Motoryzacja

Z Gdynia w sieci

1.01.1938 r. zarejestrowanych było w Gdyni 618 samochodów, w tym 270 osobowych i 102 taksówki. Liczba samochodów w Gdyni wzrastała powoli: na 10 tys. mieszkańców wypadało 54 samochodów (więcej niż w Warszawie, która miała 50 samochodów na 10 tys. mieszkańców). Rowerów w Gdyni zarejestrowano 9 tys. sztuk.

Salony samochodowe (rejestrowane w sądzie jako firmy o większym wymiarze) powstawały w drugiej połowie lat 30. XX w. W 1936 r. przedstawicielstwo firmy Polski Fiat – przy ul. Świętojańskiej 110, w 1937 r. Auto Centrala Bracia Skwiercz ul. Starowiejska 37 (dom własny) z salonem Mercedesów oraz Auto-Service zajmujący się sprzedażą Graham-Paige, GMC, Bedford. Auto-Motor oferował akcesoria do Forda, Chevroleta, Essexa; Maks Forster sprzedawał samochody marki Dodge, Seyer, Willys. Był też Salon samochodowy Jana Patalasa, warsztaty samochodowe Autotechnika z przedstawicielstwem polskiej opony Stomil oraz St. Marlewski. Przedstawicielstwo Samochodowe.

We wrześniu 1939 r. większość samochodów została zarekwirowana przez wojsko, po kapitulacji – zajęta przez niemieckiego okupanta.

Po wojnie salonów sprzedaży samochodów nie było w Gdyni aż do 1990 r. (jedynie giełda samochodowa). Serwis i sprzedaż części zamiennych były w zasadzie wyłącznością monopolistycznych przedsiębiorstw państwowych. Motozbyt – dla samochodów osobowych i Techniczna Obsługa Samochodów (TOS) dla konkretnych marek samochodów ciężarowych (oddział gdyński powstał w 1953 r. na Grabówku). W 1974 r. z połączenia Motozbytu i TOS powstało PP Polmozbyt, TOS przekształcono w Gdańskie Zakłady Naprawy Samochodów.

Importem (Wartburg, Trabant, Škoda) zajmowało się PeHaMot. Gdański oddział Polmozbytu przy ul. Karola Marksa prowadził w całym województwie Autoryzowane Stacje Obsługi (ASO). W Gdyni była ASO nr 6 przy ul. Owsianej13, ASO nr 11 przy al. Zwycięstwa w Redłowie (Warszawa, Syrena, Wartburg, Volkswagen i Fiat, Polski Fiat), od 1983 r. ASO 15 przy ul. Morskiej 491 (FSO, Skoda i Fiat 126 p).

Istniało kilka prywatnych warsztatów naprawczych, wśród nich warsztat Juliana Łączyńskiego, który przed wojną odnosił sukcesy w wyścigach motocyklowych, po wojnie był członkiem Automobilklubu Morskiego (warsztat mieścił się przy ul. Władysława IV, w miejscu gdzie obecnie znajduje się budynek ZUS). Był też warsztat Pawła Komana (róg al. Zwycięstwa i ul. Kościelnej), wieloletniego członka Automobilklubu Morskiego, który w latach 70., za pośrednictwem TV Gdańsk, przeprowadzał szkolenia w zakresie bezpiecznej jazdy samochodem. Funkcjonował także przedwojenny warsztat kowalski, specjalizujący się w naprawie resorów samochodowych. (ul. Podolska – Litewska).

Po 1990 r. ASO zostały sprywatyzowane: w dawnym ASO nr 6 znajduje się Euro-Car, nr 11 jest autoryzowanym sprzedawcą Citroena, nr 15 to obecnie Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne Auto-Gdynia.

W mieście jest ponad 20 salonów sprzedaży: Forda (Euro-Car), BMW (Fota Gdynia), Mercedesa, Daimlera i Cryslera (BMG Goworowski), Peugeota (JD Kulej), Plichta – Autoryzowany Dealer Škody, Seata (Auto Gosk), Renault (Auto Nowak), BMW, Rover, Land Rover (Kulesza), Fiata (Auto-Mobil), Hondy (Largo sp. z o.o.), Volkswagena (Kulikowski), Suzuki (MK), Volvo (Drywa), Chevroleta (Serwis Haller), itd.

Pojazdy w Gdyni

rok osobowe ciężarowe motocykle
1932 201 103 47
1935 180 107 60
1938 372 181 139
1947 378 398 278
1964 2 472 1 450 3599
1965 2 984 1 313 3977
1968 4 235 1 468 3974
1970 6 388 1 840 4 171
1975 11 972 2 975 4 549
1980 23 300 3 774 2 551
1985 27 718 3 184 2 895
1988 35 170 4 897 1 883
1989 38 324 5 372 2 020
1990 40 075 5 920 2 029
1996 65 913 9 344 2 489
1997 70 522 9 141 2 508
1998 73 038 10 047 2 513
1999 74 601 10 441 2 536
2000 77 340 12 627 2 578
2001 78 857 14 128 2 628
2002 80 198 15 787 2 686
2003 80 527 17 461 2 743
2004 82 956 17 989 2 821

Przygotowała Iwona Milewska Sam. Ref. Analiz Statystycznych UM Gdynia, dane do 1996 r. na podstawie danych Urzędu Statystycznego W Gdańsku, od 1996 r. – Referat Praw Jazdy i Rejestracji.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)