Marceli Nowotko

Drobnicowiec typu B-54, prototyp długiej serii nowoczesnych drobnicowców, zbudowany w Stoczni Gdańskiej na podstawie włoskiego projektu statku o nośności 7 tys. t. Uroczyste podniesienie bandery nastąpiło 6.11.1956 r. Na próbach Marceli Nowotko osiągnął rewelacyjną na owe czasy prędkość ponad 18 w. Pływał na linii dalekowschodniej (jako pierwszy polski statek handlowy przybył w 1957 r. do Japonii), potem australijskiej oraz do Indonezji i Filipin. Sprzedany na złom w 1980 r.

Statek Marceli Nowotko przy nabrzeżu Czechosłowackim portu gdyńskiego.

Historia

Drobnicowiec typu B-54, prototyp długiej serii nowoczesnych drobnicowców, których projekt i budowa świadczyły o uzyskaniu światowego poziomu przez polski przemysł okrętowy. Zaprojektowany przez zespół CBKO-1 (główny projektant: inż. Jerzy Pacześniak) na podstawie włoskiego projektu statku o nośności 7 tys. t.

Położenie stępki Marcelego Nowotki miało miejsce 31.01.1955 r. w Stoczni Gdańskiej, wodowanie – 15.11.1955 r., a uroczyste podniesienie bandery – 6.11.1956 r. Na próbach osiągnął rewelacyjną na owe czasy prędkość ponad 18 w. Na pierwszych 8 jednostkach tego typu zamontowano włoskie silniki Fiata, kłopotliwe w czasie eksploatacji. Na następnych montowano już sprawdzone silniki Sulzera.

Marceli Nowotko skierowany został na linię dalekowschodnią, pierwszą podróż odbył do Wietnamu i ChRL, natomiast w drugiej zawinął do Jokohamy 14.09.1957 r., jako pierwszy polski statek handlowy w Japonii (pierwszym polskim statkiem w Japonii był Dar Pomorza w 1935 r.). W październiku 1971 r. zainaugurował linię australijską PLO [Polskie Linie Oceaniczne], a w kwietniu 1979 – do Indonezji i Filipin.

Nie omijały go awarie: w październiku 1968 r. tajfun wyrzucił go na mieliznę pod Hajfongiem, a 12.07.1976 r. podczas kolizji pod Karwią ciężko uszkodził zachodnioniemiecki kabotażowiec Sleipner, który z rozdartą lewą burtą osiadł na mieliźnie, a ponad tydzień później został tam rozbity przez fale.

W 1980 r. Nowotkę sprzedano do Japonii na złom. 9.02.1980 r. przybył pod Osakę w ostatniej podróży handlowej, a 4 dni później Japończycy odsprzedali go tajwańskiej firmie złomowej, został odholowany do stoczni w Kaohsiung.

Statki typu B-54 i nowsze wersje

W polskich stoczniach w Gdańsku, Gdyni i Szczecinie zbudowano 35 statków typu B-54 w różnych odmianach, z czego 20 trafiło pod banderę polską, 9 – radziecką, 3 – kubańską, 2 – szwajcarską, a 1 – pod chińską. Uważane były za statki udane technicznie i ekonomicznie, słusznie były wizytówką polskich stoczni. Pływały w polskiej flocie przez prawie 30 lat – 2 ostatnie posłano na złom dopiero w 1986 r.

Kolejne, zmodernizowane wersje statków typu B-54 budowano w polskich stoczniach jako typy B-43 (7 jednostek), B-44 (22), B-40 (16) i B-442 (9).

Dane techniczne

Pojemność 6,66 tys. BRT, 3,666 tys. NRT; nośność 10,273 tys. t; wymiary 153,9 × 19,4 × 8,6 m; 1 silnik spalinowy Fiat, 8000 KM; prędkość – 16 w.; pasażerowie – 12 osób, załoga – 44 osoby.

autor: Marek Twardowski (2006 r.)