Żuraw

Trałowiec Marynarki Wojennej, wcielony do służby w sierpniu 1939 r. We wrześniu 1939 r. uszkodzony w czasie nalotu i przejęty przez Niemców. 12.03.1946 r. wrócił do Polski. W 1951 r. zbuntowana załoga uwięziła przełożonych i popłynęła do Szwecji. Część marynarzy została w Ystad; ci, którzy wrócili do kraju, zostali skazani na wieloletnie więzienie. Okręt przemianowany na Kompas służył jako statek hydrograficzny do 1971 r. Zezłomowany na Helu 10 lat później.

Historia

Zamówiony w 1937 r. w Warsztatach Portowych Marynarki Wojennej w Gdyni. Zwodowany 22.08.1938 r., pod koniec sierpnia 1939 r. był prawie gotowy. Wobec zbliżającej się wojny wcielono go 25.08.1939 r. do służby. Uszkodzony 1.09.1939 r. w czasie niemieckiego nalotu, nie brał udziału w kampanii wrześniowej. Zdobyty przez Niemców na Helu, wszedł 3.10.1939 r. do służby jako okręt pomiarowy Oxhöft.

Po zakończeniu wojny pływał w ramach niemieckiej służby trałowej nadzorowanej przez aliantów, ale już 12.03.1946 r. wrócił do Polski wraz z 3 bliźniaczymi trałowcami. Początkowo w służbie jako trałowiec, od grudnia 1946 r. wykonywał zadania hydrograficzne.

2.08.1951 r. grupa zbuntowanych marynarzy Żurawia uwięziła na jego pokładzie przełożonych i popłynęła do Szwecji, 12 z nich opuściło okręt w Ystad, a pozostali wrócili do Gdyni. Później wszyscy zostali aresztowani, a większość – włącznie z dowódcą – skazana na wieloletnie więzienie. Statek został przemianowany na Kompas, służył nadal jako okręt hydrograficzny do 1971 r. Następnie, przekształcony w barkę koszarową BK-4, stał w porcie wojennym na Oksywiu.

Podczas zimy stulecia 1978/1979 wichura zerwała go z cum. Osadzono go na płyciźnie w obrębie portu wojennego. W lipcu 1981 r. jego wrak przeholowano na Hel i tam złomowano.

Dane techniczne (1941 r.)

Wyporność 183 ppw. t; wymiary 45 × 5,5 × 1,7 m; 2 silniki spalinowe, 1,040 tys. KM; prędkość – 15 w.; uzbrojenie 1-20 mm pl; załoga – ok. 30 osób.

autor: Marek Twardowski (2006 r.)