Karpaty

Zbiornikowiec, pierwszy duży statek tej klasy w Polskiej Marynarce Handlowej. Zwodowany w Bremie w 1927 r. W 1939 r. zarekwirowali go Niemcy, w 1940 r. wszedł w skład floty zbiornikowców zaopatrzeniowych Kriegsmarine. Polską banderę podniesiono na nim 3.03.1947 r. Pływał do portów Morza Czarnego i Zatoki Perskiej. W 1958 r. sprzedano go do Włoch na złom.

Historia

Zbiornikowiec zwodowany 19.05.1927 r. w stoczni Deutsche Schiffs- und Maschinenbau Werk A.G. Weser w Bremie (Niemcy) jako Adria, 16.07.1927 r. przekazano go bremeńskiej spółce Atlantic Tank Rhederei zarządzającej statkiem w imieniu spółki Bremer Oel Transport GmbH. Od 16.01.1938 r. właścicielem był John T. Esseberger z Hamburga.

19.10.1939 r. zarekwirowała go niemiecka Kriegsmarine, pod nazwą Ölschiff 4 używano go jako magazynu paliwa w stoczni marynarki wojennej w Kilonii. W lipcu 1940 r. wszedł w skład floty zbiornikowców zaopatrzeniowych Kriegsmarine, brał udział w wypadach krążownika Admiral Hipper (listopad-grudzień 1940 r.), pancerników Scharnhorst i Gneisenau (styczeń-luty 1941 r.) oraz pancernika Bismarck i krążownika Prinz Eugen (maj-czerwiec 1941 r.).

11.04.1945 r. został uszkodzony pod Helem przez bomby lotnicze. 6.04.1945 r. przekazany władzom brytyjskim, zmienił nazwę na Empire Tageos. W 1946 r. – w ramach podziału floty poniemieckiej – dostał go ZSRR, otrzymał nazwę Kazbek. Już rok później postanowiono przekazać go Polsce w ramach odszkodowań wojennych.

Polską banderę podniesiono na nim 3.03.1947 r. Jako Karpaty wszedł do służby w przedsiębiorstwie GAL [Gdynia – America Lines] pływając do portów Morza Czarnego i Zatoki Perskiej. Niestety silnik zbiornikowca był mocno sfatygowany i np. w czasie jednej z podróży z Zatoki Perskiej Karpaty 38 razy (!) stawały w morzu z powodu awarii siłowni.

1.01.1951 r. – po rozwiązaniu GAL [Gdynia – America Lines] – wszedł w skład floty PLO [Polskie Linie Oceaniczne]. Na przełomie lat 1951 i 1952 popłynął – w radzieckim czarterze – z Konstancy do Chin. W drodze powrotnej skierowano go na Morze Weddella, gdzie w marcu 1952 r. zaopatrywał radziecką flotyllę wielorybniczą Sława w paliwo i wodę (był pierwszym polskim statkiem w Antarktyce).

9.11.1957 r. w trakcie podróży z Noworosyjska do Gdańska, na Morzu Śródziemnym w przybliżonej pozycji 37^oN i 7^oE, w ciężkim sztormie zniszczony został czop wału korbowego silnika głównego statku. Znajdujący się w pobliżu polski drobnicowiec Bałtyk odholował Karpaty do Bone. W grudniu 1957 r. zdecydowano, że remont nie będzie opłacalny, i 24.03.1958 r. sprzedano statek na złom do Włoch, a w kwietniu 1958 r. pocięto w La Spezia.

Dane techniczne

Pojemność 6,589 tys. BRT, 3,787 tys. NRT; nośność 9,479 tys. t; wymiary 131,3 × 16,8 × 7,9 m; 1 silnik spalinowy Deschimag, 2100 KM; prędkość – 10 w.; załoga – 40 osób.

autor: Marek Twardowski (2006 r.)