Kukowski Witołd

Kukowski Witołd Józef Adam Działosza (1882-1939) – ekonomista, bankier, ostatni właściciel Kolibek, dyrektor banku, konsul honorowy Estonii w Wolnym Mieście Gdańsku; zamordowany w Piaśnicy.

• 
  Witołd Kukowski.
• 
  Generał Haller w Kolibkach u Kukowskich.

Życiorys

Urodził się 16.08.1882 r. w Chełmie, ojciec był miejscowym fabrykantem i kupcem. Po skończeniu gimnazjum w Bydgoszczy studiował prawo i ekonomię polityczną w Monachium oraz Berlinie, a praktykował w niemieckich bankach.

W 1913 r. uruchomił w Bydgoszczy Bank Dyskontowy SA (jedyny bank akcyjny poza Poznaniem), będąc jego większościowym udziałowcem. Bank ten wsławił się wykupem wielu przedsiębiorstw z rąk niemieckich, w ich miejsce zakładając firmy polskie. Za najbardziej spektakularny uważany był wykup drukarni w Kościerzynie i stworzenie tam wydawnictwa pisma „Pomorzanin” oraz wznowienie „Gryfa”.

W grudniu 1918 r. został wybrany delegatem na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (z ramienia Wejherowskiej Tymczasowej Rady Ludowej, której był prezesem).

W lipcu 1919 r. kupił od Waltera von Schütze dobra rycerskie Kolibki, wyprzedzając decyzję traktatu wersalskiego o wytyczeniu tam granicy między Polską a Wolnym Miastem Gdańskiem, powodując tym samym poszerzenie obszaru odrodzonego państwa o wielki majątek ziemski. Szybko doprowadził majątek do rozkwitu, północną jego część rozparcelował i przeznaczył na letnisko i kąpielisko morskie w Orłowie.

W 1922 r. został jednym z ośmiu udziałowców firmy Stocznia w Gdyni – Towarzystwo w Ograniczoną Poręką. W 1928 r. bezpłatnie odstąpił grunta potrzebne pod budowę stacji Orłowo Morskie, a rok później – kolejną darowizną – oddał parcelę pod budowę orłowskiej poczty.

Był nie tylko dobrym gospodarzem, niezwykle zaangażowanym w życie społeczności kolibkowo-orłowskiej obywatelem, ale także od 1921 r. konsulem honorowym Republiki Estonii w Wolnym Mieście Gdańsku. W 1932 r. odznaczony został Krzyżem Komandorskim Orderu Orła.

Wpisany na czarną listę wrogów Niemiec i Rzeszy – został aresztowany zaraz po wybuchu wojny, osadzony w więzieniu w Wejherowie, stamtąd przewieziony do lasów piaśnickich i zamordowany 4.09.1939 r. Żona, córki i szwagierki przeszły obozową gehennę w Ravensbrük, a syn w Dachau.

W 1946 r. majątek rodziny Kukowskich przeszedł na własność skarbu państwa i przez kilka lat był majątkiem rolnym ludowej Marynarki Wojennej.

Od 2002 r. przedłużenie Promenady Królowej Marysieńki w Orłowie nosi jego imię.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)