Strzelecka Halina

Strzelecka Halina (1907-1968). Instruktorka harcerska, szef Wojskowej Służby Kobiet Komendy Okręgu Armii Krajowej Pomorze, ps. Zofia, Angora. Po wybuchu wojny nadal działała w ramach Pogotowia Harcerek. Była członkiem sztabu Komendy Okręgu Pomorskiego Związku Walki Zbrojnej. Aresztowana przez Gestapo w Toruniu 2.07.1942 r. Dnia 1.12.1942 r. osadzona w obozie koncentracyjnym Stutthof. Po wojnie pracowała w Polskim Instytucie Źródłowym w Lund w Szwecji.

1907-1936

Urodziła się 28.03.1907 r. w Strzelnie koło Modlina. Ukończyła szkołę powszechną w Strzelnie, następnie gimnazjum w Gnieźnie. Studiowała filologię współczesną na Uniwersytecie Poznańskim.

Po ukończeniu studiów wyjechała do Gdyni. Uczyła języka francuskiego w prywatnym gimnazjum doktora Teofila Zegarskiego w Orłowie, później pracowała jako nauczycielka języka niemieckiego w Liceum Handlowym. Już podczas nauki w gimnazjum wstąpiła do ZHP [Związek Harcerstwa Polskiego]. Działalność harcerską kontynuowała w Gdyni, pełniąc w stopniu podharcmistrza funkcję sekretarki hufca harcerek.

1936-1942

Do 1936 r. była komendantką I Hufca Starszych Dziewcząt, a w latach 1938-1939 – harcmistrzynią i zastępczynią komendantki Morskiego Rejonu Harcerek, hm. Zofii Polkowskiej, włączona została do pracy Pogotowia Harcerek. W sierpniu 1939 r. brała udział w przydzielaniu harcerek do pełnienia wojskowej służby pomocniczej. Po wybuchu wojny nadal działała w ramach Pogotowia Harcerek, po wyjeździe hm. Z. Polkowskiej nadzorowała pracę harcerek w szpitalach, schronach oraz organizowała zespół łączniczek przy Komendzie Miasta. W związku z rozpoczęciem przez Niemców wysiedleń w październiku 1939 r. wyjechała do Torunia i pracowała w sklepie zegarmistrzowskim swego brata przy ul. Szewskiej. Wiosną 1940 r. została zaprzysiężona w ZWZ [Związek Walki Zbrojnej]. Była członkiem sztabu Komendy Okręgu Pomorskiego ZWZ. Sklep, w którym pracowała, stał się ważnym lokalem kontaktowym. W celach organizacyjnych odbywała podróże do Bydgoszczy, a nawet do Poznania. Wiosną 1940 r. mjr Józef Chyliński powierzył jej zadanie zorganizowania Referatu Wojskowej Służby Kobiet w Komendzie Okręgu. Do pracy WSK [Wojskowa Służba Kobiet] włączyła grono przedwojennych harcerek i członkiń PWK [Przysposobienie Wojskowe Kobiet].

1942-1945

Została aresztowana przez Gestapo w Toruniu 2.07.1942 r. na skutek powiązań z ppor. Jasińskim, inspektorem bydgoskim AK [Armia Krajowa]. Przewieziono ją do więzienia w Starogardzie, gdzie osadzono także inne kobiety z AK. Jej sprawę prowadził funkcjonariusz Gestapo o nazwisku Burchard. Przeszła kilkumiesięczne śledztwo z zastosowaniem tortur. Była konfrontowana m.in. z Anną Paszkowską i Cecylią Ciesielską. 1.12.1942 r. osadzona w obozie koncentracyjnym Stutthof, była główną inicjatorką i współorganizatorką różnych form życia kulturalnego, patriotycznego i religijnego. W Stutthofie przebywała do 1945 r. Została ewakuowana 28.04.1945 r. drogą morską do Szwecji. Wycieńczona i chora, 6.05.1945 r. znalazła się w szwedzkim Lund.

Po 1945

Po okresie rekonwalescencji pracowała w różnych zawodach, także fizycznie. Później podjęła pracę w PIŹ [Polski Instytut Źródłowy] utworzonym w Lund i powiązanym z Instytutem Spraw Międzynarodowych (Utrikespolitika Institutet) w Sztokholmie, gdzie zajmowała się zbieraniem materiałów na temat pobytu więźniów w niemieckich obozach koncentracyjnych. Przez szereg lat w PIŹ prowadziła kartotekę, brała też aktywny udział w życiu kulturalnym Polonii.

Zmarła 13.11.1968 r. w Lund, pochowana została na cmentarzu w Poznaniu.

autor: Bogdan Chrzanowski (2006 r.)