Biurowiec Polskarob

Data projektu/budowy: 1934 r.

Lokalizacja: Gdynia-Śródmieście (Port), Nabrzeże Szwedzkie, ul. Węglowa 4

• 
  Budynek biurowy Polskarob na nabrzeżu Szwedzkim.

Minimalistyczna forma, klinkier i powściągliwa elegancja modernizmu w służbie przemysłu węglowego

W centralnej części Mola Węglowego, wśród nielicznych zrealizowanych tam obiektów architektonicznych, wzniesiono w 1934 r. siedzibę spółki Polskarob – Polsko-Skandynawskiego Towarzystwa Transportowego, stanowiącego gdyńską reprezentację Związku Kopalń Górnośląskich Robur z Katowic. Firma należała do największych przedsiębiorstw zajmujących się eksportem węgla przez gdyński port.

3-kondygnacyjny budynek o zwartej bryle, nieznacznie rozrzeźbionej przez ryzalit mieszczący klatkę schodową, zyskał elegancką, funkcjonalistyczną formę. Wejście zaprojektowano w narożniku bryły, ujęte w charakterystyczny podcień otwarty na dwie strony. Szczególną uwagę przykuwało półokrągłe wykrojenie łęków elewacyjnych w strefie wejściowej – jedyny bardziej ekspresyjny element tej powściągliwej kompozycji.

Elewacje biurowca wykończono w całości gładką cegłą licową w intensywnym odcieniu czerwieni, typu klinkierowego, co nadawało obiektowi szlachetności i trwałości. Cała ekspresja architektoniczna budynku wynikała z precyzyjnego opracowania lica oraz proporcji bryły, zgodnych z zasadami modernistycznej klarowności i oszczędności formy.

Jedynym elementem o charakterze dekoracyjnym było przyległe murowane ogrodzenie z pergolą. Zastosowano tam dyskretny detal metalowy w postaci bramy i furtki, którego linearna forma nawiązywała do estetyki art déco.

Budynek z charakterystycznym szyldem „POLSKAROB”, widocznym na archiwalnych zdjęciach z 1935 roku, przetrwał do czasów współczesnych jako świadectwo przedwojennej aktywności przemysłowej i transportowej w porcie Gdynia.

autorka: Anna Orchowska (2025 r.)

Bibliografia

A. Orchowska, Frontem do morza: plan, budowa i architektura portu w Gdyni, Gdańsk, s. 286-288.