Pułaski

Statek pasażerski zbudowany w Wielkiej Brytanii w 1912 r. Pływał pod banderami rosyjską i duńską. Dwukrotnie ratował rozbitków. W 1930 r. zakupiony przez Polskie Transatlantyckie Towarzystwo Okrętowe – w pierwszą podróż wyszedł z Gdańska do Nowego Jorku. W 1940 r. w czarterze francuskim, zatrzymany w Konakry po kapitulacji Francji, uciekł do Freetown. Służył jako transportowiec wojska, głównie na Oceanie Indyjskim. W 1946 r. sprzedany rządowi brytyjskiemu, zmienił nazwę na Empire Penryn.

• 
  Transatlantyk Pułaski przy nabrzeżu Francuskim portu gdyńskiego.
• 
  Pasażerowie schodzący ze statku Pułaski cumującego w porcie gdyńskim
• 
  Port w Gdyni, statek Pułaski przy nabrzeżu Francuskim.

Historia

Zbudowany w stoczni Barclay, Curle & Co. Ltd. w Glasgow (Wielka Brytania). Wodowany 23.03.1912 r. jako Czar dla Russian American Line (spółki będącej własnością duńskiej Det Ostasiatiske Kompagni), ukończony w maju 1912 r., wszedł do eksploatacji na linii Lipawa–Nowy Jork pod banderą rosyjską.

10.10.1913 r. na Atlantyku brał udział w głośnej akcji ratowniczej płonącego statku pasażerskiego Volturno, podejmując z niego 102 rozbitków.

Po wybuchu I wojny światowej linię przeniesiono do Archangielska, a w 1917 r. statek wydzierżawili Brytyjczycy. We wrześniu 1920 r. jednostkę przekazano Baltic American Line (własność Det Ostasiatiske Kompagni), która przemianowała go na Estonia. Od 1921 r. pływał pod duńską banderą z portów bałtyckich (Gdańsk, Lipawa) do Nowego Jorku.

23.11.1928 r. po raz kolejny ratował rozbitków – 13 osób z niemieckiego statku Herrenwyck tonącego w ciężkim sztormie u wejścia do Zatoki Fińskiej.

W marcu 1930 r. zakupiony przez Polskie Transatlantyckie Towarzystwo Okrętowe, bez zmiany bandery. Przemianowany na Pułaski dopiero w maju 1930 r. Polską banderę podniesiono 7.08.1930 r. – w pierwszą podróż wyszedł 19 sierpnia z Gdańska, nadal pływał do Nowego Jorku. Od 28.02.1936 r. na linii południowoamerykańskiej, od czerwca 1939 r. w rejsach wycieczkowych na Bałtyku.

Wystawiony na sprzedaż, jednak wobec zbliżającej się wojny wysłany 24.08.1939 r. z Gdyni do Wielkiej Brytanii. Do listopada na Morzu Śródziemnym, przewoził do Francji Polaków ewakuowanych przez kraje bałkańskie i Grecję. Od marca 1940 r. w czarterze francuskim, pływał między portami francuskich kolonii afrykańskich.

Zatrzymany 4.07.1940 r. w Konakry po kapitulacji Francji, zdołał uciec do Freetown. Następnie w służbie jako transportowiec wojska, głównie na Oceanie Indyjskim. W kwietniu 1946 r. sprzedany rządowi brytyjskiemu. Polską banderę opuszczono na nim 15.04.1946 r. w Kalkucie, a 9.07.1946 r. zmieniono jego nazwę na Empire Penryn; nadal woził żołnierzy.

We wrześniu 1947 r. wrócił do Anglii, a 17.02.1949 r. odholowano go do stoczni złomowej w Blyth, gdzie został pocięty.

Dane techniczne (1931 r.)

Pojemność 6,345 tys. BRT, 3,820 tys. NRT; nośność 6,150 tys. t; wymiary 129,5 × 16,2 × 7,4 m; 2 maszyny parowe, 4970 KM; prędkość – 14 w.; pasażerowie – 789 osób, załoga – 260 osób.

autor: Marek Twardowski (2006 r.)