Terytorium Gdyni

Gdynia zajmuje powierzchnię 13 549 ha. Od momentu uzyskania praw miejskich w 1926 r. jej terytorium wzrosło przeszło 20-krotnie.

Dzielnice to: Babie Doły, Chwarzno-Wiczlino, Chylonia, Cisowa, Dąbrowa, Działki Leśne, Grabówek, Kamienna Góra, Karwiny, Leszczynki, Mały Kack, Obłuże, Oksywie, Pogórze, Pustki Cisowskie-Demptowo, Redłowo, Śródmieście, Wielki Kack, Witomino, Wzgórze św. Maksymiliana.

Przyłączanie dzielnic

W miarę wzrostu liczby ludności i ekspansji zabudowy kolejno przyłączano okoliczne wsie: jeszcze w 1926 r. Oksywie i Grabówek, 4 lata później Chylonię i Cisową, po kolejnych 3 latach Obłuże, Działki Leśne i Witomino.

W 1935 r. nastąpiło największe poszerzenie terytorialne miasta w czasach II RP: przyłączono Orłowo Morskie, Mały Kack, Pogórze Dolne oraz znaczny obszar lasów chylońskich i witomińskich.

Miasto w ciągu pierwszych 10 lat istnienia zwiększyło terytorium z 638 ha do 6582 ha.

Kolejne etapy ekspansji to 1953 r., gdy w skład Gdyni wszedł Wielki Kack, następnie w 1970 r. Pogórze, a w 1971 r. Babie Doły. Największe zmiany terytorialne przyniósł rok 1973 r., gdy przyłączono rozległe tereny na zachodzie – wsie Wiczlino, Chwarzno i Dąbrowa. W 1988 r. Gdynia powiększyła się jeszcze o Pustki Cisowskie oraz niewielki obszar na Pogórzu, osiągając obecny stan terytorialny.

Położenie administracyjne

Po odrodzeniu RP w 1918 r. wieś, a potem miasto Gdynia znalazło się w województwie pomorskim ze stolicą w Toruniu oraz w powiecie morskim z siedzibą starostwa w Wejherowie. Przed II wojną światową graniczyło od południa z Wolnym Miastem Gdańskiem.

W 1929 r. powstał powiat grodzki Gdynia.

W 1945 r. Gdynia znalazła się w nowo utworzonym województwie gdańskim, a Sopot, Gdańsk i okolice weszły w skład państwa polskiego.

Od 1998 r. Gdynia należy do województwa pomorskiego i jest miastem na prawach powiatu (5.06.1998 r. – ustawa o samorządzie województwa i administracji rządowej).

Granice miasta

Miasto graniczy od południa z Sopotem na odcinku 8,1 km i Gdańskiem na odcinku 8,4 km, od zachodu z należącymi do powiatu kartuskiego gminami Żukowo (6,1 km) i Szemud (5,0 km), od północnego zachodu z należącymi do powiatu wejherowskiego miastem Rumia (5,3 km) i gminą wiejską Wejherowo (8,4 km), a od północy z należącą do powiatu puckiego gminą Kosakowo (11,0 km). Najdłuższa jest jednak granica morska – 15,1 km.

Miasto sąsiaduje z 10 jednostkami samorządowymi szczebla lokalnego i ponadlokalnego. Większość podlega oddziaływaniu Gdyni i jest z nią w różny sposób powiązana. Razem tworzą zespół miejski Gdyni wyraźnie wyodrębniający się w ramach aglomeracji miejskiej Trójmiasta.

Gdynia podzielona jest na 22 dzielnice [obecnie 21 – przyp. red.]. W każdej działa samorząd mieszkańców dysponujący pewną częścią budżetu miejskiego na realizację lokalnych celów. Rady dzielnic stanowią istotny składnik samorządności terytorialnej w mieście.

Marek Dutkowski (2006 r.)