Centrala Rybna sp. z o.o.

Przedsiębiorstwo państwowe powołane decyzją ministra aprowizacji i handlu 28.06.1945 r. jako Centrala Obrotu i Przetwórstwa Rybnego. Przedmiotem działalności firmy było prowadzenie handlu krajowego i zagranicznego rybami i przetworami rybnymi. Centrala Rybna została zlikwidowana w 1989 r.

• 
  Fotografia z albumu z zespołem 77 zdjęć przedstawiających zniszczenia i odbudowę portu rybackiego w Gdyni po II wojnie światowej – Centrala Rybna w porcie rybackim.
• 
  Fotografia z albumu z zespołem 77 zdjęć przedstawiających zniszczenia i odbudowę portu rybackiego w Gdyni po II wojnie światowej – Centrala Rybna w porcie rybackim.

1945-1946

Centralę uruchomiono w Warszawie (w skład dyrekcji COPR [Centrala Obrotu i Przetwórstwa Rybnego] wchodzili: T. Gębski, B. Lenkiewicz i S. Żarnecki), a oddziały w Gdy­ni, Chojnicach, Gorzowie Wielkopolskim, Katowicach i Ło­dzi. Oddział COPR w Gdyni, zwany Oddziałem Morskim, roz­począł handel, usiłując konkurować z przedsiębiorstwami prywatnymi. Firma korzystała z magazynów będących pod zarządem Morskiego Instytutu Rybackiego (magazyn śledziowy, boks przy chłodni, chłodni rybna od GUM, magazyn Artusa).

Biuro mieściło się przy chłodni rybnej, agentury w Łebie, Słupsku, Darłowie, Szczecinie, współpraca ze spółdzielniami rybackimi w Sopocie, Tczewie, Sławnie. Przy skupie korzystano z usług firm prywatnych jak Bałtycka Spółka Okrętowa.

1946-1948

Firma zlikwidowana została 15.09.1946 r., w jej miejsce utworzono 20.09.1946 r. Centralę Rybną sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie i oddziałem w Gdyni, ul. Świętojańska 23 (oraz w Szczecinie, Łodzi, Chorzowie, Gorzowie, Wrocławiu, Giżycku, Chojnicach). Przedmiot działalności: handel krajowy i zagraniczny oraz popieranie rozwoju rybactwa. Dyrektorem oddziału został Michał Burhardt, rzeczoznawcą towarowym – Jerzy Kukucz.

Rok 1948

W 1948 r. spółkę przekształcono w Centralę Rybną – Centralę Spółdzielczo-Państwową, której celem miało być zorganizowanie uspołecznionego obrotu rybami i przetworami rybnymi. Gdyński oddział przeniesiono na ul. Hryniewickiego 17.

1949-1950

W 1949 r., po likwidacji lub upaństwowieniu prywatnego handlu, Centrala Rybna miała 32 sklepy rybne w Gdyni, bary rybne i sezonowe punkty sprzedaży. W latach 1948-1949 przejęła spółdzielcze fabryki konserw od państwowego przemysłu konserwowego (przejętego z kolei od prywatnych przedsiębiorców, m.in. Handel Ryb St. Hermanowicz). W 1950 r. przeorganizowano firmę w Centralę Rybną. Przedsiębiorstwo Państwowe z ekspozyturami w Gdyni i różnych miastach Polski. Dyrektorem został Franciszek Bukatko.

1950-1954

W 1951 r. sklepy rybne przekazano MHD [Miejski Handel Detaliczny]. Zamiast ekspozytur otworzono biura pod nazwą Wojewódzkie Biuro Centrali Rybnej. W kwietniu 1952 r. powstało Ministerstwo Przemysłu Mięsnego i Mleczarskiego, któremu podporządkowano Centralę Rybną, zabierając z Ministerstwa Handlu Wewnętrznego.

1954-1957

W 1954 r. Centralę Rybną zlikwidowano, w jej miejsce powstało Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Hurtu Rybnego w Gdańsku z siedzibą w Gdyni, od 1.01.1954 r. podlegające Centralnemu Zarządowi Przemysłu Rybnego w Warszawie. Sklepy rozparcelowano między MHD i MHM [Miejski Handel Mięsem].

1957-1960

W 1957 r. przywrócono Centralę Rybną. Przedsiębiorstwo Państwowe w Gdyni, podporządkowaną Ministerstwu Żeglugi i Gospodarki Wodnej (poprzez Zjednoczenie Centrala Rybna w Warszawie). Przy Centrali Rybnej utworzono Centralny Ośrodek Dyspozycyjny Zbytu, po roku podporządkowano ośrodek Zjednoczeniu Centrala Rybna w Warszawie. Z powrotem przejęto sklepy od MHD i MHM.

1960-1965

1.04.1960 r. zamieniono Zjednoczenie Centrala Rybna na Zjednoczenie Gospodarki Rybnej w Warszawie, które przejęło nadzór nad Centralą Rybną.

1965-1975

W 1965 r. minister żeglugi zmienił nazwę Centrali Rybnej w Gdyni na Przedsiębiorstwo Przemysłowo-Handlowe Centrala Rybna w Gdyni, w 1967 r. utworzył przedsiębiorstwo CHZR [Centrala Handlowa Zbytu Ryb] z siedzibą w Szczecinie, w 1968 r. zlikwidował Centralny Ośrodek Dyspozycyjny Zbytu Ryb w Gdyni. W 1969 r. transport samochodowy, warsztaty i budynki przy ul. Śląskiej 49 przeszły pod CHZR w Szczecinie.

1975-1989

W 1975 r., po nowym podziale administracyjnym kraju, minister handlu zagranicznego zdecydował, że przedsiębiorstwo ma siedzibę w Gdyni, działa na terenie województw gdańskiego i elbląskiego. W 1988 r. minister transportu, żeglugi i łączności przekazał nadzór nad firmą wojewodzie, w 1989 r. – wojewoda prezydentowi. Przestała istnieć po 1989 r.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)