Związek Podoficerów Rezerwy RP
Pierwsze koło powstało w Toruniu w kwietniu 1924 r., następnie we wszystkich miastach i większych wioskach. Wspólnym wydarzeniem wszystkich kół był związkowy marsz wędrowny oraz strzelanie o mistrzostwo okręgu.

W 1930 r. ZPR [Związek Podoficerów Rezerwy] Okręg VIII wydał monumentalne dzieło Księga Pamiątkowa Dziesięciolecia Pomorza 1920-1930.
Koło w Gdyni powstało 1.05.1929 r., prezesem został Franciszek Kitłowski. Organizowano comiesięczne spotkania, przygotowywano ćwiczenia i zawody wojskowe, szkolenia i występy artystyczne (np. w dniu imienin Józefa Piłsudskiego).
ZPR uczestniczył w przygotowywaniu i obchodach ważniejszych uroczystości państwowych czy miejskich (jako członek Związku Towarzystw w Gdyni). W marcu 1930 r. odbyły się pierwsze ćwiczenia polowe z udziałem ZPR (członkowie ZPR weszli w skład I Batalionu Rezerwy), a od 1931 r. – strzelania na strzelnicy oksywskiej (zorganizowane przez sekcję strzelecką ZPR).
W marcu 1933 r. Związek włączył się w akcje protestów przeciwko Adolfowi Hitlerowi.
Od 1933 r. zawody strzeleckie ZPR miały charakter międzyzwiązkowy (w ramach Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny), a od 1937 r. – międzynarodowy. W styczniu 1931 r. wybrano nowe władze koła, prezesem został Jung.
Koło ZPR zorganizowało w Gdyni – w dniu Święta Wojska Polskiego 15 sierpnia – ogólnopolski Zjazd ZPR, podczas którego dokonano poświęcenia nowego sztandaru Koła, uczestnicy Zjazdu ZPR dokonali też symbolicznych zaślubin z morzem (na redzie portu)
W lutym 1932 r. nastąpiły zmiany w zarządzie – prezesem został J. Brygier, w 1933 r. – Marszałek, od 1937 r. – Jan Mazurek.
autor: Ryszard Toczek (2006 r.)






