Gdyńskie Centrum Filmowe

Gdyńskie Centrum Kultury otwarte zostało 13.09.2015 r., w niespełna 2 lata po podjęciu decyzji o jego budowie. Autorem projektu było gdyńskie biuro architektoniczne ARCH-DECO (uhonorowane główną nagrodą Eurobuild Awards 2015 r.).

W 2016 r. Gdyńskie Centrum Filmowe [GCF] zostało nagrodzone tytułem Budowy Roku oraz Najlepszej Przestrzeni Publicznej Województwa Pomorskiego. Budynek stanął przy Placu Grunwaldzkim, niedaleko Teatru Muzycznego. Obok GCF zbudowano także kolejkę szynową na Kamienną Górę. Wydarzenia artystyczne – plenerowe seanse filmowe, koncerty i spotkania – obejmują też pokryty trawą plac i muszlę koncertową. Obok GCF znajduje się podziemny parking, połączony z Teatrem Muzycznym.

Budowa Centrum została sfinansowana przez Miasto Gdynia przy udziale środków Unii Europejskiej. W latach 2015 – 2020 GCF był częścią Gdyńskiego Centrum Kultury jako wyodrębniona jednostka organizacyjna. Aktualnie jest autonomiczną samorządową jednostką kultury.

Celem działalności Centrum jest upowszechnianie i popularyzowanie kultury, w szczególności w zakresie sztuki filmowej i kinematografii. Do podstawowych zadań Centrum należy w szczególności: 1) realizacja i prezentacja projektów filmowych; 2) wspieranie rozwoju kultury filmowej i audiowizualnej; 3) edukacja kulturalna; 4) edukacja artystyczna na poziomie policealnym i wyższym we współpracy ze szkołami i uczelniami wyższymi w kraju i za granicą; 5) prowadzenie badań naukowych z zakresu kultury; 6) popularyzowanie wiedzy o sztuce filmowej i historii kina; 7) stwarzanie warunków do produkcji filmowej, telewizyjnej, audiowizualnej i teatralnej; 8) wspieranie działalności kulturalnej niezależnych twórców; 9) współpraca z instytucjami kultury, organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami działającymi na polu kultury

W budynku GCF znalazły swoje miejsce Pomorska Fundacja Filmowa (PFF) i Gdyńska Szkoła Filmowa (GSF). Znajdują się w nim 3 sale kinowe: Warszawa (227 miejsc), Goplana (96 miejsc) i Morskie oko (45 miejsc). Nazwy sal kinowych są hołdem dla dawnych kin gdyńskich. Wszystkie sale wyposażono w wysokiej klasy projektory 4K oraz nagłośnienie 7.1. Kina GCF należą do Sieci Kin Studyjnych w Polsce oraz Europa Cinemas. To zobowiązuje GCF to prezentacji zarówno filmów polskich (mniej więcej co czwarty prezentowany obraz jest rodzimej produkcji), jak również ambitnego repertuaru filmowego – i z takiego właśnie GCF słynie. Stała działalność 3-salowego kina studyjnego odbywa się 7 dni w tygodniu, ze średnią liczbą 17 seansów dziennie (ok. 120 seansów tygodniowo). Kina GCF są chętnie odwiedzane, choć zmniejszenie liczby widzów nastąpiło w okresie pandemicznym (2020 i 2021 roku). Niemniej frekwencja na filmach stale rośnie (dla przykładu: w 2020 r. było to 54 tys. 526 widzów, 2021 r. - 78 tys. 563, 2022 r. - 102 tys. 020, 2023 r. - 130 tys. 459, a w I półroczu 2024 – 71 tys. 177 widzów.

Przez 10 lat działalności GCF przygotowało lub partycypowało w organizacji setek imprez z zakresu edukacji, popularyzacji i animacji kultury filmowej. Są to m.in. cykle: Sztuka w Centrum (seria filmów dokumentalnych Wystawa na Ekranie), Kino Przyjazne Sensorycznie (pokazy filmowe dedykowane dzieciom ze spektrum autyzmu), Najlepsze z Najgorszych (cykl pokazów kina klasy B połączonych z prelekcją), Bajka w Centrum (dla przedszkolaków i młodszych uczniów szkół podstawowych, poranki połączone z atrakcjami oraz warsztatami dla dzieci), seanse Klub Gdyńskiej Szkoły Filmowej, Forum Wokół Kina (doroczne spotkanie środowisk związanych z dystrybucją i rozpowszechnianiem filmów), Trójmiejski Konkurs Wiedzy o Filmie, Lato na Patio (cykl seansów plenerowych, warsztatów edukacyjnych i innych atrakcji z zakresu wiedzy o filmie), cykliczne pokazy z udziałem twórców filmów; wystawy Galerii GCF; Dni Krytyki Filmowej (pokazy filmowe, prelekcje i debaty; w dyskusjach po filmach biorą udział eksperci kina, filmoznawcy, dziennikarze i krytycy filmowi); Przegląd Amatorskich Filmów Uczniowskich Albatrosy; Filmowe wakacje (zajęcia dla dzieci w formie półkolonii letnich); Zimowa Akademia Filmowa (zajęcia dla dzieci w formie półkolonii zimowych).

GCF gości lub organizuje festiwale: Millenium Docs Against Gravity; Festiwal Polskich Filmów Fabularnych (sala kinowa Warszawa jest przeznaczona na pokazy prasowe); Międzynarodowy Festiwal Filmowy Niepokorni Niezłomni Wyklęci; Festiwal Arcymistrzowie Kina (do 2025 r. 2 edycje poświęcone Agnieszce Holland i Markowi Koterskiemu). W budynku GCF odbywają się także Pomorskie Warsztaty Filmowej (istniejące od 2006 r.).

autor: Krzysztof Kornacki (2025 r.)