Morze Jan

Morze Jan (1901-1978) – inżynier mechanik, konstruktor i projektant okrętów wojennych, pierwszy powojenny dyrektor Stoczni Gdyńskiej.

• 
  Jan Morze.

Życiorys

Urodził się 3.06.1901 r. we wsi Olszyc w powiecie siedleckim, ojciec Władysław hrabia Grzymała Morze był właścicielem ziemskim. Do szkół uczęszczał w Siedlcach. Jako harcerz wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej, potem wrócił do szkoły i w 1921 r. zdał maturę. Studiował na wydziale mechanicznym Politechniki Warszawskiej, a dyplom inżyniera mechanika uzyskał na politechnice w Liége (Belgia) w 1927 r. i tam rozpoczął pracę zawodową jako konstruktor w stoczni w Le Havre. Równocześnie pełnił funkcję inspektora nadzoru przy budowanych w stoczniach francuskich kontrtorpedowcach Wicher i Burza oraz okrętach podwodnych Wilk, Ryś i Żbik.

Do kraju wrócił w 1932 r., po przepracowaniu 3 lat w Kierownictwie Marynarki Wojennej (był głównym inspektorem budowy okrętów) został oddelegowany do Anglii dla nadzoru nad budową kontrtorpedowców Grom i Błyskawica. W 1938 r. wrócił do Gdyni.

W październiku 1939 r. wysiedlony został wraz z rodziną do Łodzi, stamtąd przeniósł się do Warszawy. Podczas okupacji był członkiem organizacji konspiracyjnej Alfa, pracując w wywiadzie technicznym.

Po zakończeniu wojny od 12.04.1945 r. przez rok był dyrektorem Stoczni Gdyńskiej. Ponieważ jednak jego koncepcje różniły się zasadniczo od pomysłów władz komunistycznych został odwołany ze stanowiska.

Pracował najpierw w Zjednoczeniu Stoczni Polskich, potem w Morskim Instytucie Rybackim i delegaturze Polskiego Komitetu Normalizacyjnego w Gdańsku, a od 1952 r. w Centralnym Zarządzie Polskiej Marynarki Handlowej w Gdyni.

W październiku 1957 r. powrócił do pracy w przemyśle okrętowym, najpierw do Gdyńskiej Stoczni Remontowej, a na przełomie lat 1963-1964 znów do Stoczni Gdyńskiej ( wówczas – Stoczni im. Komuny Paryskiej). Został tam głównym projektantem, a po przejściu na emeryturę w 1969 r. kierownikiem zakładowego ośrodka informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej.

Podczas swego pracowitego życia wiele pisał i publikował, m.in. Wspomnienia z budowy okrętów wojennych podwodnych i kontrtorpedowców we Francji, Anglii i w Polsce 1927-1939. Uczestniczył też w opracowaniu i wydaniu zwierającego ok. 10 tys. haseł Słownika Morskiego. Działał w sekcji okrętowców Stowarzyszenia Inżynierów Mechaników Polskich oraz w Yacht Klubie Polska, był także członkiem Gdańskiego Towarzystwa Naukowego oraz prezesem Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Francuskiej od grudnia 1948 r. do czerwca 1951 r.

Zmarł 18.05.1978 r., pochowany został na Cmentarzu Witomińskim.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)