Dom Zakonny Sióstr Służebniczek Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny

Mieści się przy ul. Dickmana 13 na Oksywiu i należy do Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. 1.09.1996 r. siostry uruchomiły tam ochronkę pw. bł. Edmunda Bojanowskiego, założyciela Zgromadzenia.

1924-1939

7.08.1924 r. na zaproszenie ks. Klemensa Przewoskiego przyjechały do Gdyni pierwsze dwie siostry Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Zamieszkały w Domku Rybaka. Jedna z sióstr roztoczyła opiekę nad chorymi w domach, druga organizowała ochronkę – przedszkole w jednej z klas szkoły powszechnej (Szkoła Podstawowa nr 4).

W 1926 r. kupiły parcelę od państwa Bradtke, w 1929 r. zamieszkały w nowym domu. Prowadziły ochronkę dla 30 dzieci, na prośbę opieki społecznej uruchomiły w 1933 r. żłobek. W tym samym roku przyjęły na wychowanie pierwszą sierotę (przyjmowały także dzieci starsze, do 18. roku życia). Od 1929 r. do 1932 r. prowadziły Prywatne Kursy Gospodarstwa Domowego przy Zakładzie św. Józefa w Gdyni.

W momencie wybuchu II wojny światowej w zakładzie było 9 sióstr, 60 wychowanków, w tym 17 niemowląt. 30.11.1939 r. siostry i dzieci zostały wywiezione ciężarówkami na stację kolejową i zapakowane do wagonu. 2 grudnia dojechały do Mord na Podlasiu, stamtąd zostały przewiezione do wsi Przesmyk. Dom posłużył okupantowi za magazyn broni i mieszkanie dla żołnierzy.

Lata powojenne

8.06.1945 r. siostry ze wszystkimi dziećmi wróciły do Gdyni. W sierpniu delegacja z Urzędu Wojewódzkiego wizytowała dom i w porozumieniu z władzą generalną Zgromadzenia podpisano umowę na 5 lat, uruchamiając Miejski Dom Dziecka. Kierownictwo powierzono siostrom, które równocześnie prowadziły przedszkole z dożywianiem dzieci przychodzących.

W latach 1945-1947 dwa pokoje zajmował Urząd Poczty, od 24.06.1946 r. jeden pokój – Milicja Obywatelska. 15.10.1948 r. siostry otrzymały natychmiastowe wypowiedzenie pracy. Zdały obowiązki pedagogiczne i wycofały się do prywatnego mieszkania. 3.12.1948 r. otrzymały pisma z Urzędu Kwaterunkowego, wypowiadające im mieszkanie z dniem 8.12.1948 r. pod groźbą eksmisji. Po odwołaniach pozwolono im zostać – zajęły się opieką nad chorymi w domach i udzielały lekcji religii.

W kwietniu 1951 r. siostry zostały wywłaszczone, zmuszono je do opuszczenia budynku, który w 1952 r. przydzielono Wydziałowi Kwaterunkowemu Marynarki Wojennej. Siostry zamieszkały na probostwie (ks. proboszcz został wysiedlony). W 1957 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przywróciło siostrom posiadanie nieruchomości, a Komenda Garnizonu Oksywie wyprowadziła się.

Prezydium Miejskiej Rady Narodowej podpisało umowę ze Zgromadzeniem na wynajem części budynku dla Szkoły Podstawowej nr 22. W 1968 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej ponownie wywłaszczyło siostry, które po raz 3 musiały opuścić swój dom, tym razem przeznaczony na hotel robotniczy dla pracowników portu. Zamieszkały na Grabówku przy ul. Kapitańskiej.

31.03.1995 r. Zarząd Portu podjął decyzję o zwrocie własności Zgromadzeniu. 30.10.1995 r. nastąpiło oficjalne przekazanie. 30.08.1996 r. powróciła na swoje miejsce figura św. Józefa (którą przechował ks. proboszcz). 1.09.1996 r. siostry uruchomiły ochronkę pw. bł. Edmunda Bojanowskiego, założyciela Zgromadzenia, w listopadzie ks. abp Tadeusz Gocłowski erygował kaplicę i poświęcił dom.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)