Domy Dziecka

Pierwszy sierociniec w Gdyni powstał w 1933 r. przy ul. Dickmana 13 pod nazwą Zakład św. Józefa. Po wojnie otwarto Dom Chłopców i Dom Małego Dziecka na Grabówku. Dzieci umieszczano też w placówkach całego województwa gdańskiego. W 1970 r. powstał Dom Dziecka w Demptowie. Po 1990 r. placówki od administracji rządowej przejmują samorządy, a Gdynia stawia na małe, Rodzinne Domy Dziecka.

• 
  Dom Dziecka Marynarza – jadalnia.
• 
  Budowa Domu Dziecka Marynarza – tablica informacyjna.

Przed II wojną światową

W 1933 r. w domu zakonnym sióstr służebniczek przy ul. Dickmana 13 powstał pierwszy sierociniec w Gdyni – pod nazwą Zakład św. Józefa (wcześniej oddawano dzieci do sierocińców w Chełmnie i Kartuzach). Komisariat Rządu udzielał zakładowi zasiłku jako instytucji zastępczej. W chwili wybuchu II wojny światowej 9 sióstr miało pod opieką 60 wychowanków, w tym 17 niemowląt.

30.11.1939 r. zakonnice i dzieci zostały wywiezione ciężarówkami na stację kolejową i zapakowane do wagonu. Drugiego grudnia dojechały do Mord na Podlasiu, stamtąd zostały przewiezione do wsi Przesmyk.

1945-1990

8.06.1945 r. siostry wróciły do Gdyni ze wszystkimi dziećmi. W sierpniu delegacja z Urzędu Wojewódzkiego wizytowała dom i w porozumieniu z władzą generalną Zgromadzenia podpisano umowę na 5 lat, uruchamiając Miejski Dom Dziecka – kierownictwo powierzono siostrom. 15.10.1948 r. siostry otrzymały natychmiastowe wypowiedzenie pracy. Dom Dziecka zlikwidowano w 1952 r., bo budynek zajęła ludowa Marynarka Wojenna.

Do 1970 r., gdy zbudowano Dom Dziecka w Demptowie, dzieci rozrzucone były po placówkach wychowawczych w całym województwie gdańskim. Z comiesięcznych raportów prezydenta Henryka Zakrzewskiego do wojewody wynika, że w 1947 r. na Grabówku były Dom Chłopców (w wieku 14-18 lat) i Dom Małego Dziecka (do lat 3). Później utworzono Dom Małego Dziecka przy ul. Juliana Marchlewskiego 59 (obecnie ul. Jana Śmidowicza), który w 1983 r. zlikwidowano.

Do 1990 r. był jeszcze Dom Małego Dziecka przy ul. Opata Hackiego prowadzony przez władze wojewódzkie – potem działał jako filia Centrum Pomocy Dziecka i Rodzinie w Gdańsku. Został zlikwidowany pod koniec lat 90. XX w.

Od 1977 r. do 1987 r. istniał Rodzinny Dom Dziecka prowadzony przez pp. Ziętkiewiczów. W 1982 r. rozpoczął działalność funkcjonujący do dziś Rodzinny Dom Dziecka prowadzony przez pp. Kabatów przy ul. Hodowlanej.

Zmiany w systemie opieki nad dziećmi

System opieki wychowawczej nad dziećmi podlegał intensywnym zmianom także po roku 1990. Domy dziecka były nie tylko przejmowane od administracji rządowej przez samorząd, ale również przenoszone pomiędzy resortami oświaty i pomocy społecznej.

Od 2003 r. Gdynia podejmuje wysiłki mające na celu zmniejszenie liczby dzieci w dużych placówkach: Domu Dziecka przy ul. Demptowskiej oraz Całodobowym Ośrodku Socjalizacyjnym (dla dzieci do 3 lat) przy ul. Wójta Radtkego. Cel ten jest realizowany poprzez kierowanie dzieci do rodzin zastępczych oraz do Rodzinnych Domów Dziecka.

W 2003 r. utworzony został Rodzinny Dom Dziecka przy ul. Wójta Radtkego, prowadzony przez pp. Kuklewiczów, w 2004 r. we współpracy z Fundacją Oaza uruchomiony został Rodzinny Dom Dziecka przy ul. Siemiradzkiego, prowadzony przez pp. Glazerów (przeniesiony w 2005 r. na ul. Olgierda). Także w 2004 r. utworzono Rodzinny Dom Dziecka przy ul. Morskiej, prowadzony przez pp. Wiaduchów, zaś w 2005 r. kolejny przy ul. Kopernika, prowadzony przez pp. Kończyków. Obecnie w Gdyni działa 5 placówek rodzinnych, a utworzenie kolejnych 3 jest planowane do 2008 r.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)