Schron dla Dowództwa Floty na Oksywiu

Schron przeciwlotniczy (tunelowy) zbudowany metodą górniczą w 1936 r. na Oksywiu dla potrzeb Dowództwa Floty.

• 
  Schron dla Dowództwa Floty na Oksywiu – komora schronowa.
• 
  Schron dla Dowództwa Floty na Oksywiu – korytarz.
• 
  Schron dla Dowództwa Floty na Oksywiu - Nieukończona druga komora schronowa.
• 
  Schron dla Dowództwa Floty na Oksywiu - Napisy z okresu okupacji niemieckiej na drewnianym fragmencie korytarza, prowadzącym do drugiej nieukończonej komory schronowej.
• 
  Schron dla Dowództwa Floty na Oksywiu - Wejście do schronu.
• 
  Schron dla Dowództwa Floty na Oksywiu - Oryginalne przedwojenne dwudzielne drzwi wejściowe i lekkie drzwi z ażurowej siatki.
• 
  Schemat schronu dla Dowództwa Floty na Oksywiu.
• 
  Prefabrykaty firmy Dywidag użyte do budowy schronu.

Historia

Od początku planowania budowy portu w Gdyni, przewidywano dla niego funkcję głównej bazy morskiej Marynarki Wojennej. W przygotowanym przez Tadeusza Wendę projekcie, który został dołączony do umowy z Konsorcjum Francusko-Polskim dla Budowy Portu w Gdyni, dla portu wojennego przewidziano północną część – rejon Oksywia.

W pobliżu basenu portu wojennego o wymiarach 310 x 300 m wybudowano kompleks, zaprojektowany przez Mariana Lalewicza w 1924 r., składający się z gmachu Dowództwa Floty i koszar (dziś Akademia Marynarki Wojennej). Do 1930 r. rozbudowano całe założenie poprzez budowę m.in. willi dla Dowódcy Floty, domów oficerskich, podoficerskich oraz rozbudowę koszar.

W 1936 r. na terenie kompleksu Szefostwo Fortyfikacji Wybrzeża Morskiego metodą górniczą wybudowało schron tunelowy o łącznej długości korytarzy 192 m. Schron składał się z 2 korytarzy o przekroju 1 x 2 m wykonanych z prefabrykowanych elementów żelbetowych składanych w ramę. Jeden z korytarzy szedł na pewnym odcinku w spadku i prowadził do komory schronowej, do której można było dostać się również drugim korytarzem.

Komorę schronową wykonano z bloków betonowych tworzących koliste sklepienie o średnicy 3,10 m i długości 14,5 m. Wydrążony w skarpie schron osłonięty był warstwą niewzruszonej ziemi, której grubość nad obiektem przekraczała 20 m. Schron posiadał 2 wejścia, które zostały wybudowane jako żelbetowe monolity - każdy zamykany ciężkimi 2-dzielnymi drzwiami oraz lekkimi drzwiami z ażurowej siatki. Do budowy obiektu wykorzystano prefabrykaty wyprodukowane przez niemiecką firmę Dywidag, podobnie jak w innym gdyńskim schronie wybudowanym w dzielnicy Kamienna Góra, co czyni oba schrony unikatowymi na skalę Polski.

Budowla posiada ślady prób rozbudowy o kolejną komorę schronową, które najprawdopodobniej miały miejsce tuż przed wybuchem wojny w ramach prac 83. Grupy Fortyfikacyjnej, bądź w trakcie okupacji niemieckiej.

Schron zachował się do dnia dzisiejszego i znajduję się na zamkniętym terenie Akademii Marynarki Wojennej.

autor: Kamil Sarapuk (2025 r.)