Sobieski

Statek pasażerski zwodowany w Newcastle w Wielkiej Brytanii w 1938 r. We wrześniu 1939 r. oddany w czarter brytyjski jako transportowiec wojska. Przebudowany na okręt desantowy, brał udział niemal we wszystkich alianckich operacjach desantowych w Europie. W marcu 1946 r. przybył do Gdańska z polskimi zdemobilizowanymi żołnierzami wracającymi z Zachodu. Po wojnie pływał u włoskiego armatora, później sprzedany armatorowi radzieckiemu. W 1975 r. pocięty na złom we Włoszech.

• 
  Statek pasażerski Sobieski przy nabrzeżu portu gdyńskiego.
• 
  Statek pasażerski Sobieski, pocztówka.

Historia

W kwietniu 1937 r. zamówiony w stoczni Swan, Hunter & Wigham Richardson Ltd. w Newcastle (Wielka Brytania). Zwodowany 25.08.1938 r., w służbie od 27.05.1939 r. Skierowany na linię do Ameryki Południowej, później dołączył do niego bardzo podobny Chrobry. W pierwszą podróż wyruszył 17.06.1939 r.

1.09.1939 r. był w Dakarze, oddany następnie w czarter brytyjski, służył jako transportowiec wojska. W kwietniu 1940 r. uczestniczył w kampanii norweskiej; w czerwcu 1940 r. w ewakuacji wojska i uchodźców z Francji; we wrześniu 1940 r. w próbie zajęcia Dakaru przez połączone siły brytyjskie i Wolnych Francuzów; w maju 1942 r. w inwazji na Madagaskarze.

We wrześniu 1942 r. przebudowany w Glasgow na duży okręt desantowy (LSI/L, Batory) wyposażony w barki desantowe. Brał udział w prawie wszystkich alianckich operacjach desantowych w Europie.

13.04.1945 r. został poważnie uszkodzony w kolizji z francuskim zbiornikowcem Esperance, we mgle, w pobliżu Southampton. Po remoncie miał uczestniczyć w desancie na Malaje we wrześniu 1945 r., jednak po podpisaniu kapitulacji przez Japonię operacja została odwołana.

27.10.1945 r. został opuszczony przez załogę w proteście przeciw zmianom politycznym zachodzącym w Polsce, nowa załoga weszła na statek dopiero 17.11.1945 r. Zwolniono go z brytyjskiego czarteru 10.03.1946 r., przybył do Gdańska 25.03.1946 r. z polskimi zdemobilizowanymi żołnierzami powracającymi z Zachodu.

5.11.1946 r. rozpoczął w Stoczni Północnej remont połączony z przywróceniem funkcji pasażerskich, trwający do końca kwietnia 1947 r. Pływał w czarterze włoskiego armatora Fratelli Cosulich z Genui do Halifaksu i Nowego Jorku.

15.03.1950 r. sprzedany armatorowi radzieckiemu, przemianowany na Gruzija. Pływał z pasażerami i wycieczkami, zawijał na Kubę i – okazjonalnie – do Gdyni. W kwietniu 1974 r. sprzedany na złom, 14.04.1975 r. przybył na holu z Odessy do La Spezia we Włoszech i tam został pocięty.

Dane techniczne

Pojemność 11,030 tys. BRT, 6,351 tys. NRT; nośność 7,336 tys. t; wymiary 155,80 × 20,51 × 8,1 m; 2 silniki spalinowe Kincaid, 11,250 tys. KM; prędkość 17 w.; pasażerowie – do 1154 osób (w czasie pokoju), załoga – 281 osób.

autor: Marek Twardowski (2006 r.)