Szerwiński Józef

Szerwiński Józef (1899-1952). Major Wojska Polskiego, szef sztabu Lądowej Obrony Wybrzeża. Odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych (czterokrotnie), Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921, Medalem 10-lecia Odzyskania Niepodległości, brązowym Medalem za Długoletnią Służbę, Medalem Pamiątkowym X Rocznicy Walk o Wyzwolenie Republiki Łotewskiej, Krzyżem Oficerskim Orderu Korony Rumunii.

Józef Szerwiński.

1899-1952

Urodził się 9.02.1899 r. w Tarnowie. Od 14.08.1914 r. szeregowy Legionów Polskich. Ukończył szkołę artylerii przy baterii szkolnej w Kaiser-Ebersdorf pod Wiedniem. Od 9.11.1915 r. walczył w 1. Pułku Artylerii Lekkiej Legionów Polskich. Po kryzysie przysięgowym, od września 1917 r., w 59. Pułku Artylerii Polowej armii austriackiej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, od 21.11.1918 r. w szeregach Wojska Polskiego.

1920-1937

Z dniem 8.01.1920 r. mianowany podporucznikiem artylerii. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Kolejne awanse na porucznika artylerii w 1923 r., a na kapitana artylerii 1.01.1924 r. Jako absolwent XI promocji 1930-1932 Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie uzyskał stopień kapitana dyplomowanego i rozpoczął pracę w Dowództwie Okręgu Korpusu I, a następnie w Sztabie Głównym na stanowisku kierownika Referatu Ogólno-Mobilizacyjnego. W 1935 r. został dowódcą dywizjonu w 14. Pułku Artylerii Ciężkiej. Z dniem 1.01.1936 r. awansowany do stopnia majora dyplomowanego w korpusie oficerów artylerii.

1937-1946

10.10.1937 r. przeniesiony na Wybrzeże, gdzie jako oficer taktyczny w roku następnym opracował plan jego obrony, który w ogromnym stopniu i z sukcesem został zrealizowany we wrześniu 1939 r. Odwołany do Warszawy z dniem 20.12.1938 r., objął funkcję szefa sztabu Oddziału Operacyjno-Mobilizacyjnego w Dowództwie Korpusu Ochrony Pogranicza. 23.07.1939 r., na prośbę dowódcy floty kontradmirała Józefa Unruga, odkomenderowany do jego dyspozycji, wrócił na Wybrzeże. Od 1.09.1939 r. oficer operacyjny Lądowej Obrony Wybrzeża, a 8-19 września, z nominacji płk Stanisława Dąbka, ponownie pełnił obowiązki szefa sztabu Lądowej Obrony Wybrzeża.

Od zakończenia walk w obronie Gdyni do końca wojny przebywał w niemieckich oflagach: II Prenzlau, IIa Neubrandenburg, IIc Woldenberg i VIIa Murnau. Po wyjściu z niewoli trafił do PSZ [Polskie Siły Zbrojne], gdzie pełnił funkcję szefa Wydziału Służby Sztabu Dowództwa II Korpusu gen. Andersa. Z dniem 12.10.1946 r. został, na własną prośbę, zwolniony ze służby w PSZ i wrócił do kraju, gdzie do 31.12.1950 r. pozostawał w służbie czynnej Wojska Polskiego.

1946-1952

Od grudnia 1946 r. do lutego 1947 r. był inspektorem w Dolnośląskim Zespole Uzdrowisk w Szczawnie-Zdroju. Pod koniec lat 40. został pracownikiem Podsekretariatu dla Handlu Zagranicznego Departamentu Eksportu Ministerstwa Przemysłu i Handlu Zagranicznego. Z końcem 1950 r. przeniesiony do rezerwy. Tuż przed śmiercią jako wicedyrektor kierował Spółdzielnią Spożywców w Milanówku. Zmarł na zawał serca w trakcie leczenia sanatoryjnego w Polanicy 5.02.1952 r. Pochowany na tamtejszym cmentarzu parafialnym.

W 1947 r., na łamach PPS-owskiego „Robotnika”, opublikował artykuł Gdynia na straży wolności (nr 24/783 z 26.01). Dokonał od strony wojskowej korekty wspomnień Franciszka Sokoła pt. Żyłem Gdynią (wydanych drukiem dopiero w 1998 r.). Zachowane w rękopisie Uwagi strony wojskowej do pracy mgr. dyr. Sokoła (wydane drukiem w 2006 r.) dołączyły do źródeł dotyczących historii obrony Wybrzeża w 1939 r. Dzięki jego zapobiegliwości ocalone zostały dokumenty sztabowe Lądowej Obrony Wybrzeża: mapy, raporty, rozkazy, wykazy poległych żołnierzy i opisy działań wojskowych.

Odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych (czterokrotnie), Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921, Medalem 10-lecia Odzyskania Niepodległości, brązowym Medalem za Długoletnią Służbę, Medalem Pamiątkowym X Rocznicy Walk o Wyzwolenie Republiki Łotewskiej, Krzyżem Oficerskim Orderu Korony Rumunii.

autor: Mariusz Kardas (2009 r.)