Dom Marynarza Szwedzkiego - budynek

Autor projektu: Stanisław Płoski

Data budowy: 1936 r.

Lokalizacja: ul. Jana z Kolna 25

• 
  Dom Marynarza Szwedzkiego.
• 
  Kaplica Marynarza Szwedzkiego, polichromia kaplicy podczas konserwacji.
• 
  Kaplica Marynarza Szwedzkiego, polichromia kaplicy podczas konserwacji.

Architektura i historia

Dom Marynarza Szwedzkiego został wybudowany w Gdyni w 1936 r. Ten dwupiętrowy budynek mieszczący konsulat Królestwa Szwecji, zbór ewangelicki oraz hotel stanął u zbiegu ulic Jana z Kolna i Władysława IV. Został zaprojektowany w 1935 r. przez warszawskiego architekta Stanisława Płoskiego.

W oryginalny sposób połączył on dwa nurty w architekturze – funkcjonalizm i regionalizm. Doskonale widoczne jest to w obu, ustawionych prostopadle i nakładających się na siebie, skrzydłach budynku. Różnią się one wysokością oraz barwą i fakturami materiałów wykończeniowych elewacji. Część wschodnia od ul. Władysława IV, to część hotelowa – niższa, 6-osiowa elewacja z wejściem na krańcu południowym otynkowana na jasny, piaskowy kolor i pozbawiona zdobień. Te elementy formalne łączą budynek z funkcjonalizmem. Wyższe skrzydło, północne – dawna kaplica i konsulat – z podcieniem wejścia głównego od ul. Jana z Kolna wykończono natomiast czerwonymi cegłami i tynkiem zmywanym imitującym płyty granitowe. Było to odniesienie do architektury regionalnej wykorzystującej kamień. Połączenie cegły klinkierowej z jasnymi połaciami tynku, to charakterystyczne rozwiązanie plastyczne w budynkach modernistycznej Gdyni (na przykład elewacja Łuszczarni Ryżu).

W Domu Marynarza Szwedzkiego w funkcjonalny sposób rozdzielono wnętrza na część ogólnodostępną – z kaplicą protestancką na 400 osób, użytkową – z pokojami hotelowymi dla marynarzy oraz prywatną – z mieszkaniem pastora.

Przestrzeń sakralna została ozdobiona freskami przedstawiającymi motywy biblijne. Sceny połowu ryb, chrztu Chrystusa i powołania świętego Piotra zostały namalowane na ścianach kaplicy przez Witolda Marsa i Stanisława Teisseyre, artystów skupionych wokół Lwowskiego Zawodowego Związku Artystów Plastyków. Współcześnie w tym pomieszczeniu mieści się sala teatralna, a malowidła zostały zakryte.

We wnętrzu zachowało się wiele oryginalnych elementów. Na poziomie parteru są to m.in. białe, wahadłowe drzwi z mosiężnymi pochwytami, metalowe klamki-kule firmy Bracia Lubert w drzwiach wewnętrznych oraz posadzka na parterze złożona z prostokątnych lastrykowych płyt ułożonych w pasy w kolorach szarym i zielonym. Lastrykowe są również schody prowadzące na piętro ze stopnicami w kolorze zielonym, podstopnicami w kolorze szarym oraz spocznikami tej samej barwy obramowanymi zieloną bordiurą. Schody otacza stalowa balustrada z drewnianą poręczą. Na piętrze pierwotny jest dębowy parkiet ułożony w jodełkę, intarsjowane drzwi prowadzące do dawnej kaplicy z płycinami obramowanymi ciemnymi listwami oraz kominek obudowany ceramiką z elementami lastryko.

W północno-wschodnim narożniku budynku zachowała się ciekawa drewniana konstrukcja, służąca dawniej do podtrzymywania dzwonu. Osłania ją oryginalna żaluzja z drewna, przez którą, wzorem wież kościelnych, emitowany był dźwięk dzwonu.

25.03.1987 r. obiekt został wpisany do rejestru zabytków, a od 25.08. 2018 r. mieści się w nim Konsulat Kultury.

autorka: Weronika Mojska (2020 r.)