Bałtycka Spółka Okrętowa

Spółka założona 29.12.1938 r. Siedziba: ul. Sieroszewskiego 8/10. Przedmiot działalności: kupno statków, eksploatacja statków handlowych własnych i obcych, armatorstwo, maklerstwo oraz prowadzenie wszelkich interesów związanych z żeglugą morską i rzeczną. Po II wojnie światowej została zarejestrowana ponownie jako Centrala Rybna i działała do 1949 r.

Historia

Założycielami Bałtyckiej Spółki Okrętowej było 5 wychowanków pierwszych roczników Szkoły Morskiej: Wincenty Bartosiak, Władysław Milewski, C. Antkowiak, Mieczysław Zygmunt Cedro i Wacław Fedorowicz, oraz gdyńscy pracownicy żeglugowi: Olszowski, Władysław hr. Potocki, Lipczyński.

Nabyli używane statki o pojemności ok. 3 tys. t każdy i rozpoczęli żeglugę po Morzu Bałtyckim oraz Morzu Północnym. W sierpniu 1939 r. spółka dysponowała 3 statkami: Narocz, Wigry i Kromań (ten ostatni kupiła ciotka W. Potockiego, Róża Tyszkiewiczowa, która sprzedała plac na Frascati w Warszawie rządowi brytyjskiemu pod projektowany gmach ambasady, uzyskując poważną sumę w dewizach; statek powierzyła w administrację Bałtyckiej Spółce Okrętowej).

W czasie wojny W. Bartosiak odkupił od Pawła Stockhamera-Rosenfelda, właściciela Przedsiębiorstwa Połowów Dalekomorskich Pomorze, zarekwirowane przez admiralicję brytyjską 4 trawlery. Po roku trawlery zostały zwolnione, rozbrojone i skierowane do połowu ryb na wody Islandii. Pływały pod polską banderą i nazywały się Podlasie, Polesie, Pokucie i Podole, a pływali na nich Wiktor Gorządek i Paweł Gic. Kierownikiem firmy Bartosiak Trawler Ltd. był Jerzy Krajewski, a baza znajdowała się w Fleetwood. Wszystkie statki Bałtyckiej Spółki Okrętowej wróciły zaraz po wojnie do Polski (Podole w marcu 1946 r., w czasie sztormu, wszedł na mieliznę u brzegów Islandii).

Spółka została zarejestrowana ponownie 3.08.1945 r. jako Centrala Rybna. Jej siedziba mieściła się w Porcie Rybackim, następnie przy ul. Abrahama 26. Przedmiot działalności spółki: połowy dalekomorskie własnymi trawlerami Polesie i Pokucie, połów, sprzedaż i eksport ryb. Zarząd: Roman Zdrojewski.

W 1945 r. firma kupiła 2 łodzie motorowe pełnomorskie i 2 samochody ciężarowe, w 1946 r. zarejestrowała oddział w Katowicach, w 1947 r. w Szczecinie (zlikwidowany w 1948 r.). Pod koniec 1948 r. jedyny zarządca R. Zdrojewski, nie widząc dalszej możliwości prowadzenia firmy, wyjechał do Szwecji, zabierając 2 kutry. W styczniu 1949 r. urząd skarbowy zajął pozostały majątek spółki, by wyegzekwować niemożliwy do spłacenia domiar – tym bardziej niemożliwy, że dłużnicy firmy zostali w większości zlikwidowani lub uspołecznieni, a Ministerstwo Handlu Wewnętrznego odmówiło dalszej koncesji. W 1949 r. firma została przejęta przez państwo wraz ze statkami eksploatowanymi poza granice opłacalności.

autorka: Małgorzata Sokołowska (2006 r.)