Krajobrazy Gdyńskie

Z Gdynia w sieci

Gdynia charakteryzuje się znacznym zróżnicowaniem krajobrazowym. Wynika to z jej dwojako granicznego położenia. Najważniejszą granicą jest licząca ok. 15 km linia brzegowa. Drugą jest linia oddzielająca krajobrazy pojezierne od nadmorskich. Obie granice mają charakter umowny, gdyż w terenie występują nie linie, lecz strefy: strefa brzegowa morza oraz strefa krawędziowa wysoczyzny morenowej. Gdyńskim fenomenem jest bliskie sąsiedztwo krajobrazów wierzchowiny wysoczyznowej zbliżonych do rozciągającego się na zachód od miasta pojezierza, stromych, prawie górskich krajobrazów strefy krawędziowej oraz krajobrazów nadmorskich plaż i klifów.

Krajobrazy gdyńskie

Początkowo wieś Gdynia znajdowała się pomiędzy tymi strefami. Obecnie na terytorium Gdyni, obok owych 2 stref, wyróżnić można: wierzchowiny wysoczyzny morenowej – równinne, faliste i pagórkowate, oraz doliny – płaskodenne, częściowo podmokłe, oddzielające od siebie wysoczyznę i kępy.

Krajobrazy wysoczyzn należą do Pojezierza Kaszubskiego, a dolin i kęp – do Pobrzeża Kaszubskiego. Strefa krawędziowa wysoczyzny jest zalesiona i porozcinana głębokimi dolinami. Niektóre z nich są zabudowane. Takie dolinne krajobrazy są zbliżone do górskich. Największymi dolinami płyną potoki: Kacza, Zagórska Struga i Cisowianka.

W strefie brzegowej wyróżnić można następujące typy wybrzeży: klify czynne – stale poddawane procesowi abrazji, czyli niszczącego działania fal i prądów morskich (na Oksywiu i w Orłowie), klify martwe – oddzielone od linii brzegowej plażą lub budowlami ochronnymi (Kamienna Góra), wybrzeże niskie, podmokłe i zarośnięte (ujście rzeki Kaczej do morza) oraz sztuczne nabrzeża (port i bulwar Nadmorski).

Gdyńskim fenomenem jest bliskie sąsiedztwo krajobrazów wierzchowiny wysoczyznowej zbliżonych do rozciągającego się na zachód od miasta pojezierza, stromych, prawie górskich krajobrazów strefy krawędziowej oraz krajobrazów nadmorskich plaż i klifów.

Krajobraz naturalny Gdyni został w ciągu kilkudziesięciu lat silnie zmodyfikowany w wyniku budowy portu, powstania licznych urządzeń portowych i przemysłowych oraz zabudowy mieszkaniowej i usługowej. Zabudowie towarzyszy naziemna i podziemna infrastruktura techniczna (drogi, mosty, wiadukty, tunele i przejścia podziemne, linie energetyczne i telekomunikacyjne, ciepłociągi, wodociągi, kanalizacja). Nadal jednak znaczną część terytorium miasta zajmują lasy (46 proc.) oraz pola, łąki i pastwiska (18 proc.). Tereny mieszkaniowe to zaledwie 11 proc., transportowe (w tym port) 10 proc., a przemysłowe 3 proc. W rezultacie powstał niepowtarzalny krajobraz nowoczesnego miasta portowego położonego na wzgórzach i wysokim brzegu rozległej zatoki morskiej.

Marek Dutkowski (2006 r.)