Budynek mieszkalno- biurowy Polskarob, ul. Korzeniowskiego 8-10

Autorzy projektu: Stanisław Płoski, Kazimierz Krzyżanowski

Data budowy: 1934–1935

Lokalizacja: Gdynia – Kamienna Góra, ul. Korzeniowskiego 8–10

• 
  Budynek mieszkalno- biurowy Polskarob, ul. Korzeniowskiego 8-10 – fotografia z karty inwentaryzacyjnej budynku pochodzącej z czasów okupacji niemieckiej.
• 
  Budynek mieszkalno-biurowy Polskarob (obecnie Inspektorat Służby Kontrwywiadu Wojskowego) – zdjęcie współczesne.
• 
  Fragment elewacji budynku przy ul. Korzeniowskiego 8-10.
• 
  Fragment elewacji budynku przy ul. Korzeniowskiego 8-10.

Architektura i historia

W latach 1934–1935 na Kamiennej Górze w Gdyni, przy ul. Korzeniowskiego 8–10 powstał nowoczesny biurowiec dla Polsko-Skandynawskiego Towarzystwa Transportowego Polskarob. Ten 3-kondygnacyjny, wolno stojący budynek, nietypowo położony w dzielnicy willowej, mieścił pomieszczenia biurowe i luksusowe mieszkanie dla dyrekcji firmy. Autorami projektu byli architekci Stanisław Płoski i Kazimierz Krzyżanowski, a jego realizację powierzono firmie budowlanej Inż. K. Krzyżanowski i S-ka.

Podpiwniczony i kryty płaskim dachem budynek Polskarobu jest kompozycją 2 przenikających się jasno tynkowanych, kubicznych brył: 2-kondygnacyjnej części południowo-wschodniej i 3-kondygnacyjnej części południowo-zachodniej. Wejście główne do budynku, z podcieniem i okrągłym oknem – bulajem, znajduje się na styku tych dwóch części. Zostało ono zaakcentowane pionowym pasmem okien klatki schodowej (tzw. termometr) oraz opływowym kształtem narożnika charakterystycznym dla stylistyki okrętowej.

W nurcie streamline i „architektury okrętowej” mieści się również inny element tego budynku – wieńcząca całość przeszklona nadbudówka pełniąca funkcję obserwatorium. Zaokrąglony narożnik budynku był pierwotnie obłożony glazurowanymi płytkami w kolorze ciemnobrązowym o wymiarach 7,1 x 14,2 cm, ułożonych rzędami w pionie. Współcześnie pod oknami klatki schodowej zachował się niewielki prostokątny fragment tej lśniącej powierzchni.

Producentem płytek była Fabryka Ceramiki Józefów w Czeladzi obok Sosnowca. Kafle marki Józefów o tych samych wymiarach, lecz w barwie kobaltowej zastosowano natomiast jako okładzinę murków ogrodowych przy tym budynku.

Jasna elewacja południowo-wschodniej części nieruchomości została urozmaicona żłobkami wykonanymi w tynku szlachetnym. Podkreślają one linie okien i tworzą na tej powierzchni prostokątne pola płaskiego boniowania.

W narożu południowym tego skrzydła budynku znajduje się półokrągła, przeszklona weranda z ogrodem zimowym i wyjściem do ogrodu zaprojektowanego przez architektkę krajobrazu Barbarę Kaszycką. Projekt i zdjęcie tej wypełnionej różnymi gatunkami drzew oraz bylin przestrzeni z funkcjonalnymi kamiennymi alejkami, niewielką fontanną i okazałą pergolą były reprodukowane w branżowym periodyku „Architektura i Budownictwo” jako przykład modernistycznej symbiozy architektury z zielenią.

Po stronie zachodniej budynku znajdują się garaże przewidziane w pierwotnym projekcie, a cały teren otoczony jest murem.

W 1939 r. zbudowano schron według projektu Szefa Fortyfikacji Wybrzeża Morskiego majora Rudolfa Fryszkowskiego.

15.05.1984 r. budynek został wpisany do rejestru zabytków. Obecnie jest siedzibą Inspektoriatu Służby Kontrwywiadu Wojskowego.

autorka: Weronika Mojska (2020 r.)