Skwer Kościuszki

• 
  Skwer Kościuszki – fotografia z karnetu, lata 40. XX w.
• 
  Skwer Kościuszki – fotografia z karnetu, lata 40. XX w.
• 
  Gdynia – Skwer Kościuszki (z zespołu negatywów szklanych Henryka Poddębskiego).
• 
  Skwer Kościuszki w Gdyni, lata 60. XX w.

Najbardziej reprezentacyjna – obok al. Jana Pawła II (do 2005 r. al. Zjednoczenia Ziem Polskich) – część miasta, nazwana na cześć gen. Tadeusza Kościuszki, przywódcy powstania narodowego z 1794 r.

Skwer zaprojektował w 1927 r. Adam Kuncewicz. Plac szeroki na 85 m i długi na 180 m nawiązywał do istniejącego tam wówczas ogrodu przed Domem Kuracyjnym. W planach był rodzajem wejścia na planowane Forum Morskie. W 1930 r. wyposażono go w instalację wodociągową i kanalizacyjną, a następnie wyasfaltowano. Wokół budowano kamienice i sadzono drzewa i klomby. W 1935 r. został przedłużony o molo Południowe, a w 1938 r. w jego końcowym odcinku umieszczono fontannę.

W marcu 1945 r., w czasie walk o Gdynię, część skweru zajął prowizoryczny cmentarz żołnierzy polskich i radzieckich (mogiły poległych ciągnęły się z zachodu na wschód w kilkunastu rzędach). W 1946 r. przeprowadzono ekshumację ciał i przeniesiono je na cmentarz w Redłowie. Na skwerze rozpoczęto intensywne prace przy zieleni – odmłodzono drzewostan, dosadzono drzewa i krzewy (z gatunków i odmian już rosnących, by utrzymać charakter zieleni).

W 1953 r. w centralnym miejscu stanął pomnik Braterstwa Polsko-Radzieckiego. W 1990 r. został zdemontowany i zastąpiony pomnikiem Marynarza Polskiego.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)