.02.1989 r., pochowana została razem z mężem, w nowej Alei Zasłużonych na Cmentarzu Witomińskim.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)