Automobilklub Morski

Automobilklub Morski powstał w 1936 r. w Gdyni, a inauguracją jego działalności był rajd z Gdyni do Juraty. W 1939 r. zrzeszał ponad 200 członków i prowadził aktywną działalność sportową i turystyczną. Po wojnie reaktywował się w 1946 r., choć w 1950 r. został formalnie rozwiązany w wyniku połączenia z innymi organizacjami. Mimo to kontynuował działalność sportową, organizując wyścigi i konkursy. W 1957 r. został oficjalnie odtworzony i rozwijał się dynamicznie, m.in. poprzez szkolenie kierowców i działalność gospodarczą. Organizował prestiżowe imprezy, w tym punkty Rajdu Monte Carlo, Rajd Bałtyku, Zloty do Morza czy zawody off-roadowe. Współpracował z niemieckim ADAC [Allgemeiner Deutscher Automobil Club], a jego zawodnicy zdobyli 118 tytułów mistrzów i wicemistrzów Polski w różnych dyscyplinach. Klub prowadzi sekcje sportowe, turystyczne, ratownicze i szkoleniowe, a od 1969 r. jego siedziba mieści się ponownie w Gdyni przy ul. I Armii WP 28.

• 
  Siedziba Automobilklubu Morskiego przy ul. I Armii Wojska Polskiego 28 (dawniej ul. Lipowa).
• 
  Afisz Automobilklubu Morskiego informujący o kursie dla kierowców.

Lata 1936-1939

Automobilklub Morski – powstał w 1936 r., utworzony uchwałą Klubu Obywatelskiego, który na siedzibę przekazał modrzewiowy dworek przy ul. Lipowej 28 (ob. I Armii Wojska Polskiego). Lista członków założycieli obejmowała 48 osób, byli wśród nich m.in. inż. Napoleon Korzon, inż. Kazimierz Krzyżanowski, dr Julian Zwolski, Józef hr. Michałowski, inż. Eustachy Morawski, adw. Gracjan Płócieniak, adw. Wiktor Roszczynialski, Zbigniew Gottlieb, Jan Kawecki, Tadeusz Kostyal, dr Władysław Smoleń, inż. Eustachy Morawski, mec. Henryk Chudziński, dyr. Jan Siedlecki, dr Zdzisław Teisseyre, Tadeusz Olszowski i Krystyna Chudzińska.

Inauguracja działalności odbyła się 31.05.1936 r. w czasie rajdu z Gdyni do Juraty, w którym udział wzięło 85 automobilistów. Rajd do Juraty, nazwany Zlotem do Morza, powtarzany był w następnych latach, również po wojnie, i uważany za oficjalne otwarcie sezonu klubowego.

W 1939 r. klub liczył 203 członków. Sekretariat administracyjny znajdował się przy ul. 3 Maja 27, sekretariat turystyczny przy ul. Św. Jana 110, w pomieszczeniach Polskiego Fiata, sekretariat sportowy i lokal towarzyski przy ul. Lipowej 28. Kierownikiem Komisji Sportowej był mjr Stanisław Owczarski, zawodnikami odnoszącymi sukcesy ogólnopolskie: Julian Zwolski, Władysław hr. Potocki, Danuta Hryniewiecka, Kazimierz Bielawski.

Lata powojenne

Po wojnie oficjalną działalność rozpoczął w czerwcu 1946 r. jako Oddział Morski Automobilklubu Polski z siedzibą w Sopocie.

W 1948 r. Sąd Grodzki przywrócił klubowi prawo posiadania nieruchomości, położonej przy ulicy Lipowej 28 w Gdyni. Fizyczne przekazanie budynku nastąpiło dopiero 15.12.1969 r., gdyż zanim klub przejął siedzibę, został w 1950 r. rozwiązany – połączono bowiem Automobilklub Polski z Polskim Związkiem Motocyklowym w Polski Związek Motorowy. Jednak w Oddziale Morskim nie zaprzestano działalności sportowej, organizując najpopularniejsze imprezy – Jazdy Konkursowe, które uprawniały do zdobycia licencji sportowej oraz uliczne imprezy sprawnościowe i wyścigowe.

W 1957 r. III Eliminację Samochodowych Wyścigowych Mistrzostw Polski na Skwerze Kościuszki oglądało 40 tys. widzów.

