Dom Kuracyjny w Gdyni

Zbudowany w 1904 r. przez Gdyńskie Towarzystwo Kąpieli Bałtyckich. Gościł kuracjuszy w 24 pokojach, z werandą i tarasem od strony morza, z drewnia­nym molem i łazienkami kąpielowymi dla pań i panów. W latach 30. XX w. rozebrany, w jego miejsce urządzono rozległy zieleniec nazwany skwerem Kościuszki.

• 
  Widok z Kamiennej Góry na Dom Kuracyjny i obecny Skwer Kościuszki - pocztówka.
• 
  Dom Kuracyjny w Gdyni - pocztówka.

Historia

W marcu 1904 r. zawiązała się spółka z ograniczonymi udziałami Ostseebad-Genosenschaft Gdingen (Gdyńskie Towarzystwo Kąpieli Bałtyckich) do budowy domu kuracyjnego, kąpieliska dla pań i panów i spacerowego mola. 11.04.1904 r. położono kamień węgielny i po 60 dniach budowy Dom Kuracyjny przyjmował pierwszych gości. Miejscowa prasa pisała, że „Sopot to kuracja dla baronów finansowych, a Gdynia – to dla wszystkich”.

Dom miał 24 pokoje gościnne, z werandą i tarasem wzdłuż dłuższego boku, od strony morza. Na wprost schodów prowadzących na plażę zbudowano molo drewniane długości 50 m, po jego obu stronach osobne męskie i damskie łazienki kąpielowe z 42 kabinami. Dookoła był skromny park, nazwany później „małpim gajem”, obsadzony robinią białą (Robinia pseudoacacia) i lipami (Tilia sp.), z różaną altaną tarasowo schodzący do plaży.

W 1931 r., gdy miasto w drodze wywłaszczeniowej kupiło budynek, należał on do Towarzystwa św. Andrzeja Boboli (i był siedzibą „dam portowych”, dawno zatraciwszy walory kuracyjne). Szukające siedziby Towarzystwo Dramatyczno-Muzyczne Pro Arte natychmiast zgłosiło gotowość do urządzenia tam na własny koszt sali teatralnej, ale nie otrzymało zgody, bo dom był przeznaczony do rozbiórki. Ostatni dzierżawca Bączkowski usiłował nie dopuścić do rozbiórki, odwołując się do prezesa towarzystwa senatora ks. Feliksa Bolta i manifestując na mieście. Nie przyniosło to efektów i Dom Kuracyjny, otoczony złą, acz prawdziwą, sławą lupanaru, został rozebrany dla budowy mola Południowego.

W jego miejsce oraz tzw. „małpiego gaju” urządzono rozległy zieleniec nazwany skwerem Kościuszki. Połączył on istniejącą szeroką promenadę nadmorską wzdłuż ul. Nabrzeżnej (obecnie ul. Waszyngtona) z bulwarem Nadmorskim u podnóża Kamiennej Góry. Bulwar prowadził w kierunku południowym, w stronę drugiego zespołu kuracyjnego Domu Zdrojowego (obecnie Dom Marynarza) należącego do Pierwszego Polsiego Towarzystwa Kąpieli Morskich przy al. Piłsudskiego, a następnie na teren Polanki Redłowskiej z wybudowanym w 1935 r. stadionem i kortami tenisowymi, do rezerwatu Kępa Redłowska.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)