W 1957 r. Automobilklub Morski został reaktywowany (siedziba ul. Śląska 76, barak 19, następnie ul. Mściwoja 3). W 1959 r. klub kupił pierwszy samochód osobowy przeznaczony do szkolenia kierowców. W latach 60. XX w., dla zapewnienia rozwoju, podjął działalność gospodarczą poprzez powołanie rzeczoznawstwa samochodowego, szkolenia kierowców oraz uruchamianie stacji obsługi samochodów (Gdynia, Elbląg, Lębork, Starogard Gdański).

W latach 1965-1968 miał siedzibę w Gdańsku, w 1969 r. wrócił do odzyskanego i wyremontowanego budynku klubowego przy ul. I Armii WP 28 (dawna ul. Lipowa).

Działalność

W latach 1959-1963 na Skwerze Kościuszki oraz w 1972 r. i 1975 r. na bulwarze Nadmorskim w Gdyni, a w latach 1966-1969, 1971 r. i 1974 r. na Długim Targu w Gdańsku, organizował Punkty Kontroli Przejazdu Rajdu Monte Carlo. W 1970 r. ustanowiona została Odznaka Honorowa Automobilklubu Morskiego (projekt wykonał Wiesław Mesyński).

Corocznie klub jest organizatorem eliminacji Mistrzostw Polski w rajdach samochodów terenowych, rajdach nawigacyjnych i rajdach samochodów zabytkowych. Do stałych imprez należą: Zloty do Morza (od 1936 r.), Zloty Caravaningu Polski Północnej (od 1979 r.), Rajd Bałtyku (od 1963 r., a od 2003 r. jako eliminacja Rajdowego Samochodowego Pucharu Polskiego Związku Motorowego), Zlot Samochodów Terenowych (od 1994 r.), Samochodowe Rajdowe Mistrzostwa Gdyni dla kierowców bez licencji sportowej i Konkurs Ratownika Drogowego (od 1999 r.).

Działają sekcje: sportu popularnego i turystyki, sportu, caravaningu, pojazdów zabytkowych, samochodów terenowych, bezpieczeństwa i ratownictwa w ruchu drogowym i zmotoryzowanych niepełnosprawnych. Prowadzone są kursy na prawo jazdy, doskonalenia jazdy i ratownictwa drogowego. W 1989 r. klub podpisał umowę o wzajemnej współpracy z największym klubem automobilowym Europy – niemieckim ADAC.

Osiągnięcia członków Automobilklubu Morskiego

Do 2004 r. członkowie Automobilklubu Morskiego zdobyli w różnych dziedzinach sportu samochodowego 118 tytułów mistrzów i wicemistrzów Polski. W barwach Klubu między innymi startowali znani zawodnicy: Włodzimierz Groblewski, Mario Graziani, Andrzej Jaroszewicz, Andrzej Lubiak, Andrzej Szulc, Piotr Zalewski, Lesław Orski, Krzysztof Hołowczyc, Tadeusz Myszkier.

Mistrzostwo Polski w rajdach samochodowych zdobyli: Roman Kasper – w 1950 r., 1952 r., 1953 r., 1954 r., Stanisław Cepuch – w 1952 r. i 1956 r., Zygmunt Mecner – w 1956 r., Bolesław Majkowski – w 1956 r., Mario Graziani – w 1972 r. i 1975 r., Janusz Czerwoniec – w 1973 r. i 1977 r., Andrzej Lubiak w 1975 r., Włodzimierz Groblewski – w 1977 r., Mariusz Kostrzak – w 1986 r., Maciej Kołomyjski – w 1988 r., 1989 r. i 1992 r., Marcin Augustyn – w 1989 r., Dariusz Wirkijowski – w 1990 r. i 2004 r., Janusz Damentko – w 1992 r. i 1993 r.. W klasyfikacji klubowej mistrzostwo Polski Automobilklub Morski zdobył w 1992 r.

Prezesi

Prezesami Automobilklubu Morskiego byli: Napoleon Korzón 1936-1937, Władysław hr. Potocki 1937-1938, Julian Zwolski 1938-1939, Bronisław Janowski 1946 r., Jan Luxemburg 1946 r., Czesław Tomaszewski 1956-1958, Władysław Niewiadomski 1958-1963, Józef Wincenciak 1963-1965, Karol Rzeszut 1965-1978, Stefan Benkowski 1978-1987, Ryszard Musiał 1987-1991, Wojciech Sztajnduchert 1991-1998, Janusz Mazur 1998-1999, Jerzy Piotrowicz od 1999 r.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)